“Mây đen” che phủ giá dầu

Theo tờ The Telegraph, mặc dù Tổng thống Donald Trump từng ca ngợi việc đạt được lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran là "một ngày trọng đại cho hòa bình thế giới", song chiến dịch truyền thông rầm rộ trên mạng xã hội của người đứng đầu Nhà Trắng chưa mang lại sự chắc chắn cần thiết để các tàu chở dầu bắt đầu vận chuyển dầu và khí đốt từ Trung Đông. Cùng với đó, xuất hiện những lo ngại rằng một số nhà máy lọc dầu ở vùng Vịnh sẽ mất nhiều năm để sửa chữa những thiệt hại do xung đột gây ra.

Nhà máy lọc dầu Shahran ở phía Tây Bắc Tehran (Iran) sau khi hứng chịu một cuộc không kích. Ảnh: CNN

Các nhà phân tích cũng nói về nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng trước khi trật tự được lập lại, dĩ nhiên là trong trường hợp lệnh ngừng bắn được duy trì; đồng thời, Washington và Tehran có thể đạt được một thỏa thuận dài hạn hơn. Tuy nhiên, đó có vẻ là một viễn cảnh khó khăn, đồng nghĩa rằng tình trạng thiếu dầu diesel, nhiên liệu máy bay và phân bón sẽ tiếp diễn trong một thời gian.

Reuters nhận định, tình trạng giao thông hàng hải gián đoạn qua eo biển Hormuz cho thấy sự bất ổn sâu sắc đang bao trùm điểm nghẽn dầu khí quan trọng nhất thế giới. Nhưng một điều đã rõ ràng: Ngay cả khi Trung Đông im tiếng súng, dòng chảy qua tuyến đường thủy hẹp này sẽ mất nhiều tháng, và có thể là nhiều năm, để phục hồi về mức trước chiến tranh. Tốc độ phục hồi không chỉ phụ thuộc vào các động thái ngoại giao giữa Washington và Tehran mà còn vào hậu cần, khả năng bảo hiểm tàu chở dầu, giá cước vận chuyển và việc liệu các chủ tàu có sẵn lòng chấp nhận mạo hiểm khi vận chuyển qua eo biển Hormuz hay không.

Ngay cả với giả thiết eo biển Hormuz được khai thông, tờ The Telegraph dẫn lời chuyên gia Johannes Rauball thuộc công ty phân tích Kpler cho rằng, nhiều chủ tàu sẽ chờ đợi một thỏa thuận cuối cùng trước khi chấp nhận rủi ro. Hầu hết công ty vận tải biển bước đầu sẽ chỉ tập trung vào việc đưa một số trong hàng trăm tàu chở dầu bị mắc kẹt ra khỏi vịnh Ba Tư và ngần ngại gửi bất kỳ tàu nào trở lại. Thế nên ngay cả khi Qatar, Kuwait, Bahrain và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) có thể nhanh chóng khôi phục sản xuất dầu diesel, nhiên liệu máy bay, khí tự nhiên hóa lỏng và phân bón, sẽ không có đủ tàu sẵn sàng để bốc hàng. Việc tái cân bằng hoàn toàn đội tàu chở dầu toàn cầu và khôi phục hoạt động bốc dỡ hàng hóa ở vùng Vịnh về nhịp độ trước chiến tranh sẽ diễn ra không đồng đều, có thể mất ít nhất từ 8 đến 12 tuần, ngay cả trong điều kiện thuận lợi.

Ngoài ra, kể cả các tàu có bắt đầu rời bến thì cũng sẽ mất nhiều tuần để hàng hóa đến được châu Âu và châu Á. Reuters đưa ra ví dụ: Một chuyến đi khứ hồi từ Trung Đông đến bờ biển phía Tây của Ấn Độ thường mất khoảng 20 ngày, còn các tuyến đường dài hơn đến Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc có thể mất hai tháng hoặc hơn.

"Điều đó sẽ khiến thị trường dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ trở nên cực kỳ khan hiếm trong những tuần tới, giá cả sẽ ở mức cao", ông Rauball dự báo.

Việc khởi động lại các nhà máy lọc dầu và các cơ sở khác ở vùng Vịnh cũng không hề dễ dàng. Các nhà phân tích cho rằng sẽ mất ít nhất một tháng để khôi phục hoạt động bình thường. Theo ông Richard Bronze thuộc công ty phân tích Energy Aspects, giai đoạn hai tuần ngừng bắn đầu tiên không mang lại đủ sự ổn định để các nhà điều hành bắt đầu tái khởi động các mỏ và nhà máy lọc dầu, do nguy cơ gián đoạn vận chuyển tái diễn nếu các cuộc đàm phán bị đình trệ.

Trong khi đó, khách hàng ở châu Á và những nơi khác vẫn đang tranh giành nguồn cung cũng như tìm cách bổ sung lượng dự trữ đã cạn kiệt, khiến nhu cầu tiếp tục cao hơn bình thường, giữ giá dầu trên mức 70USD/thùng như trước "chuyến phiêu lưu" của Tổng thống Donald Trump ở Trung Đông.