Quyền lực điều hành của phụ nữ không còn bị giới hạn

Đỉnh cao quyền lực toàn cầu không còn là câu lạc bộ độc quyền của nam giới nữa. Hiện nay, có 30 quốc gia do nữ nguyên thủ quốc gia hoặc người đứng đầu chính phủ lãnh đạo. Từ những người tiên phong như Indira Gandhi và Margaret Thatcher đến những nhân vật đương đại như Giorgia Meloni và Claudia Sheinbaum, sự hiện diện của phụ nữ ở vị trí lãnh đạo quốc gia đã được khẳng định vững chắc. Angela Merkel, với 16 năm giữ chức Thủ tướng Đức, là hiện thân của sự ổn định này: Quyền lực điều hành của phụ nữ không còn bị giới hạn trong những giai đoạn chính trị ngắn ngủi.

Kỷ nguyên của các nhiệm kỳ tạm thời riêng lẻ đang dần nhường chỗ cho các lộ trình sự nghiệp chính thức, đôi khi được gia hạn. Sự chuyển dịch ở cấp cao nhất này dựa trên một khuôn khổ pháp lý đang phát triển nhanh chóng. Theo Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), tỷ lệ phụ nữ đại diện cho quốc gia của tổ chức này trên toàn thế giới đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 1995, đạt 27,5% vào đầu năm 2026. Cơ quan hành pháp cũng đang theo xu hướng này, chậm hơn nhưng với những dấu hiệu rõ rệt hơn.

Từ trái sang phải: Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva. Ảnh: Le Point

G20 có sự tham gia của phụ nữ

Tại Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), vốn từng là "thành trì" của nam giới, sự hiện diện của phụ nữ giờ đây không còn là ngoại lệ. Diễn đàn này, đại diện cho khoảng 85% GDP toàn cầu, đang chứng kiến sự chuyển đổi mạnh mẽ trong đội ngũ của mình. Việc bình thường hóa vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong số các cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới đang làm thay đổi cán cân biểu tượng của các hội nghị thượng đỉnh quốc tế: Các nguyên thủ quốc gia không còn chỉ làm việc với các đối tác nam giới, mà còn với các nhà lãnh đạo nữ.

Giorgia Meloni, người phụ nữ đầu tiên trở thành Thủ tướng Italy vào năm 2022, đã khẳng định vị thế của mình như một nhân vật trung tâm của phe cánh hữu cứng rắn ở châu Âu.

Sự chuyển dịch hướng tới lãnh đạo mạnh mẽ này tìm thấy sự tương đồng độc đáo ở Mexico, với việc nhà khoa học Claudia Sheinbaum được bầu làm Thủ tướng vào năm 2024. Người phụ nữ này, tiến sĩ kỹ thuật năng lượng, đã mạnh dạn phản đối Tổng thống Mỹ Donald Trump, đảm bảo các miễn trừ thương mại quan trọng, đồng thời giảm một nửa số vụ buôn lậu fentanyl vào Mỹ.

Tại Nhật Bản, Sanae Takaichi - một người ngưỡng mộ Margaret Thatcher - đã trở thành người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo chính phủ vào năm 2025, làm rung chuyển cấu trúc gia trưởng của Đảng Dân chủ tự do (LDP).

Nữ hóa các thể chế siêu quốc gia

 Các đòn bẩy điều tiết toàn cầu cũng được đồng bộ hóa với vai trò của phụ nữ. Chủ tịch Ủy ban châu Âu, bà Ursula von der Leyen, dẫn dắt chiến lược kinh tế và công nghiệp của lục địa, được hỗ trợ bởi bà Kaja Kallas, người Estonia, tại bộ phận chính sách đối ngoại và Roberta Metsola người Malta với tư cách là Chủ tịch Nghị viện châu Âu.

Trung tâm chính trị đặt tại Brussels này tương tác trực tiếp với bộ ba phụ nữ chịu trách nhiệm về ổn định tài chính: Bà Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB); bà Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngozi Okonjo-Iweala, Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Hình ảnh về một "câu lạc bộ các nhà lãnh đạo thế giới" ít đồng nhất hơn đã phản ánh sự chuyển đổi của giới tinh hoa. Tuy nhiên, trong khi G20 đang ngày càng có nhiều thành viên nữ tham gia, một số thành viên trụ cột của tổ chức như Mỹ, Saudi Arabia… vẫn chưa giao quyền lãnh đạo các cơ quan điều hành của mình cho phụ nữ. Trên phạm vi toàn cầu, sự hiện diện của phụ nữ tại các hội nghị thượng đỉnh cũng chưa nhiều, nhất là ở một số quốc gia nơi các quyền cơ bản của phụ nữ đang trì trệ hoặc thụt lùi.