Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, cảnh báo các lực lượng của nước này có thể phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện của nước Cộng hòa Hồi giáo trong vòng 4 giờ. Đồng thời cho rằng đề xuất ngừng bắn 45 ngày do các nhà trung gian quốc tế đưa ra là một "bước tiến rất quan trọng" nhưng "chưa đủ tốt" để ông ký phê chuẩn.
Bước sang tuần thứ năm của cuộc xung đột ở Trung Đông, nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải biển quốc tế trước nửa đêm 7-4 (theo giờ GMT, tức sáng 8-4 theo giờ Việt Nam), nếu không sẽ phải đối mặt với một đợt ném bom tàn khốc mới.
 |
Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ tấn công phá hủy nhà máy điện, cầu đường của Iran. Ảnh: Xinhua
|
Tại cuộc họp báo ở Washington, Tổng thống Mỹ một lần nữa đưa ra những lời lẽ cứng rắn. Theo đó, ông tuyên bố Mỹ có kế hoạch vào 0 giờ đêm 7-4, mọi cây cầu ở Iran sẽ bị phá hủy hoàn toàn, mọi nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy, phát nổ và không bao giờ có thể sử dụng lại được nữa. Ông cảnh báo điều đó sẽ diễn ra trong khoảng thời gian 4 giờ “nếu Washington muốn”.
Ông Trump trước đó thừa nhận kế hoạch ngừng bắn là một "đề xuất có ý nghĩa", song chưa đủ tốt. Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời các quan chức cho biết Tehran cũng "đã bác bỏ lệnh ngừng bắn và nhấn mạnh sự cần thiết phải chấm dứt dứt điểm cuộc xung đột".
Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố những lời lẽ đe dọa san phẳng cơ sở hạ tầng của Iran mà ông Trump đưa ra không cản bước được các binh sĩ nước này.
Theo phóng viên tại Trung Đông, các nước trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đã nỗ lực ngăn chặn sự leo thang nghiêm trọng trong cuộc xung đột Mỹ, Israel và Iran bằng cách thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn theo từng giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên của khuôn khổ sẽ bao gồm một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày, cùng với các bước xây dựng lòng tin từ cả phía Mỹ và Iran. Trong giai đoạn này, Iran sẽ mở cửa trở lại một phần eo biển Hormuz và pha loãng một phần urani được làm giàu cao mà nước này dự trữ. Về phần mình, Mỹ sẽ giải phóng hàng tỷ USD của Iran bị đóng băng trong các tài khoản ở nước ngoài và đảm bảo rằng thỏa thuận ngừng bắn tạm thời có thể chuyển thành một thỏa thuận lâu dài.
Ở giai đoạn thứ hai, hai bên sẽ tiến hành đàm phán về một thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt xung đột. Thỏa thuận như vậy cần đáp ứng các yêu cầu của Mỹ về việc loại bỏ toàn bộ kho dự trữ urani được làm giàu cao của Iran, cũng như việc mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, một trở ngại lớn để đạt được thỏa thuận là Tehran không tin tưởng vào việc đàm phán của Washington, đồng thời yêu cầu những đảm bảo rất mạnh mẽ. Theo giới phân tích, các quan chức Iran tìm cách tránh một hiện trạng tương tự như ở Lebanon hoặc Gaza - nơi các thỏa thuận ngừng bắn chưa thể phát huy tác dụng.
TTXVN
Ngày 6-4, Reuters cho biết Mỹ và Iran đang cân nhắc khung kế hoạch nhằm chấm dứt xung đột kéo dài hơn một tháng qua.
Ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei tuyên bố, Tehran đã hoàn tất các yêu cầu của mình liên quan tới đề xuất chấm dứt xung đột, song sẽ chỉ công bố khi thích hợp.
Trong lịch sử hiện đại, Iran là một trong số ít quốc gia duy trì ổn định chiến lược lâu dài qua nhiều thế kỷ, dù trải qua nhiều biến động về thể chế và môi trường an ninh. Từ Safavid, Qajar, Pahlavi đến Cộng hòa Hồi giáo, Iran liên tục chịu sức ép từ Ottoman, Nga, Anh và gần đây là Mỹ, nhưng không bị đánh bại hoàn toàn hay mất chủ quyền. Điều này đặt ra câu hỏi cốt lõi: Vì sao Iran có thể trụ vững trong môi trường cạnh tranh khắc nghiệt như vậy?