* Tổng thống không đi dự Hội nghị cấp cao ASEAN

QĐND - Quốc hội In-đô-nê-xi-a ngày 31-3 đã bác kế hoạch tăng 33% giá nhiên liệu khi giá dầu thế giới tăng trong khi hàng chục nghìn người In-đô-nê-xi-a xuống đường biểu tình phản đối dự định tăng giá của chính phủ. Tổng thống Xu-xi-lô Bam-bang Y-út-đô-y-ô-nô (Susilo Bambang Yudhoyono) đã quyết định hủy việc tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN vào ngày 3 và 4-4 tại Cam-pu-chia để ở nhà chỉ đạo mọi việc.

Người dân In-đô-nê-xi-a biểu tình phản đối tăng giá nhiên liệu. Ảnh: AFP

Trước đó, một dự luật đã được trình lên Quốc hội đề nghị tăng giá xăng từ 4.500 ru-pi (khoảng 10.200 đồng)/lít lên mức 6000 ru-pi (khoảng 13.000 đồng)/lít bắt đầu từ ngày 1-4, nhằm giảm sức ép lên ngân sách quốc gia khi giá dầu thế giới vượt ngưỡng 100USD/thùng. Chính phủ cho rằng, In-đô-nê-xi-a sẽ không chịu nổi gánh nặng trợ giá nhiên liệu, vốn đã chiếm tới 11% ngân sách nhà nước trong năm 2011, vì vậy nếu không tăng giá nhiên liệu, thâm hụt ngân sách sẽ vượt mức 3% GDP mà luật cho phép.

Tuy nhiên, kế hoạch trên đã vấp phải sự phản đối vào phút chót của đảng lớn thứ hai ở nước này, đảng Gôn-ca (Golkar), thành viên quan trọng trong liên minh cầm quyền. Vì vậy, đảng Dân chủ cầm quyền đã tìm cách để thông qua một đạo luật khác cho phép chính phủ tăng giá nhiên liệu nếu giá dầu thô của In-đô-nê-xi-a, vốn gắn với giá dầu thế giới, cao hơn 5% so với mức giá hiện nay là 105USD/thùng trong 30 ngày liên tiếp. Sau cuộc thảo luận đêm 30-3, Quốc hội đã thông qua dự luật với 356 phiếu thuận và 82 phiếu chống, theo đó, mở rộng biên độ tăng từ 5% lên 15% và kéo dài thời gian tăng từ 30 ngày lên 6 tháng. Theo dự luật này, chính phủ không thể tăng giá nhiên liệu trong tương lai gần, đồng nghĩa với việc chính phủ sẽ phải tăng trợ giá nhiên liệu. Chủ tịch Hạ viện Mác-du-ki A-li (Marzuki Alie) khẳng định tại Quốc hội: "Giá nhiên liệu trong nước sẽ không tăng trong tương lai gần".

Ngân hàng Trung ương In-đô-nê-xi-a mới đây ước tính, nếu chính phủ tăng giá nhiên liệu 30%, lạm phát sẽ vọt lên mức 7% vào cuối năm nay. Mức lạm phát tại In-đô-nê-xi-a chỉ chạm ngưỡng 3,56% trong tháng 2, thấp nhất trong 22 tháng qua. Tuy nhiên, Chính phủ In-đô-nê-xi-a cho rằng, nếu không tăng giá nhiên liệu theo đà tăng của thị trường thế giới, thâm hụt ngân sách sẽ vượt quá ngưỡng 3% GDP.

Các phương tiện cơ giới ở In-đô-nê-xi-a được hưởng mức giá xăng thấp nhất ở châu Á nhờ vào chính sách trợ giá nhiên liệu kéo dài hàng thập niên qua. Theo Roi-tơ, trợ giá nhiên liệu đã ngốn hết khoảng 18 tỷ USD của In-đô-nê-xi-a trong năm 2011. Nếu tiếp tục duy trì mức giá cũ trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh, thâm hụt ngân sách của In-đô-nê-xi-a năm 2012 dự kiến sẽ lên đến mức 4% GDP và mức tín nhiệm tín dụng của nước này sẽ tiếp tục bị hạ thấp.

Kế hoạch tăng giá nhiên liệu nói trên cũng không nhận được sự ủng hộ của người dân In-đô-nê-xi-a. Theo lời kêu gọi của các đảng đối lập, các nghiệp đoàn và tổ chức xã hội, ngày 30-3 tại nhiều nơi trong cả nước In-đô-nê-xi-a đã có tới hơn 81.000 người, nhất là sinh viên và người lao động tại các khu công nghiệp, đã xuống đường biểu tình phản đối dự định tăng giá xăng dầu được trợ giá của chính phủ, sẽ khiến đời sống của đa số người dân trong xã hội khó khăn hơn và trở nên nghèo hơn. Riêng tại thủ đô Gia-các-ta, khoảng 10.000 người đã tụ tập bên ngoài tòa nhà Quốc hội trong khi các nghị sĩ thảo luận dự luật. Người biểu tình đã xô đổ hàng rào và tràn vào khuôn viên tòa nhà Quốc hội, khiến cảnh sát phải dùng hơi cay và vòi rồng để giải tán đám đông. Người biểu tình cũng phong tỏa tuyến đường nối thủ đô với sân bay chính Xu-các-nô Hát-ta. Chính quyền đã phải triển khai lực lượng cảnh sát và quân đội lên tới 40.000 người để đối phó và bảo đảm trật tự an ninh. Theo tin chưa chính thức, có ít nhất 19 người biểu tình và 10 nhân viên cảnh sát đã bị thương, không có trường hợp tử vong nào. Cảnh sát đã bắt giữ 54 người biểu tình.

Ngọc Hà