Ngay sau khi có Chỉ thị số 99/CT-BQP ngày 04/8/2011 của Bộ Quốc phòng về việc triển khai thực hiện xã hội hóa (XHH) công tác nuôi dưỡng bộ đội (NDBĐ); Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 9 đã tiến hành quán triệt đầy đủ nội dung của Chỉ thị cho lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị và chỉ đạo Phòng Quân nhu, Cục Hậu cần tổ chức khảo sát đánh giá khả năng thực hiện XHH công tác NDBĐ ở một số bếp ăn thuộc cơ quan cấp chiến dịch, nhà trường, bệnh viện.

 Để triển khai thực hiện XHH công tác NDBĐ đạt được mục đích, yêu cầu đề ra, Đảng ủy, chỉ huy các cấp đã ra nghị quyết chuyên đề lãnh đạo và lập kế hoạch triển khai thực hiện. Quân khu đã thành lập Ban chỉ đạo XHH công tác NDBĐ do đồng chí Phó Tư lệnh Quân khu làm Trưởng ban, đồng chí Chủ nhiệm Hậu cần Quân khu làm Phó ban, Trưởng phòng Quân nhu làm Ủy viên thường trực, các ủy viên còn lại là chỉ huy các cơ quan, đơn vị có liên quan. Đồng thời tổ chức các đoàn công tác đến tham quan mô hình, học tập kinh nghiệm của Trường sĩ quan Lục quân 2.

Trên cơ sở kết quả khảo sát tình hình dụng cụ cấp dưỡng, trang bị nhà ăn, nhà bếp, quân số, đối tượng phục vụ, lực lượng nuôi quân, công tác tạo nguồn lương thực, thực phẩm (LTTP) tại Trường Quân sự Quân khu, trường quân sự các tỉnh và Bệnh viện Quân y 120, 121, đầu năm 2012, Bộ Tư lệnh quyết định chọn 2 bếp ăn có đủ điều kiện tiến hành XHH là Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2/Trường Quân sự Quân khu để làm điểm, sau đó rút kinh nghiệm và nhân rộng ra các đơn vị khác. Căn cứ quyết định của Quân khu, Cục Hậu cần đã hướng dẫn Trường Quân sự Quân khu thành lập Ban chỉ đạo, Tổ giúp việc, xây dựng qui chế hoạt động của Ban chỉ đạo XHH, thành lập tổ giám sát, quản lý bếp XHH. Đồng thời tiến hành xây dựng phương án giá nhân công phục vụ, trình Tư lệnh Quân khu và Cục Tài chính phê duyệt. Tiếp đó, Phòng Quân nhu kết hợp với Phòng Kinh tế, Phòng Tài chính hướng dẫn, chỉ đạo Trường tiến hành xây dựng kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu, tổ chức đấu thầu, chấm thầu, phê duyệt kết quả đấu thầu, thương thảo hợp đồng theo đúng Luật Đấu thầu. Có 4 nhà thầu tham gia đấu thầu, kết quả Công ty trách nhiệm hữu hạn Thuận Tới trúng thầu với giá nhân công phục vụ là 8.320 đồng/người/ngày (từ ngày 01/01/2014, Nhà nước điều chỉnh lương tối thiểu, giá nhân công nâng lên 8.833 đồng/người/ngày). Sau khi hợp đồng kinh tế được ký kết, Trường tổ chức kiểm kê dụng cụ cấp dưỡng, trang bị nhà ăn, nhà bếp, hệ thống điện, nước, đánh giá chất lượng, số lượng và bàn giao cho nhà thầu trước khi bắt đầu thực hiện hợp đồng 1 ngày. Nhà thầu còn mua sắm thêm trang bị dụng cụ cấp dưỡng, bảng biểu nhà ăn, nhà bếp, lát 1.460 m2 nền nhà ăn bằng gạch men, sửa chữa mái che khu sơ chế, chống dột, chống tạt, sửa chữa lò hơi, thay các thiết bị của lò hơi bị hư hỏng. Tổng giá trị mua sắm, sửa chữa mỗi năm gần 70 triệu đồng. Toàn bộ số nhân viên nhà thầu được kiểm tra lý lịch bản thân, nhân thân, cấp thẻ ra vào, kiểm tra sức khỏe và học các quy định của Quân đội, tiền đóng bảo hiểm xã hội cho nhân viên do nhà thầu đảm nhiệm.

Nhằm quản lý giám sát tốt nhà thầu trong thực hiện hợp đồng, Trường thành lập tổ giám sát gồm đồng chí tiểu đoàn phó, trợ lý hậu cần, nhân viên tài chính (quản lý) tiểu đoàn và trực ban nội vụ, có nhiệm vụ kiểm tra toàn bộ quá trình nhập xuất LTTP, vệ sinh nhà ăn, nhà bếp, chế biến, chia ăn; giám sát giá LTTP, thực đơn. Thực đơn tuần do nhà thầu xây dựng, thông qua tổ giám sát, Ban Quân nhu kiểm tra, thông qua Chủ nhiệm Hậu cần phê duyệt và gửi xuống bếp ăn vào ngày thứ 6 của tuần trước cùng với thông báo giá thị trường để nhà thầu thực hiện và tổ giám sát làm căn cứ kiểm tra, giám sát. Để tạo điều kiện cho nhà thầu thực hiện hợp đồng, Trường cho nhà thầu ứng kinh phí tiền ăn mỗi tháng 2 lần và thanh toán tiền nhân công mỗi tháng 1 lần vào đầu tháng khi nhà thầu đã hoàn thành đầy đủ các thủ tục theo quy định.

Từ khi thực hiện XHH công tác NDBĐ, chất lượng bữa ăn tại bếp ăn Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2/Trường Trường Quân sự Quân khu ngày càng được cải thiện. Kết quả khảo sát cho thấy có  trên 95% học viên đánh giá chất lượng bữa ăn được phục vụ tốt hơn so với chưa thực hiện XHH. Để làm cơ sở rút kinh nghiệm và nhân rộng ra một số đơn vị khác, cuối năm 2012, Ban chỉ đạo XHH công tác NDBĐ Quân khu đã tổ chức hội nghị sơ kết, rút kinh nghiệm tại Trường Quân sự Quân khu, với sự tham dự của các đơn vị trực thuộc và trường quân sự của 12 tỉnh (thành phố). Trên cơ sở đánh giá hiệu quả của việc thực hiện XHH, Bộ Tư lệnh Quân khu đã đề nghị Ban chỉ đạo XHH Bộ Quốc phòng cho phép triển khai thực hiện XHH công tác NDBĐ một số bếp ở trường quân sự thuộc BCHQS tỉnh, thành phố. Đến nay, toàn Quân khu có 7 bếp ăn đang thực hiện XHH công tác NDBĐ bao gồm: Bếp ăn Tiểu đoàn 1, 2, 3/Trường Quân sự Quân khu; Trường Quân sự BCHQS thành phố Cần Thơ, tỉnh Vĩnh Long, Bạc Liêu và tỉnh Kiên Giang. Riêng Trường Quân sự Quân khu, có 2 nhà thầu tham gia: Bếp Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2 do Công ty trách nhiệm hữu hạn Thuận Tới thực hiện, bếp ăn Tiểu đoàn 3 do Công ty Minh Quang thực hiện. Do có 2 nhà thầu tham gia nên đã tạo được sự cạnh tranh lành mạnh, tránh được hiện tượng độc quyền. Hằng tháng, Trường tổ chức lấy ý kiến của bộ đội, kiểm tra, phân loại chất lượng phục vụ giữa các bếp, các nhà thầu nhằm góp phần nâng cao trách nhiệm của các nhà thầu trong quá trình phục vụ bộ đội.

Qua gần 3 năm thực hiện XHH, công tác NDBĐ ở một số bếp ăn của Quân khu đã mang lại những hiệu quả thiết thực, đó là: Chất lượng bữa ăn hàng ngày của bộ đội được nâng lên, định lượng LTTP đạt và vượt qui định (thịt vượt 40g, cá 130g, rau 20g/người/ngày). Cơ cấu món ăn phong phú, đa dạng hơn, vệ sinh an toàn thực phẩm bảo đảm tốt. Vệ sinh nhà ăn, nhà bếp sạch sẽ, thái độ phục vụ của nhân viên ân cần, chu đáo, thực hiện đúng giờ ăn theo qui định, tạo thuận lợi bảo đảm giờ giấc sinh hoạt và học tập của bộ đội. Tổ giám sát nhà ăn của các đơn vị đã làm tốt chức trách, nhiệm vụ của mình, hàng ngày LTTP trước khi nấu ăn được cân, đong, đo, đếm cẩn thận, bảo đảm đủ số lượng, chất lượng tốt, tươi sống. Các nhà thầu đều sử dụng hết sản phẩm tăng gia của đơn vị và thanh toán theo giá thị trường. Giá LTTP đưa vào bữa ăn hàng ngày của bộ đội do hội đồng giá đơn vị qui định nên bảo đảm chặt chẽ. Các bếp ăn thực hiện đầy đủ các chế độ qui định của ngành, công khai tài chính hàng ngày, hàng tháng. Sổ sách thống kê, theo dõi tại bếp được ghi chép thường xuyên, rõ ràng, chính xác, làm cơ sở để nhà thầu thanh toán tiền ăn, tiền nhân công đúng qui định. Với 7 bếp ăn thực hiện XHH, Quân khu đã giảm được 100 nhân viên nấu ăn, chuyển sang làm công tác phục vụ ở giảng đường, nhà máy sản xuất nước tinh lọc; đồng thời giảm kinh phí chi trả lương và các loại chi phí khác so với trước khi XHH là 135,7 triệu đồng/năm.

Tuy nhiên, XHH công tác NDBĐ là một nội dung mới đối với Quân khu nên trong quá trình triển khai thực hiện còn một số hạn chế như: Công tác quản lý, ghi chép sổ sách thống kê, kế toán bếp ăn thời gian đầu chưa thống nhất giữa tổ giám sát và nhà thầu, còn chồng chéo nhau. Nhà thầu chưa quen ghi chép, quản lý thống kê sổ sách theo mẫu của quân đội, vì vậy bước đầu còn gặp khó khăn trong việc thanh quyết toán tiền ăn bộ đội và tiền nhân công cho nhà thầu. Quân số ăn tại một số bếp không ổn định, nhiều đối tượng ăn, ra vào liên tục, có thời gian gián đoạn giữa các khóa học, một số đối tượng không được duyệt thanh toán tiền nhân công như học viên huấn luyện tại trường quân sự các địa phương. Một số nhà thầu năng lực còn hạn chế, chưa có xe tải để vận chuyển tiếp phẩm LTTP và cơm nước cho học viên huấn luyện dã ngoại, do vậy, các đơn vị phải hỗ trợ nhà thầu.

Từ kết quả thực hiện XHH công tác NDBĐ thời gian qua, chủ trương của Quân khu là khẩn trương rút kinh nghiệm, khắc phục triệt để những hạn chế, thiếu sót nhằm nâng cao chất lượng phục vụ ăn uống của bộ đội; tiếp tục rà soát một số bếp ăn ở trường quân sự các tỉnh, trường cao đẳng nghề, bệnh viện...; nếu đủ điều kiện sẽ cho phép triển khai thực hiện trong thời gian tới.

Đại tá PHẠM THÀNH TÂM (Chủ nhiệm Hậu cần QK9)