Tờ The Telegraph cho biết, nghiên cứu mới công bố trên Tạp chí BMJ Military Health chỉ ra rằng, không giống như phi công chiến đấu thông thường, những người điều khiển UAV có thể phải dành hàng giờ để theo dõi chuyển động của đối phương, chứng kiến bạo lực thông qua camera độ phân giải cao và đưa ra những quyết định có khả năng gây chết người trước khi trở về nhà với gia đình vào cuối ca làm việc. Thời gian làm việc kéo dài, tình trạng thiếu nhân viên kỳ cựu, những ca làm việc với kết cục không thể đoán trước và giấc ngủ bị gián đoạn là những yếu tố chính khiến họ có thể rơi vào tình trạng sức khỏe tâm thần kém.

Thông qua 14 nghiên cứu liên quan đến nhân viên điều khiển UAV quân sự ở Anh, Mỹ, Australia, Italy và Israel, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng từ 25% đến 37% trong số họ phải trải qua tình trạng kiệt sức nghiêm trọng về cảm xúc, trong khi từ 13% đến 16% bị căng thẳng tâm lý. Đặc biệt, trong hai nghiên cứu khảo sát về vấn đề này, tỷ lệ người điều khiển UAV quân sự có ý nghĩ tự tử dao động từ 4,4% đến 8%.

Những phát hiện nói trên cũng làm dấy lên lo ngại về áp lực tâm lý mà các nhân viên điều khiển UAV của Không quân Hoàng gia Anh phải đối mặt. Bản đánh giá bao gồm một nghiên cứu năm 2019 được thực hiện tại Đại học King's College London cho thấy, 70% người điều khiển UAV quân sự của Anh đã báo cáo về các triệu chứng tâm lý làm suy giảm đáng kể khả năng làm việc của họ. Một nghiên cứu khác thì cho biết 30% đã trải qua các triệu chứng liên quan đến rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), trong khi 20% báo cáo các triệu chứng trầm cảm mức độ vừa phải và 10% lo âu mức độ vừa phải hoặc nghiêm trọng.

Bên trong phòng điều khiển máy bay không người lái (UAV) tại căn cứ không quân RAF Waddington của Anh. Ảnh: The Telegraph

Hiện các phi công điều khiển UAV của Anh đóng quân tại căn cứ không quân RAF Waddington ở Lincolnshire, nơi họ điều khiển máy bay thực hiện các hoạt động ở Iraq và Syria như một phần của chiến dịch Shader chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Một cựu phi công điều khiển UAV của Anh từng tham gia nhiều chiến dịch tại hai quốc gia này chia sẻ rằng đây là công việc đầy thử thách cả về thể chất lẫn tinh thần. “Giờ làm việc có thể rất dài. Bạn có thể tham gia vào các chiến dịch mà bạn phải tiêu diệt người khác trong khi vẫn cố gắng bảo vệ lực lượng mặt đất của Anh hoặc các lực lượng đồng minh. Tất cả những điều này được cân bằng bởi thực tế là bạn không gặp rủi ro nào. Điều nguy hiểm nhất bạn làm mỗi ngày sẽ là lái xe đi làm. Nếu UAV gặp trục trặc hoặc bị bắn hạ, bạn vẫn an toàn", cựu phi công người Anh chia sẻ.

Ngoài chứng rối loạn tâm thần PTSD, các triệu chứng khác có thể xảy ra với nhân viên điều khiển UAV quân sự bao gồm ký ức xâm nhập, cáu kỉnh, tức giận và mất cảnh giác. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng, gánh nặng cảm xúc dường như không xuất phát từ việc tiếp xúc gần với bạo lực mà từ việc chứng kiến nó diễn ra, đưa ra những quyết định có tính rủi ro cao và chịu trách nhiệm về kết quả.

Bởi vậy, các nhà nghiên cứu cho rằng việc giải quyết những áp lực nói trên rất quan trọng đối với sự sẵn sàng chiến đấu, sức khỏe và hành vi đạo đức của lực lượng điều khiển UAV trong các hoạt động quân sự.

Một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng Anh nêu rõ, UAV đang thay đổi bộ mặt chiến tranh và nước này cần cả công nghệ tiên tiến lẫn những người có kỹ năng cao để bảo đảm sẵn sàng đối mặt với các mối đe dọa trong tương lai. Bên cạnh đó, cũng cần cung cấp sự hỗ trợ chuyên biệt, bao gồm các chuyên gia chăm sóc sức khỏe tâm thần, các mô hình làm việc được thiết kế để bảo vệ sức khỏe cho phi đội điều khiển UAV, cũng như đào tạo về quản lý căng thẳng và sức khỏe tâm thần trong suốt sự nghiệp của họ.