Tiết lộ gây sốc về việc tình báo Đức do thám truyền thông quốc tế

BBC, Reuters, New York Times… trong “tầm ngắm”

Theo tờ báo trên, việc theo dõi này đã diễn ra trong nhiều năm qua và danh sách các cơ quan truyền thông lớn nằm trong tầm kiểm soát của BND có BBC và Reuters của Anh, New York Times của Mỹ... BND không chỉ do thám phóng viên của BBC ở Áp-ga-ni-xtan mà còn thâm nhập vào cả hệ thống điện thoại và fax ở trụ sở BBC tại Luân Đôn (Anh). Điện thoại của phóng viên New York Times tại Áp-ga-ni-xtan, của phóng viên Reuters tại Áp-ga-ni-xtan, Pa-ki-xtan và Ni-giê-ri-a, một số phóng viên quốc tế ở Cô-oét, Li-băng, Ấn Độ, Nê-pan và In-đô-nê-xi-a cũng nằm trong danh sách bị BND do thám.

Trụ sở của BND tại Pullach, miền nam nước Đức. Ảnh: Getty 

Tại Đức, các nhà báo được bảo vệ chặt chẽ trước sự can thiệp của nhà nước thông qua những quy định của pháp luật, tương tự như luật sư, bác sĩ và linh mục. Nhà báo được quyền từ chối làm chứng trước tòa để bảo vệ nguồn tin. Luật pháp Đức nghiêm cấm Cơ quan Tình báo nội địa do thám các nhà báo. Vì lẽ đó, việc Tạp chí Der Spiegel tiết lộ BND do thám các cơ quan truyền thông cũng như các nhà báo đã gây ra những phản ứng mạnh mẽ. Đại diện Chi nhánh của Tổ chức Nhà báo không biên giới ở Đức Ô-nê Gren-den (Ohne Grenzen) cho rằng, đây là một "sự tấn công nghiêm trọng vào tự do báo chí" và là một "chiều hướng mới của vi phạm hiến pháp". Ông Ô-nê Gren-den yêu cầu cần có một cuộc điều tra pháp lý về vụ việc này.

Trong khi đó, người phát ngôn của BBC bày tỏ sự thất vọng khi nghe thông tin trên. “Nhiệm vụ của BBC là cung cấp những thông tin chính xác về nhiều đối tượng trên thế giới và đội ngũ nhà báo của BBC có thể hoạt động tự do và an toàn với sự bảo đảm tuyệt đối để có được nguồn thông tin. Chúng tôi kêu gọi tất cả các chính phủ tôn trọng hoạt động báo chí”, đại diện của BBC bày tỏ.

Không phải lần đầu

Đây không phải là lần đầu tiên BND dính vào bê bối nghe lén. Năm ngoái, cũng chính Tạp chí Der Spiegel tiết lộ, BND đã tiến hành do thám hầu hết các đại sứ quán châu Âu và rất nhiều lãnh sự quán ở Đức. Ngoài ra, Bộ Nội vụ của Áo và Bỉ, Bộ Quốc phòng Anh, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng nằm trong danh sách bị theo dõi của BND. Một số tổ chức nằm trong danh sách theo dõi của BND gồm Chương trình kiểm soát ma túy của Liên hợp quốc, Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) ở Viên (Áo), Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ở Oa-sinh-tơn (Mỹ)...

Đặc biệt, Tạp chí Der Spiegel còn tiết lộ, trong nhiều năm, BND thực hiện việc do thám theo sự ủy nhiệm của Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA), theo đó tình báo Đức do thám liên lạc điện thoại, internet, địa chỉ IP máy tính và sau đó chuyển tiếp dữ liệu cho phía Mỹ.

Trong khi đang phải hứng chịu những lời chỉ trích do thám, tháng 10-2016, Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag) thông qua luật cải cách đối với BND cho phép cơ quan tăng cường hoạt động gián điệp phục vụ chính quyền. Theo đó, BND có thêm quyền hạn gián điệp trực tiếp các tổ chức của Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia thành viên phục vụ cho "chính sách đối ngoại và an ninh" của nước Đức. BND cũng được phép hợp tác với tình báo nước ngoài nếu phục vụ cho mục đích đặc biệt như: Chống khủng bố, hỗ trợ quân đội Đức thực hiện sứ mạng hải ngoại hay thu thập thông tin liên quan đến sự an toàn của công dân Đức ở nước ngoài. Tuy nhiên, một số người phản đối cho rằng, thay vì kiềm chế BND thì lại trao cho cơ quan tình báo này thêm nhiều quyền lực mới và sẽ dẫn đến sự vi phạm nhân quyền bên ngoài nước Đức.

Trở lại vụ bê bối ngày 25-2, dù các cơ quan truyền thông quốc tế cũng như các nghị sĩ Đức lên tiếng chỉ trích BND xâm phạm quyền tự do báo chí, song cho đến nay cơ quan tình báo Đức vẫn từ chối bình luận về thông tin đăng trên Tạp chí Der Spiegel. Trong khi còn chờ để được làm sáng tỏ vụ việc, giới phân tích nhận định, bê bối này sẽ châm ngòi tranh cãi ngoại giao giữa Đức với nhiều nước trên thế giới, tương tự như những gì đã từng xảy ra hồi năm 2013. Vào thời điểm đó, cựu nhân viên NSA Ét-uốt Xnâu-đơn (Edward Snowden) đã rò rỉ tài liệu mật của NSA cho thấy NSA bí mật do thám các đồng minh của Mỹ bao gồm Pháp, Đức. Lúc bấy giờ, chính phủ Đức phản đối gay gắt hoạt động do thám của tình báo Mỹ.

BÌNH NGUYÊN