Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran

Tân Hoa xã ngày 22-4 đưa tin, viết trên mạng xã hội Truth Social, ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh quyết định được đưa ra xuất phát từ thực tế Chính phủ Iran "đang bị chia rẽ nghiêm trọng". Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cũng đã đề nghị Mỹ hoãn các đòn tấn công cho đến khi các lãnh đạo và đại diện Iran "có thể đạt được đề xuất thống nhất".

Tổng thống Donald Trump cho biết lệnh ngừng bắn được gia hạn cho đến khi Iran gửi đề xuất đàm phán và các cuộc thảo luận kết thúc. Ông cũng chỉ đạo quân đội Mỹ duy trì phong tỏa và trạng thái sẵn sàng hành động trên mọi mặt. Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran sẽ làm suy yếu triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình, "trừ khi chúng ta phá hủy phần còn lại của đất nước họ”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một sự kiện ở Nhà Trắng, ngày 21-4. Ảnh: Getty Images

Thông báo của Tổng thống Donald Trump cho thấy quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn sẽ không có hạn chót. Động thái này đánh dấu sự thay đổi lập trường đột ngột từ Nhà Trắng bởi trước đó không lâu, Tổng thống Donald Trump còn tuyên bố không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn và cảnh báo thời gian dành cho Iran đang cạn dần trước khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng nước này. CNN cho rằng quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn cho thấy Tổng thống Donald Trump vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột với Iran.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cảm ơn Tổng thống Donald Trump vì đã chấp nhận đề nghị của nước này về việc gia hạn lệnh ngừng bắn, qua đó cho phép các nỗ lực ngoại giao tiếp tục diễn ra. Thủ tướng Shehbaz Sharif khẳng định Pakistan sẽ tiếp tục các nỗ lực hướng tới "chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh", đồng thời kêu gọi cả Mỹ lẫn Iran tiếp tục tuân thủ lệnh ngừng bắn và đạt thỏa thuận hòa bình.

Trong một tuyên bố, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hoan nghênh việc Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, gọi đây là một bước đi quan trọng hướng tới xuống thang căng thẳng, tạo không gian cho ngoại giao và xây dựng lòng tin giữa hai bên. Ông Antonio Guterres khuyến khích tất cả các bên tận dụng đà tiến này, tránh những hành động có thể làm suy yếu lệnh ngừng bắn, tham gia một cách xây dựng vào các cuộc đàm phán nhằm đạt được một giải pháp bền vững và lâu dài. Tổng thư ký Liên hợp quốc hoàn toàn ủng hộ những nỗ lực của Pakistan trong việc thúc đẩy các cuộc đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran, hy vọng các nỗ lực này sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho một giải pháp toàn diện cho cuộc xung đột.

Quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao đang gặp nhiều trắc trở. Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã hủy kế hoạch tới Pakistan để tham gia đàm phán vòng hai với Iran. Truyền thông Iran cho biết nước Cộng hòa Hồi giáo đã thông báo với Mỹ thông qua Pakistan rằng sẽ không tham gia vòng đàm phán hạt nhân tại Islamabad như dự kiến.

Về phía Iran, ông Mahdi Mohammadi, Cố vấn cấp cao của Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf xem việc Tổng thống Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn là "không có ý nghĩa". Theo ông Mahdi Mohammadi, "bên thua cuộc không thể áp đặt điều kiện" và việc tiếp tục phong tỏa không khác gì ném bom. Cáo buộc việc gia hạn lệnh ngừng bắn chỉ là "cái cớ để Mỹ câu giờ cho một cuộc tấn công bất ngờ”, ông Mahdi Mohammadi tuyên bố "đã đến lúc Iran phải chủ động”. Đài truyền hình nhà nước Iran cũng đưa tin nước Cộng hòa Hồi giáo không công nhận việc Mỹ đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn và sẽ hành động phù hợp với lợi ích quốc gia. Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani cho rằng đàm phán với Mỹ tại Pakistan sẽ được nối lại nếu Washington chấm dứt phong tỏa các cảng của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Theo The Times of Israel, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ra tuyên bố khẳng định vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng và quyết tâm chiến đấu cao nhất, sẵn sàng phản ứng "dứt khoát, chắc chắn và tức thời" trước bất kỳ mối đe dọa hoặc hành động gây hấn mới nào. IRGC sẽ "giáng những đòn hủy diệt" vượt ngoài sức tưởng tượng nhằm vào các tài sản còn lại của kẻ thù trong khu vực. Trong khi đó, CNN cho biết IRGC cũng cảnh báo các quốc gia láng giềng rằng nếu lãnh thổ của họ được kẻ thù sử dụng để tấn công Iran thì họ nên "nói lời tạm biệt với hoạt động sản xuất dầu mỏ ở Trung Đông". Ngày 22-4, IRGC thông báo đã bắt giữ một số tàu tại eo biển Hormuz do “hoạt động không có giấy phép hợp lệ, liên tục vi phạm các quy định và can thiệp hệ thống định vị, qua đó gây nguy hiểm cho an toàn hàng hải”.