Reuters ngày 28-7 dẫn một nguồn tin vùng Vịnh cho biết đề xuất của Oman hướng tới thiết lập cơ chế quản lý mang tính khu vực, thay vì để Iran nắm quyền kiểm soát duy nhất eo biển Hormuz. Mô hình được tham khảo là eo biển Malacca, nơi các bên sử dụng tuyến hàng hải tự nguyện đóng góp kinh phí cho hoạt động bảo đảm an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường và tìm kiếm cứu nạn.

Cờ Iran tung bay tại eo biển Hormuz, khi đàm phán Mỹ - Iran về việc mở lại tuyến đường thủy này vẫn bế tắc. Ảnh: Getty

Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi trước đó đã thảo luận về tình hình eo biển Hormuz với người đồng cấp Oman và Saudi Arabia. Trong đó, ông Abbas Araqchi nhấn mạnh cần tăng cường hợp tác và thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao chung nhằm khôi phục ổn định trong khu vực.

Theo TASS, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali cũng xác nhận Tehran và Muscat đang tiến hành đàm phán về cơ chế quản lý eo biển Hormuz. Theo ông, hai bên sẽ cùng quyết định mức phí áp dụng đối với các tàu phương Tây đi qua tuyến hàng hải này. Ông Kazem Jalali cho biết các cuộc thảo luận hiện tập trung vào cơ chế bảo đảm an ninh, quy định đối với hoạt động đi lại của tàu, thuyền cũng như việc bù đắp chi phí cho các dịch vụ liên quan đến quá trình quá cảnh. Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra sau khi các cuộc tham vấn hoàn tất.

Iran và Oman đã tiến hành các cuộc tham vấn tại Tehran về hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và nhất trí tiếp tục trao đổi ở cấp kỹ thuật nhằm hoàn thiện cơ chế hợp tác. Trước đó, theo The Wall Street Journal, cuối tuần qua, Iran và Oman đã đạt được thỏa thuận cho phép các tàu, thuyền đi qua tuyến đường thủy một cách an toàn.

The Wall Street Journal cho biết, Mỹ và Iran đã đẩy nhanh các cuộc đàm phán để nối lại hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz như một giải pháp ngắn hạn trong bối cảnh giao tranh tạm thời lắng dịu. Các cuộc đàm phán không nhằm mục đích chấm dứt hoàn toàn xung đột. Tuy nhiên, các nhà trung gian hy vọng rằng một thỏa thuận tạm thời về một vấn đề gây tranh cãi sẽ làm dịu bớt căng thẳng và cuối cùng sẽ dẫn đến những tiến triển tích cực hơn.

Trong khi đó, các cuộc đàm phán để Mỹ và Iran quay lại trở lại thỏa thuận ngừng bắn vẫn đang tiếp diễn dưới sự trung gian hòa giải của Qatar và Pakistan. The Times of Israel dẫn các nguồn tin cho biết, đã có tiến triển "đáng kể" trong các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran về việc nối lại lệnh ngừng bắn. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ đã có các cuộc đàm phán "rất thân thiện" với Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết hiện Tehran không có cuộc đàm phán trực tiếp nào với Mỹ. Theo Reuters, tại cuộc họp báo ngày 27-7, ông Esmail Baghaei khẳng định Tehran chưa đề nghị nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Washington, đồng thời bác bỏ các thông tin cho rằng Tehran chủ động đề xuất đàm phán với Washington, khẳng định đây là "những lời bịa đặt" bị lan truyền.

Trong một diễn biến liên quan, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tới Washington và có cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng vào ngày 28-7. Tình hình Iran được dự báo là trọng tâm của cuộc gặp, trong bối cảnh Mỹ và Israel vẫn tồn tại những khác biệt về cách thức xử lý cuộc xung đột. Trong khi Mỹ được cho là muốn dành thêm cơ hội cho ngoại giao thì Israel vẫn duy trì lập trường cứng rắn và sẵn sàng cho khả năng leo thang nếu cho rằng an ninh quốc gia bị đe dọa.

Cuộc gặp tại Nhà Trắng được coi là cơ hội để hai đồng minh thống nhất bước đi tiếp theo đối với Iran, trong lúc các bên trung gian đang cố gắng tận dụng khoảng lặng chiến sự để khôi phục đối thoại. Kết quả cuộc gặp cũng được nhận định có thể tác động đáng kể đến hướng đi tiếp theo của cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran hiện nay.