Chiến sự tiếp diễn tại nam Ô-xê-ti-a

Xe tăng của Gru-di-a tiến về phía Nam Ô-xê-ti-a. Ảnh: Roi-tơ

* Khoảng 1.500 người thiệt mạng * Tổng thống Gru-di-a ban bố tình trạng chiến tranh với Nga; quyết định rút quân từ I-rắc về nước * 30 nghìn người sơ tán sang Nga

Tình hình chiến sự tại nước cộng hòa tự xưng Nam Ô-xê-ti-a trực thuộc Gru-di-a đang có những diễn biến rất đáng lo ngại mà đỉnh điểm là việc Tổng thống Gru-di-a Xa-a-ca-svi-li ngày 9-8 đã ban bố tình trạng thiết quân luật trên cả nước rồi sau đó ký sắc lệnh tuyên bố tình trạng chiến tranh với Nga. Trước diễn biến căng thẳng này, lập trường chung của cộng đồng quốc tế hiện nay là mong muốn các bên liên quan kiềm chế, sử dụng các giải pháp thương lượng hòa bình thay cho xung đột vũ trang.

Quân đội Gru-di-a bị đẩy lùi khỏi Xkhin-va-li

Ria-Novosti cho biết, việc Tổng thống Xa-a-ca-svi-li ký sắc lệnh ban bố tình trạng chiến tranh với Nga, đồng thời cáo buộc Mát-xcơ-va oanh tạc các khu dân cư của Gru-di-a và khẳng định Gru-di-a đang "bị tấn công quân sự toàn diện", diễn ra sau khi Tư lệnh Lục quân Nga, Đại tướng Vla-đi-mia Bôn-đư-rép tuyên bố quân đội Nga, với sự tham gia của nhiều xe tăng và hàng trăm binh sĩ, đã đẩy lùi hoàn toàn các đơn vị quân đội Gru-di-a ra khỏi thủ phủ Xkhin-va-li của Nam Ô-xê-ti-a ngày 9-8. Tướng Bôn-đư-rép khẳng định, tình hình ở khu vực xung đột vẫn "cực kỳ căng thẳng".

Theo tướng Bôn-đư-rép, trong một ngày đêm qua, các đơn vị của tập đoàn quân số 58 thuộc Quân khu Bắc Cáp-ca-dơ của Nga cùng các đơn vị đặc nhiệm đã tới khu vực chiến sự và đang tiến hành chiến dịch mà theo tuyên bố của Tổng thống Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép là nhằm buộc Gru-di-a chấp nhận hòa bình ở khu vực xung đột và nhằm bảo vệ dân thường. Hiện quân đội Gru-di-a đã mất hoàn toàn quyền kiểm soát thủ phủ Xkhin-va-li và chỉ còn chiếm giữ được cao điểm Pri-xcơ mà từ đó pháo binh của Gru-di-a nã đạn thẳng vào Xkhin-va-li.

Người Nga biểu tình bên ngoài sứ quán Gru-di-a tại Mát-xcơ-va. Ảnh: AFP

Cùng ngày, Chỉ huy lực lượng Gru-di-a ở I-rắc, Đại tá B.Ma-xu-rát-de cho biết, Gru-di-a sẽ rút toàn bộ 2.000 quân đóng tại I-rắc về nước ngay khi nào Mỹ có thể cung cấp phương tiện vận chuyển. Trong khi đó, Tổng thống Gru-di-a Mi-kha-in Xa-a-ca-svi-li tuyên bố đã quyết định ban bố tình trạng thiết quân luật trong cả nước.

Mát-xcơ-va không muốn chiến tranh với Tbi-li-si

Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép đã có phát biểu bày tỏ lo ngại sâu sắc về tình hình Nam Ô-xê-ti-a. Tổng thống Mét-vê-đép nói: “Những hành động của phía Gru-di-a đã làm nhiều người bị thiệt mạng, trong đó cả các binh sĩ gìn giữ hòa bình của Nga. Tình hình đã đến mức là binh sĩ gìn giữ hòa bình Gru-di-a nổ súng bắn vào các binh sĩ gìn giữ hòa bình Nga, những người có nghĩa vụ cùng với họ thực hiện sứ mệnh duy trì hòa bình trong khu vực. Lúc này dân thường, phụ nữ, trẻ nhỏ, người già đang thương vong, và phần lớn trong số họ là công dân Liên bang Nga. Theo Hiến pháp và luật pháp liên bang, với tư cách là Tổng thống Liên bang Nga, tôi có nghĩa vụ bảo vệ mạng sống và phẩm giá của các công dân Nga, dù họ đang ở nơi nào đi nữa”.

Tổng thống Mét-vê-đép đã chỉ thị cho chính phủ Nga và các bộ, ngành liên quan thực thi tất cả các biện pháp khẩn cấp cần thiết để trợ giúp nhân đạo cho thường dân Nam Ô-xê-ti-a và binh sĩ gìn giữ hòa bình Nga. Tin từ Văn phòng chính phủ Nga cho biết, kể từ đêm 7-8, khi quân đội Gru-di-a tấn công vào Nam Ô-xê-ti-a, đã có hơn 30 nghìn người phải sang Nga lánh nạn.

Trong khi đó, Ria-Novosti dẫn lời Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp nói với các nhà báo nước ngoài, cho biết số nạn nhân của cuộc xung đột tại Nam Ô-xê-ti-a đã tăng lên đến 1.500 người. Theo ông La-vrốp, tình hình ở khu vực đang xấu đi và số nạn nhân trong cuộc xung đột đang gia tăng. Việc sơ tán binh sĩ gìn giữ hòa bình bị thương và dân thường tới các bệnh viện và cơ sở y tế dân sự trên lãnh thổ Nga đang được tiến hành khẩn trương. Một quan chức Nam Ô-xê-ti-a cho biết, cuộc tấn công của quân đội Gru-di-a vào Xkin-va-li đã khiến cơ sở hạ tầng tại nơi này bị phá hủy tới 70%.

Trả lời phỏng vấn BBC ngày 9-8, Ngoại trưởng La-vrốp khẳng định Nga không muốn phát động chiến tranh tổng lực với Gru-di-a mà đơn giản chỉ đang cố gắng đưa tình hình trở lại thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Trước đó, Tổng thống Gru-di-a M.Xa-a-ca-svi-li đã cáo buộc Nga đang phát động một cuộc chiến tranh toàn diện với Tbi-li-xi. Phát biểu tại một cuộc họp báo, ông Xa-a-ca-xvi-li nói: "Tôi đề nghị ngừng bắn ngay lập tức, rút lui các lực lượng và phi quân sự hóa mọi khu vực đang xảy ra giao tranh. Gru-di-a sẵn sàng đi những bước đi đầu tiên chỉ cần cộng đồng quốc tế phát huy vai trò một cách nghiêm túc".

HĐBA LHQ họp phiên khẩn cấp thứ hai

Ngày 9-8, HĐBA LHQ họp phiên họp khẩn cấp thứ hai nhằm thảo luận và tìm giải pháp cho vấn đề Gru-di-a - Nam Ô-xê-ti-a. Các nước thành viên HĐBA LHQ bày tỏ lo ngại sâu sắc trước tình trạng bạo lực leo thang và kêu gọi hai bên thông qua các kênh ngoại giao đạt được thỏa thuận ngừng bắn càng sớm càng tốt. Trước đó, người phát ngôn Nhà Trắng Gô-đơn Giôn-đrô-ê cho hay Tổng thống Mỹ Bu-sơ và Thủ tướng Nga V.Pu-tin đã có cuộc thảo luận về tình hình chiến sự ở Gru-di-a. Ngay sau lễ khai mạc Ô-lim-pích Bắc Kinh, Tổng thống Bu-sơ đã thảo luận từ xa với các cố vấn cấp cao ở Oa-sinh-tơn về cuộc khủng hoảng ở Nam Ô-xê-ti-a. Các quan chức quân đội Mỹ nói rằng, số huấn luyện viên quân sự Mỹ đóng tại Gru-di-a sẽ không tham gia vào cuộc xung đột giữa các lực lượng Nga và Gru-di-a tại Nam Ô-xê-ti-a.

Trung Quốc đã bày bỏ "quan ngại sâu sắc" về tình hình xung đột leo thang tại khu vực ly khai Nam Ô-xê-ti-a của Gru-di-a, đồng thời kêu gọi các bên liên quan ngừng bắn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương nói: "Trung Quốc quan ngại sâu sắc về cuộc xung đột vũ trang và tình hình đang xấu đi ở Nam Ô-xê-ti-a. Chúng tôi kêu gọi các bên liên quan kiềm chế và ngừng bắn ngay lập tức... giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và đảm bảo hòa bình cũng như ổn định khu vực".

Cùng ngày, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu (EU) Ha-vi-ê Xô-la-na tuyên bố, EU sẽ nỗ lực hết sức để lập lại hòa bình ở Nam Ô-xê-ti-a. Ông cho biết EU thường xuyên duy trì các cuộc tiếp xúc qua điện thoại với các Ngoại trưởng Nga và Gru-di-a và kêu gọi các bên nỗ lực để chấm dứt chiến sự.

Theo Ngoại trưởng Pháp (nước đang đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên EU), ông Béc-nơ Cu-snê, do tình hình chiến sự ngày một căng thẳng tại Nam Ô-xê-ti-a, Mỹ, EU và Tổ chức An ninh và hợp tác châu Âu (OSCE) sẽ cử một phái đoàn hỗn hợp tới Gru-di-a, với nỗ lực tìm kiếm một lệnh ngừng bắn tại Nam Ô-xê-ti-a càng sớm càng tốt.

PHẠM CHU