Chỉ trong một ngày (5-10), Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) đã đưa ra hai quyết định quan trọng thể hiện sự tin tưởng và đánh giá cao của tổ chức tài chính này với triển vọng phát triển của Việt Nam: Thông qua Chiến lược mới hỗ trợ Việt Nam trong giai đoạn 2007-2009 với việc tăng đột biến số tiền cho vay và chấp nhận khoản cho vay trị giá 15 triệu USD giúp Việt Nam trong dự án xóa đói giảm nghèo.

Từ 4 tỷ USD trong 12 năm lên 3 tỷ USD trong 3 năm

Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam A. Cô-si-ni tỏ ra khá phấn chấn trong cuộc gặp với báo chí sáng 5-10 tại Hà Nội để công bố Chiến lược mới trợ giúp Việt Nam. Theo ông, chiến lược mới vừa được Ban giám đốc ADB thông qua dành cho Việt Nam sự trợ giúp hơn hẳn so với các kế hoạch trước đây. Dẫn ra các ví dụ, ông A. Cô-si-ni cho biết trong vòng 12 năm, từ 1993 đến hết năm 2005, tổng số tiền mà ADB cho Việt Nam vay chỉ có 4 tỷ USD. Thế nhưng, cam kết mà ADB đưa ra lần này lên tới 3 tỷ USD trong vòng 3 năm. Các khoản cho vay ưu đãi mà ADB lấy từ Quỹ phát triển châu Á (ADF) cũng tăng ở mức đáng kể gần 50% so với các năm trước đây, từ 220 triệu USD/năm lên 300 triệu USD/năm.

Một điểm chủ yếu khác mà ông A. Cô-si-ni nhấn mạnh trong chiến lược mới này là cố gắng của ADB linh hoạt ở mức cao nhất để có thể đáp ứng các nhu cầu của Việt Nam. Theo lời của ông A. Cô-si-ni, thực tế thì chiến lược trợ giúp của ADB cho Việt Nam dựa chủ yếu vào các chỉ tiêu mà Việt Nam đề ra trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, chứ không phải theo cách tính của ADB. Nhận xét về các con số chỉ tiêu này, ông A. Cô-si-ni đánh giá là “rất cao”, thậm chí ông còn dùng từ “tham vọng”, mà nhiều nước khác không dám đặt ra. Thế nhưng, ADB toàn tin tưởng vào các kế hoạch mà Việt Nam đề ra.

Vậy thì vì sao lần này ADB lại có thay đổi mạnh như vậy trong các cam kết cũng như trong cách đặt vấn đề với Việt Nam? Theo ông O. Sre-thơ, Phó giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam, trong vòng 5 năm tới, Việt Nam cần một lượng vốn đầu tư từ 140 tỷ - 150 tỷ USD. Việc ADB tăng mạnh sự trợ giúp cho Việt Nam là cần thiết. Tuy nhiên, lý do chính để ADB hưởng ứng mạnh trước yêu cầu của Việt Nam là niềm tin của tổ chức tài chính quốc tế này với khả năng thực hiện các mục tiêu đề ra cũng như triển vọng của nền kinh tế Việt Nam trong tương lai. Theo ông O. Sre-thơ, thành tích của Việt Nam trong quá khứ đã cho thấy rõ điều đó. Chính vì thế, ông khẳng định: “ADB có mặt tại Việt Nam không phải để kê đơn cho chính phủ Việt Nam thụ động thực hiện đơn thuốc của mình, mà nhằm giúp Việt Nam hoàn thành những mục tiêu đã đề ra trên cơ sở tham vấn rộng rãi với các đối tác”.

Chỉ là quan ngại chứ không phải điều kiện bắt buộc

Mặc dù đưa ra những đánh giá tích cực cũng như khẳng định sự tin tưởng cao của ADB với Việt Nam, ông A. Cô-si-ni vẫn cảnh báo rằng, 3 tỷ USD mà ADB sẵn sàng cho Việt Nam vay trong giai đoạn 2007-2009 mới chỉ là kế hoạch thể hiện sự sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam của ADB chứ chưa phải là cam kết chắc chắn. Yếu tố quyết định biến các cam kết này thành hiện thực hoàn toàn phụ thuộc vào nỗ lực của Việt Nam trong việc khắc phục một số điểm mà ông A. Cô-si-ni gọi là những “quan ngại” đối với ADB. Đó là tốc độ cải cách chậm ở khu vực hành chính, trong tiến trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, phương pháp quản lý điều hành, phòng chống tham nhũng …ở Việt Nam.

Mặc dù nêu ra một số quan ngại nêu trên, nhưng ADB vẫn tin tưởng Việt Nam xứng đáng nhận được sự hỗ trợ lớn đó. Với kinh nghiệm trong thời gian làm việc ở Việt Nam, A. Cô-si-ni cho rằng các quan ngại của ADB sẽ không trở thành điều kiện bắt buộc để Việt Nam có được các khoản vay. Lý do là những gì mà Việt Nam thể hiện trong quá khứ cho thấy điều đó không thể xảy ra. “Nếu ADB không tin chính phủ Việt Nam có thể giải quyết được những lo ngại đó thì chúng tôi đã không đưa ra một chiến lược trợ giúp Việt Nam đầy tham vọng như trên. Việt Nam đã thu được những thành công trong công cuộc xoá đói giảm nghèo thông qua tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và chúng tôi rất vui mừng được hỗ trợ chiến lược phát triển của Việt Nam”, ông A. Cô-si-ni khẳng định.

Với chiến lược mới cùng cam kết 3 tỷ USD cho vay, ADB sẽ tập trung trợ giúp Việt Nam duy trì tăng trưởng kinh tế theo hướng phát triển kinh doanh và vì người nghèo, duy trì sự phát triển công bằng và cân đối giữa các vùng cũng như quản lý môi trường bền vững, cải thiện năng lực quản trị quốc gia và kiểm soát tham nhũng...

MẠNH TƯỜNG