Mỹ đang xúc tiến thành lập một cơ quan kiểm toán tại Pa-ki-xtan vì nghi ngờ chính quyền I-xla-ma-bát bằng những hành động gian lận đã “rút ruột” hàng trăm triệu USD tiền viện trợ của Oa-sinh-tơn. Trước đó, chính quyền của Tổng thống B.Ô-ba-ma (B.Obama) cũng từ chối giải ngân 400 triệu USD, chiếm gần 1/3 khoản viện trợ trị giá 1,4 tỉ USD dành cho I-xla-ma-bát dưới dạng Quỹ hỗ trợ đồng minh (CSF) trong tài khóa 2008. Theo một điều luật được Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma ký ngày 15-10-2009, Oa-sinh-tơn tăng gấp ba lần khoản viện trợ dành cho Pa-ki-xtan, lên tới 7,5 tỉ USD trong vòng 5 năm, để nước này giúp  Mỹ chống khủng bố.

Quân đội Pa-ki-xtan giúp Mỹ truy quét Ta-li-ban ở vùng biên giới với Áp-ga-ni-xtan. Ảnh: AFP

Trước động thái của Oa-sinh-tơn, quân đội Pa-ki-xtan đã chỉ trích chính quyền của ông Ô-ba-ma coi thường những hy sinh to lớn của binh sĩ nước này trong việc hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố ở khu vực. “Thật là vô cảm khi lúc nào Mỹ cũng chỉ nói đến tiền đã viện trợ mà lờ đi những hy sinh của Pa-ki-xtan. Người Mỹ hành động như thể là muốn chứng tỏ  đang ban ơn cho Pa-ki-xtan vậy”, tờ The Dawn  của Pa-ki-xtan trích lời một quan chức quân đội nước này.

I-xla-ma-bát cho hay, hơn 2.500 binh sĩ Pa-ki-xtan đã thiệt mạng và khoảng 8.000 người khác bị thương trong việc giúp Mỹ tiến hành cuộc chiến chống khủng bố ở Áp-ga-ni-xtan. “Pa-ki-xtan có số binh sĩ thương vong nhiều hơn số thương vong của 43 nước đồng minh tham chiến tại Áp-ga-ni-xtan cộng lại”, quan chức quân đội Pa-ki-xtan nói. 

Theo các nhà phân tích, việc quân đội Pa-ki-xtan bất bình xung quanh chuyện tiền viện trợ là điều bất lợi cho các nhà hoạch định chiến lược ở Oa-sinh-tơn vì sự thành bại của quân đội Mỹ ở Áp-ga-ni-xtan phụ thuộc khá lớn vào sự phối hợp của các lực lượng Pa-ki-xtan. Sự hợp tác của quân đội Pa-ki-xtan với Mỹ có vai trò đặc biệt quan trọng bởi quân đội không chỉ chia sẻ thông tin tình báo mà còn lên kế hoạch và thực hiện những chiến dịch lớn chống Ta-li-ban.

Thực ra, gói viện trợ của Mỹ ngay từ ban đầu đã gây ra nhiều tranh cãi ở Pa-ki-xtan. Nhiều nghị sĩ Pa-ki-xtan đã lên án các điều kiện mà phía Mỹ đặt ra để buộc Pa-ki-xtan thực hiện nếu muốn nhận gói viện trợ này. Trong đó, Mỹ yêu cầu I-xla-ma-bát hạn chế chương trình vũ khí hạt nhân và phải hành động mạnh mẽ hơn chống Ta-li-ban và Al-Qaeda, cũng như các nhóm cực đoan như Lashkar-e-Taiba và Jaish-e-Mohammed. Những người phản đối cho rằng, những điều kiện này chưa từng được quốc gia nào áp đặt cho bất kỳ quốc gia nào khác trong 100 năm trở lại đây. Lãnh đạo phe đối lập A-li Khan (Ali Khan) từng nói: “Gói viện trợ này chỉ nhằm bảo vệ các lợi ích của Mỹ và các nước trong khu vực mà không quan tâm tới các lợi ích của Pa-ki-xtan”. Trong khi đó, các tướng lĩnh quân đội Pa-ki-xtan cũng bày tỏ lo ngại sâu sắc về những điều kiện kèm theo gói viện trợ của Mỹ, mà theo họ sẽ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia của Pa-ki-xtan. Sau đó, dù đã cố gắng thuyết phục được các phe phái chấp nhận gói viện trợ song Thủ tướng Y.Gi-la-ni (Y.Gilani) cũng phải nói rằng “quan hệ giữa Pa-ki-xtan và Mỹ cần dựa trên sự tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau”. Ông khẳng định, Pa-ki-xtan đã làm rất nhiều trong cuộc chiến chống khủng bố và viện trợ có điều kiện sẽ không giúp ích cho cuộc chiến chống khủng bố.

BẢO ANH