Hầm trú ẩn đủ che chở cho 101% dân số

Sô-cô-la, đồng hồ cao cấp, đồng hồ chim cúc cu… và hầm trú ẩn...

Ngay cả khi chúng không xuất hiện trên bưu thiếp của các văn phòng du lịch ở Basel hay Geneva, hầm trú ẩn hạt nhân vẫn có thể được thêm vào danh sách những “đặc sản” của Thụy Sĩ. Bởi lẽ, số lượng hầm trú ẩn gấp nhiều lần số ngân hàng trong cả nước, đủ để che chở cho 101% dân số.

Nhưng, tại sao lại thận trọng đến vậy?

Để hiểu điều này, cần phải quay ngược lại 2 thế kỷ. Năm 1815, Đại hội Vienna đã thông qua một hiệp ước châu Âu "công nhận và bảo đảm tính trung lập vĩnh viễn của Thụy Sĩ và sự bất khả xâm phạm lãnh thổ của nước này". Văn bản này đã khẳng định tính trung lập nổi tiếng của Thụy Sĩ, nền tảng của bản sắc dân tộc, đảm bảo vị thế của nước này tránh xa các xung đột quốc tế.

Một phần của công trình quân sự ngầm, được xây dựng vào giữa thập niên 1970 và hiện đại hóa năm 2003, được ngụy trang thành một hồ chứa nước và nằm trên vùng núi thuộc bang Graubünden (miền Đông Thụy Sĩ), ngày 10-4-2015. Ảnh: Flickr 

Tuy nhiên, trong khi quốc gia này duy trì chính sách không can thiệp (thậm chí còn từ chối vài nghìn người tị nạn Do Thái tại biên giới trong Chiến tranh thế giới thứ hai), Chính phủ Liên bang Thụy Sĩ không hề thờ ơ trước những biến động địa chính trị đang làm rung chuyển lục địa. Ngược lại, họ lại rất quan tâm đến những biến động này.

Mọi người tìm chỗ trú ẩn!

Sau năm 1945, mối đe dọa hạt nhân đồng nghĩa với mối nguy hiểm toàn cầu, không biên giới, gây lo ngại cho cả quân đội và dân thường, cho cả các quốc gia tham chiến cũng như các nước trung lập. Việc xây dựng Bức tường Berlin (năm 1961) và sau đó là cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba (năm 1962) đã đẩy thế giới đến bờ vực hỗn loạn. Do đó, một năm sau, Thụy Sĩ đã phê chuẩn một đạo luật, trong đó yêu cầu mọi khu dân cư mới đang xây dựng phải được trang bị hầm trú ẩn. "Mỗi cư dân phải có một nơi trú ẩn an toàn gần nhà", Điều 60 của Luật Liên bang về Bảo vệ Dân sự và Bảo vệ Dân cư, vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay, quy định như vậy.

Từ thập niên 1960 trở đi, trong khi hai siêu cường là Mỹ và Liên Xô đang tích lũy đầu đạn hạt nhân với tốc độ chóng mặt, Thụy Sĩ đã đầu tư số tiền tương đương 12 tỷ USD vào việc xây dựng các hầm trú ẩn hạt nhân. Đối mặt với hai khối quân sự bị ám ảnh bởi sự hủy diệt, quốc gia nhỏ bé này đã đầu tư nguồn lực đáng kể vào việc bảo vệ người dân của mình.  

Chiến lược này đang mang lại hiệu quả. "Phần lớn dân số sống trong các tòa nhà được trang bị hầm trú ẩn riêng. Nếu gia đình nào không có hầm, họ có thể sử dụng các hầm trú ẩn công cộng gần nhà", Văn phòng Bảo vệ Dân sự Liên bang (FOCP), có trụ sở tại Bern, cho hay. 

Ngay cả khi việc xây dựng hầm trú ẩn không bắt buộc, người dân vẫn đóng góp vào công tác phòng vệ dân sự. "Những chủ nhà không xây hầm trú ẩn phải đóng khoản phí thay thế", ông Philippe Boeglin, người phát ngôn của FOCP giải thích. Số tiền thu được từ các khoản đóng góp thay thế này được chuyển vào một quỹ do các bang quản lý và được sử dụng để tài trợ cho việc xây dựng các hầm trú ẩn công cộng, cũng như cải tạo cả hầm trú ẩn công cộng và tư nhân.

Mặc dù các hầm trú ẩn thường được triển khai trong trường hợp xung đột vũ trang hoặc chiến tranh hạt nhân, nhưng chúng cũng có thể được sử dụng trong trường hợp thiên tai hoặc tai nạn công nghiệp, như vụ nổ Chernobyl.