Nhìn lại 5 năm triển khai thực hiện Cuộc vận động "Văn hóa giao thông với bình yên sông nước"

Để đẩy mạnh việc xây dựng “Văn hóa giao thông” trong toàn xã hội, ngày 22/4/2011 Ủy ban an toàn giao thông Quốc gia ban hành văn bản số 146/UBATGTQG chính thức phát động thực hiện Cuộc vận động xây dựng phong trào “Văn hóa giao thông với bình yên sông nước” (CVĐ). Sau đó, ngày 23/11/2011, Ban chỉ đạo CVĐ 50/Bộ Quốc phòng ban hành văn bản số 1465/HD-BCĐ Hướng dẫn phát động thực hiện CVĐ; ban hành các tiêu chí xây dựng mô hình “Văn hóa giao thông đường thủy”; tổ chức Lễ phát động CVĐ toàn quân tại Lữ đoàn 649 (Cục Vận tải-TCHC).

Nội dung cơ bản của CVĐ trong 5 năm (2011-2015) là: Thực hiện đồng bộ các mặt công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông (ATGT) đường thủy; tập trung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về Luật Giao thông đường thuỷ nội địa; xây dựng ý thức, trách nhiệm cho cán bộ, nhân viên, chiến sĩ, công nhân viên chức quốc phòng trong Quân đội về pháp luật và công tác đảm bảo trật tự ATGT; định hướng, tạo môi trường thuận lợi, giúp các cá nhân hình thành cách ứng xử có văn hoá, chấp hành nghiêm pháp luật; phát huy ý thức trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, có thái độ hòa nhã, vui vẻ, ứng xử văn hóa khi tiếp xúc với cơ quan chức năng và nhân dân khi tham gia giao thông.

Quá trình triển khai thực hiện CVĐ đã gặp không ít khó khăn do các đơn vị tàu thuyền đóng quân trên khắp các vùng, miền. Các phương tiện tàu thuyền chủ yếu là thế hệ cũ, lạc hậu, đã qua nhiều năm sử dụng, nhanh xuống cấp; vật tư, ngân sách bảo đảm kỹ thuật còn hạn hẹp, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Nhiều phương tiện không hoạt động thường xuyên nên đội ngũ thuyền viên ít được rèn luyện nâng cao tay nghề. Ở một số đơn vị, đội ngũ cán bộ, thuyền viên còn thiếu về số lượng, yếu về trình độ và chưa đủ bằng cấp, chứng chỉ tương ứng...

Lữ đoàn 273 (Quân khu 3) thường xuyên tổ chức huấn luyện phòng cháy chữa cháy, bảo đảm an toàn cho các tàu làm nhiệm vụ.

Tuy vậy, ngay sau khi Bộ Quốc phòng phát động CVĐ, toàn quân đã có 22 đơn vị hưởng ứng thực hiện; khẩn trương thành lập Ban chỉ đạo, xây dựng chương trình hành động và kế hoạch tổ chức thực hiện. Các đơn vị đã tổ chức lễ phát động, ra quân tuyên truyền đảm bảo trật tự ATGT đường thủy…thu hút được sự quan tâm hưởng ứng của đông đảo cán bộ, chiến sĩ. Căn cứ vào hướng dẫn của trên và thực tiễn hoạt động tại đơn vị mình, các đơn vị đã đưa ra nhiều biện pháp nhằm nâng cao ý thức, nếp sống văn hóa cho cán bộ, chiến sĩ khi tham gia giao thông, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông đường thủy. Vì vậy, trong 5 năm qua, toàn quân không để xảy ra vụ việc mất ATGT về đường thủy.

Công tác tuyên truyền, giáo dục vận động quần chúng đã tập trung phổ biến về Luật giao thông; vận động cán bộ, chiến sĩ và quần chúng nhân dân tham gia phát hiện, tố giác, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường thuỷ nội địa; tích cực tham gia phong trào xây dựng các tuyến sông, bến cảng, đơn vị, con tàu an toàn, văn minh, văn hoá. Ban chỉ đạo CVĐ các cấp đã tổ chức hàng trăm đợt tuyên truyền pháp luật về giao thông đường thủy nội địa; in ấn hàng ngàn tờ rơi, băng đĩa, khẩu hiệu tuyên truyền về đảm bảo ATGT và xây dựng văn hóa giao thông đường thủy; chủ động xây dựng kế hoạch phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí của Quân đội và địa phương phổ biến các quy định của pháp luật về giao thông đường thủy nội địa và phản ánh kết quả công tác bảo đảm trật tự ATGT. Tiêu biểu trong CVĐ là các đơn vị: Lữ đoàn 249/Binh chủng Công binh; Lữ đoàn 273/Quân khu 3; Lữ đoàn 962/Quân khu 9;  Lữ đoàn 649/Cục Vận tải...

Sau 5 năm triển khai thực hiện CVĐ đã đạt được một số kết quả nổi bật như:

Ở tiêu chí văn hóa đối với người tham gia giao thông, được xác định là tiêu chí cơ bản, quan trọng và bao trùm toàn bộ CVĐ, tác động trực tiếp đến mọi cán bộ, nhân viên, chiến sĩ khi tham gia giao thông. Vì vậy, các đơn vị đã xây dựng kế hoạch, nội dung, chỉ tiêu, biện pháp và tổ chức quán triệt đến mọi cán bộ, nhân viên, chiến sĩ; yêu cầu mỗi người ứng xử có văn hóa trong quá trình tham gia giao thông, trong tiếp xúc với nhân dân và các lực lượng chức năng. Trong 5 năm, các đơn vị đã tổ chức học tập Luật giao thông đường thủy và các văn bản liên quan đến an toàn giao thông cho hơn 5.000 lượt người. Qua đó, giúp cán bộ, nhân viên, chiến sĩ nâng cao ý thức chấp hành Luật giao thông, ý thức đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật về ATGT đường thủy. Tích cực tham gia cùng
lực lượng chức năng, chính quyền địa phương trong công tác giữ gìn trật tự ATGT đường thủy trên địa bàn đóng quân và trên các tuyến giao thông được đảm nhiệm.

Về tiêu chí văn hóa giao thông đường thủy tại đơn vị tàu thuyền: Cấp ủy, chỉ huy các cấp thường xuyên quan tâm xây dựng đơn vị tàu thuyền “chính quy, an toàn, hiệu quả” gắn với các tiêu chí xây dựng đơn vị văn hóa giao thông đường thủy, xây dựng nếp sống văn hóa, nêu cao ý thức, trách nhiệm của mỗi quân nhân. 5 năm qua, 100% cán bộ, thuyền viên đều đạt chuẩn về người tham gia giao thông đường thủy có văn hóa; 100% đơn vị và quân nhân không có trường hợp vi phạm pháp luật về trật tự ATGT đường thủy. Tại các khu vực đóng quân, các đơn vị vận tải tàu thuyền đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, kịp thời thông tin về tình hình trật tự ATGT và trật tự xã hội trên tuyến đường thủy tại địa bàn và tham gia quản lý, bảo vệ các công trình giao thông đường thủy.

Về tiêu chí xây dựng cảng, bến thủy quân sự văn hóa, văn minh, an toàn: Nhiều đơn vị đã đầu tư nâng cấp cảng, lắp đặt hệ thống phao tiêu, biển báo đầy đủ, đáp ứng đúng quy định về điều kiện hoạt động của cảng theo quy định của Luật giao thông đường thủy nội địa và quy định tại Điều 4, 5 của Thông tư 25/2010/TT-BGTVT, ngày 31/8/2010 của Bộ Giao thông Vận tải quy định về quản lý hoạt động của cảng, bến thủy nội địa. Trong 5 năm, 100% cảng, bến thủy quân sự chấp hành nghiêm, không có vụ việc vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội, đặc biệt là những vi phạm về trật tự ATGT đường thủy nội địa trong khu vực cảng, bến thủy quân sự.

Về tiêu chí mô hình con tàu văn hóa - an toàn: Các phương tiện đều được bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa đúng định kỳ, có đầy đủ trang thiết bị an toàn, phòng chống cháy nổ, hệ thống cứu sinh, hệ thống hàng hải, thông tin liên lạc theo quy định. Khi đưa vào khai thác sử dụng, các phương tiện đều có tình trạng kỹ thuật tốt, đầy đủ thủ tục hành chính theo quy định của Nhà nước và Bộ Quốc phòng; bố trí đầy đủ thuyền viên được cấp chứng chỉ chuyên môn phù hợp với từng loại tàu theo quy định.

Về tiêu chí văn hóa đối với cơ quan, đơn vị chức năng và cá nhân trực tiếp thi hành nhiệm vụ đảm bảo trật tự ATGT đường thủy: Đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra, kiểm soát ATGT đường thủy quân sự đã nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công tác, có văn hóa trong tiếp xúc, ứng xử với các đối tượng tham gia giao thông khi tiến hành kiểm tra phương tiện. Trong 5 năm, các lực lượng đã tổ chức kiểm tra, kiểm soát được 131 đợt, nhắc nhở chấn chỉnh 49 phương tiện vi phạm về thủ tục hành chính. Đã thực hiện cải cách thủ tục hành chính, công khai quy trình công tác để tạo điều kiện thuận lợi cho bộ đội chấp hành tốt những quy định của pháp luật về Luật Giao thông đường thủy nội địa, Bộ Luật Hàng hải, các nghị định, thông tư, quy định của Nhà nước và các chỉ thị, nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về đảm bảo ATGT.

Bên cạnh những kết quả trên, vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, đó là: Việc tổ chức quán triệt, tuyên truyền về ATGT đường thủy chưa phong phú về nội dung và hình thức, nên hiệu quả chưa cao. Nhận thức về mục đích, yêu cầu, vai trò, ý nghĩa CVĐ của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ chưa tốt. Hệ thống doanh trại, cầu cảng của một số đơn vị chưa được đầu tư xây dựng cơ bản theo quy hoạch. Số đợt kiểm tra, kiểm soát ATGT đường thủy chưa nhiều, khu vực kiểm tra còn hạn chế; việc xử lý một số vụ việc vi phạm ATGT còn thiếu kiên quyết...

Để tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả CVĐ, thời gian tới, đề nghị các cơ quan, đơn vị cần thực hiện tốt một số nội dung, biện pháp sau:

Một là, tiếp tục quán triệt, đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 88/2011/NQ-CP ngày 24/8/2011 của Chính phủ về tăng cường thực hiện các giải pháp trọng tâm đảm bảo trật tự ATGT, đẩy mạnh việc xây dựng “Văn hóa giao thông” trong toàn xã hội. Thực hiện nghiêm Hướng dẫn số 1465/HD-BCĐ ngày 23/11/2011 của Ban chỉ đạo CVĐ50/Bộ Quốc phòng; Công văn số 132/BCĐ ngày 10/2/2012 hướng dẫn tiêu chí xây dựng mô hình “Văn hóa giao thông đường thủy” của Ban chỉ đạo CVĐ 50/Bộ Quốc phòng và chương trình hành động, kế hoạch công tác của ban chỉ đạo các đơn vị. Định kỳ, Ban chỉ đạo CVĐ 50/Bộ Quốc phòng sẽ tiến hành kiểm tra, hướng dẫn việc thực hiện CVĐ tại một số đơn vị trọng điểm.

Hai là, tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, nâng cao vai trò của chỉ huy trong tổ chức thực hiện CVĐ. Thường xuyên nghiên cứu đổi mới nội dung, phương pháp tiến hành phù hợp với tình hình, nhiệm vụ của đơn vị. Tổ chức các hoạt động thi đua sâu rộng, phát huy cao độ vai trò của tổ chức quần chúng, góp phần hoàn thành nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đơn vị. Tổ chức học tập Luật Giao thông đường thủy nội địa sửa đổi, bổ sung năm 2014; Bộ Luật Hàng hải; các văn bản về giao thông và ATGT đường thủy cho 100% quân nhân, công nhân viên quốc phòng trong đơn vị. Giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật quân đội, nội quy, quy định của đơn vị trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ vận chuyển và xây dựng đơn vị,
bến cảng chính quy, an toàn, hiệu quả.

Ba là, các thành viên ban chỉ đạo các cấp cần phát huy hơn nữa vai trò của mình, thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ đã được phân công, đồng thời làm tốt công tác phối hợp giữa các đơn vị chức năng, các cấp chính quyền địa phương trong việc thực hiện CVĐ. Tiếp tục kiện toàn và phát huy hiệu quả hoạt động của ban chỉ đạo CVĐ các cấp trong toàn quân, nâng cao chất lượng công tác tham mưu cho cấp ủy, chỉ huy trong quá trình triển khai thực hiện CVĐ. Duy trì nghiêm chế độ kiểm tra, báo cáo, sơ kết, tổng kết theo phân cấp, chấn chỉnh kịp thời những hạn chế, khuyết điểm. Tổ chức công nhận các mô hình “văn hóa giao thông đường thủy” theo hướng dẫn của Ban chỉ đạo CVĐ 50/Bộ Quốc phòng. Thường xuyên đánh giá, rút kinh nghiệm đối với các mô hình của đơn vị cơ sở, kịp thời chấn chỉnh những mô hình không đạt hiệu quả; tổ chức tham quan học tập những mô hình  đạt chất lượng để nắm bắt các phương pháp, cách làm hay, góp phần phát triển, nhân rộng các mô hình “Văn hóa giao thông đường thủy”.

Bốn là, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giáo dục và công tác thi đua, khen thưởng trong thực hiện CVĐ, phát huy hiệu quả các phương tiện thông tin đại chúng và các thiết chế văn hóa, để giúp các cấp, các ngành và mọi người hiểu rõ, nắm chắc các tiêu chí CVĐ. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông đường thủy, nhất là với những hành vi nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn tới tai nạn giao thông.

Năm là, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, thuyền viên có bản lĩnh chính trị, năng lực công tác, hiểu biết pháp luật, luôn thể hiện tốt trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, thực hiện đúng trách nhiệm khi có tai nạn xảy ra. Có ý thức đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật về ATGT đường thủy và tích cực phối hợp cùng lực lượng chức năng, chính quyền địa phương…trong công tác giữ gìn  trật tự ATGT đường thủy nội địa. Phấn đấu 100% cán bộ, thuyền viên không vi phạm pháp luật về trật tự ATGT đường thủy, đạt chuẩn về người tham gia giao thông đường thủy có văn hóa. Thường xuyên phối hợp với các lực lượng chức năng thực hiện quản lý, bảo vệ các công trình giao thông đường thủy nội địa trên địa bàn. Tăng cường bảo đảm trang bị, đầu tư cơ sở vật chất và hệ thống sổ sách, mẫu biểu thống nhất, khoa học theo tiêu chí xây dựng đơn vị tàu thuyền “chính quy, an toàn, hiệu quả” và tiêu chí “văn hóa giao thông đường thủy”.

Từ những kết quả đạt được và kinh nghiệm rút ra trong 5 năm qua, tin rằng, thời gian tới, các cơ quan, đơn vị, cán bộ, nhân viên, thuyền viên ngành Tàu thuyền sẽ tiếp tục nỗ lực phấn đấu, thực hiện hiệu quả các nội dung CVĐ, góp phần xây dựng ngành Vận tải Quân sự ngày càng vững mạnh.

Đại tá HOÀNG NAM BẮC (Phó cục trưởng Cục Vận tải)