Đại hội thể thao châu Á 2026: Thách thức cho khát vọng vươn tầm

Kỳ Á vận hội trẻ và mới

5 năm sau kỳ Olympic tổ chức trong bối cảnh đại dịch Covid-19, Nhật Bản đăng cai ASIAD 20 với nhiều kỳ vọng. Thay vì tổ chức một “sự kiện đơn giản, tinh gọn và hiệu quả”, nước chủ nhà Nhật Bản đã cùng với Hội đồng Olympic châu Á mang đến một tầm nhìn lớn hơn: Tổ chức 469 nội dung ở 43 môn thể thao. Về quy mô, ASIAD 20 hơn ASIAD 19 tới 40 nội dung tranh tài và lớn gấp gần 1,5 lần so với Olympic Paris 2024 (329 nội dung ở 32 môn thể thao).

Không chỉ tăng số lượng nội dung, ASIAD 20 đã loại bỏ một số môn thi đấu không truyền thống. Cờ vua, cờ vây, cờ tướng và cầu lông đã bị loại sau khi góp phần giúp chủ nhà Trung Quốc phá kỷ lục huy chương vàng (HCV) tại ASIAD 19 với 201 tấm-nhiều hơn 149 HCV so với Nhật Bản, quốc gia đứng thứ hai.

Người hâm mộ không được chứng kiến môn thuyền rồng, trượt patin và bơi đường dài ở ASIAD 20, thay vào đó là những môn thể thao trẻ và hiện đại, như: Võ thuật tổng hợp, padel, lướt sóng, taekwondo ảo, teqball và thể thao điện tử. Các cuộc tranh tài ở ASIAD 20 được tổ chức rộng khắp tỉnh Aichi, cùng với thủ đô Tokyo đăng cai môn bơi lội và thành phố Osaka tổ chức bóng đá. Ban đầu, ban tổ chức dự trù kinh phí phục vụ cho khoảng 15.000 VĐV, huấn luyện viên và quan chức, nhưng sau đó, quy mô đội lên tới 17.000 người. Áp lực về nơi lưu trú, bảo đảm an ninh, an toàn... cũng vì thế tăng cao.

Nghi thức diễu hành của Đoàn thể thao Việt Nam tại Lễ khai mạc ASIAD 20. Ảnh: HIỂN TRẦN

Điều mới lạ ở ASIAD 20 còn đến ở việc ban tổ chức bố trí mô hình lưu trú linh hoạt cho thành viên các đoàn tham dự. Thay vì xây dựng làng VĐV cố định như truyền thống, ban tổ chức bố trí các thành viên lưu trú tại các khách sạn trên địa bàn, phòng ở mô hình container ghép gỗ và đặc biệt là lưu trú trên thuyền du lịch hạng sang. Điều này giúp nước chủ nhà giảm áp lực phải xây mới công trình, giảm chi phí tổ chức, nhưng kéo theo đó là nhiều bất tiện bởi địa điểm ăn nghỉ, tập luyện nằm khá xa và phân tán, khiến việc di chuyển của các đội gặp không ít trở ngại.

Vượt qua tất cả thách thức trên, công tác tổ chức và phục vụ của nước chủ nhà Nhật Bản vẫn được các đoàn đánh giá rất cao. Cùng với việc đưa ASIAD 20 về với Aichi-"trái tim công nghiệp" của Nhật Bản, nước chủ nhà cũng truyền đi một thông điệp đoàn kết, bằng khẩu hiệu “Nơi đây châu Á hòa là một”. Tinh thần ấy tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ trong lễ khai mạc diễn ra tối 19-9, bằng chương trình nghệ thuật mang thông điệp “Hòa chung nhịp đập trái tim”.

Đỉnh của cạnh tranh

ASIAD thường được ví như một kỳ Olympic thu nhỏ, nơi quy tụ những VĐV, những nền thể thao hàng đầu thế giới. Có những môn, VĐV giành HCV ASIAD tức là bước lên đỉnh cao thế giới. Mỗi màu huy chương là một nấc thang vươn tầm, đòi hỏi ở VĐV sự tài năng, nghị lực cùng nỗ lực vượt qua chính mình.

Như những kỳ Á vận hội trước, đoàn Trung Quốc vẫn được đánh giá là ứng cử viên số 1 cho vị trí dẫn đầu. Nhưng khi ASIAD 20 được tổ chức trên đất Nhật Bản, những nội dung, môn thể thao cũng được tính toán mang lợi thế cho chủ nhà, cuộc đua tranh vị trí nhất toàn đoàn vì thế trở nên quyết liệt hơn. Cùng với hai cường quốc thể thao châu lục, các đoàn Hàn Quốc, Ấn Độ, Uzbekistan... cũng quyết tâm bứt phá.

Ở "vùng trũng" Đông Nam Á, các nền thể thao hàng đầu cũng có sự đầu tư lớn và quyết tâm cạnh tranh thứ hạng. Đoàn Thái Lan cử lực lượng VĐV hùng hậu, đặt mục tiêu giành ít nhất 14 huy chương vàng. Tiếp sau là Philippines, Malaysia, Singapore-các đoàn sở hữu huy chương Olympic Paris 2024 cùng kỳ vọng có một kỳ Á vận hội thăng hoa. 

Với thể thao Việt Nam, mục tiêu giành từ 4 HCV trở lên được cho là đã xem xét thực tế năng lực và không mang tính áp đặt. Những kỳ vọng vàng của thể thao Việt Nam ở ASIAD 20 được xác định ở các môn: Bắn súng, cầu mây, karate, điền kinh và đua thuyền. Một trong những thuận lợi của thể thao Việt Nam là sự ổn định của lực lượng nòng cốt. Dù vậy, khó khăn và thách thức được chỉ ra là không ít, bởi tầm vóc của ASIAD hiện đã lớn hơn trước rất nhiều, khi quy tụ những VĐV ở các số môn thuộc trình độ đẳng cấp thế giới.

Những năm qua, thể thao Việt Nam đã khẳng định được vị trí tốp đầu trong khu vực Đông Nam Á, nhưng để biến những tấm huy chương vàng khu vực thành huy chương Á vận hội là không đơn giản. Cao hơn ở đấu trường Olympic-nơi Việt Nam đã 2 kỳ liên tiếp trắng tay, đòi hỏi cần một cách làm mới. Với chiến lược 3 trọng điểm (đấu trường trọng điểm, môn thể thao trọng điểm, VĐV trọng điểm), thể thao Việt Nam kỳ vọng ASIAD 20 là phép thử hiệu quả đầu tư trọng điểm và khả năng từng bước nâng tầm thành tích.

ASIAD 20 không chỉ là cuộc đua của những tấm huy chương mà còn là phép thử đối với năng lực tổ chức, bản lĩnh thi đấu và khát vọng vươn tầm của mỗi nền thể thao. Với thể thao Việt Nam, hành trình tại ASIAD 20 sẽ còn nhiều thử thách, nhưng chính trong những cuộc cạnh tranh khốc liệt ấy sẽ là cơ hội để người hâm mộ kiểm chứng bản lĩnh, ý chí vượt khó và khát vọng vươn tầm của mỗi thành viên.