Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Mai-cơn Mơ-rin: Tin tưởng PNTR với Việt Nam sẽ được thông qua

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Mai-cơn Mơ-rin

- Có một số ý kiến cho rằng việc xem xét thông qua PNTR với Việt Nam ở Hạ viện sẽ gặp nhiều khó khăn vì vấn đề dệt may. Chính phủ Mỹ có những biện pháp nào để có thể thúc đẩy nhanh PNTR ?

- Quốc hội Mỹ sẽ tái nhóm họp vào tuần sau sau một tháng nghỉ hè. Nhiều thành viên cấp cao chính phủ Mỹ đã tiếp cận các nhân vật chủ chốt trong Quốc hội để thúc giục sớm thông qua PNTR với Việt Nam. Hy vọng mọi việc sẽ được hoàn tất trong tháng 9. Tuy nhiên, nếu PNTR không thông qua vào thời gian này, chúng ta vẫn còn một cơ hội nữa trước khi cuộc họp cấp cao APEC diễn ra. Về góc độ cá nhân, tôi thấy sự ủng hộ cho việc bỏ phiếu thông qua PNTR là rất mạnh mẽ mặc dù một số thành viên quốc hội Mỹ vẫn đặt ra những câu hỏi về vấn đề dệt may hay một số vấn đề khác.

- Nếu PNTR không được thông qua khi Việt Nam gia nhập WTO, thì điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào đối với Việt Nam và Mỹ?

- Điều quan trọng là nếu PNTR được thông qua thì cả Mỹ và Việt Nam đều được hưởng những yếu tố có lợi của việc Việt Nam gia nhập WTO về mặt song phương. Khi Quốc hội Mỹ thông qua PNTR thì Tổng thống Mỹ còn cần phê chuẩn luật PNTR. Trên thực tế, đã có một số nước gia nhập WTO, và một thời gian sau quy chế PNTR mới được Quốc hội Mỹ thông qua. Trong giai đoạn PNTR chưa thông qua, thì Mỹ và nước đó vẫn có quan hệ thương mại với nhau nhưng không dựa trên cơ sở quan hệ theo những quy định của WTO. Theo đánh giá của tôi, như vậy, hậu quả đối với giới kinh doanh của cả hai nước là rất rõ ràng. Ví dụ như các nhà xuất khẩu của Mỹ sẽ không được hưởng lợi từ việc giảm thuế theo quy định của WTO, và quota đối với hàng dệt may Việt Nam với Mỹ sẽ vẫn được áp dụng mặc dù Việt Nam đã gia nhập WTO. Và đó là lý do tại sao mà chính quyền Mỹ đang rất ủng hộ và tích cực thúc đẩy để quá trình thông qua PNTR kết thúc sớm.

- Ông có nghĩ rằng sẽ có một làn sóng đầu tư nước ngoài trong đó có Mỹ "đổ bộ" vào Việt Nam sau khi Việt Nam gia nhập WTO?

- Tôi được biết là có 6 đến 12 công ty của Mỹ đã tính trước khả năng này và họ cũng tính đến đầu tư thêm ở Việt Nam. Tuy nhiên, WTO không phải là liều thuốc thần làm gia tăng đầu tư một cách đột ngột. Không có gì làm gia tăng đầu tư bằng những khoản đầu tư đã thành công. Khi một số nhà đầu tư đến đây và họ nói lại với các nhà đầu tư khác là ở đây có điều kiện đầu tư tốt, chúng tôi đã kinh doanh rất hiệu quả, thì đó chính là yếu tố làm cho đầu tư gia tăng. Hiện nay, Việt Nam đang phải cạnh tranh với các nước khác để trở thành đích đến cho các nhà đầu tư. Tất nhiên, các nhà đầu tư luôn có sự tìm kiếm, nhưng hầu hết đều có những cái chung là: Ổn định, minh bạch, nền pháp quyền tốt, và các hợp đồng phải được tôn trọng.

- Qua 2 năm ở Việt Nam, ông thấy lĩnh vực nào gây ấn tượng nhất cho sự phát triển mối quan hệ Việt Nam-Mỹ?

- Chính xác đến tuần sau là đủ 2 năm tôi ở Việt Nam với tư cách Đại sứ Mỹ tại Hà Nội. Tôi đã nhìn thấy nhiều thay đổi ấn tượng và những diễn biến tích cực. Mối quan tâm của các nhà đầu tư Mỹ đối với Việt Nam đã tăng lên rất nhiều so với thời điểm tôi mới đến Việt Nam. Cuộc đối thoại giữa hai nước về các vấn đề chính trị-xã hội đã sâu sắc hơn. Cách đây 2 năm giữa hai nước không có chương trình nào để hỗ trợ Việt Nam chống cúm gia cầm nhưng trong vòng 15 tháng qua Mỹ đã hỗ trợ Việt Nam 10 triệu USD để chống cúm gia cầm. Quan hệ giữa quân đội 2 nước cũng được cải thiện, thời gian qua hai nước đã bắt đầu thực hiện đào tạo chung trong quân đội, tất nhiên ở mức độ nhỏ. Tất nhiên cũng có những vấn đề hóc búa, gai góc chúng ta cùng nhau giải quyết. Như vấn đề chất da cam/đi-ô-xin chẳng hạn, chúng ta đã có một cuộc đối thoại. Nếu phải nói một điều thì tôi sẽ nói là có một sự gia tăng mạnh mẽ về hiểu biết lẫn nhau giữa hai nước và đó là nền móng tốt cho sự tiến bộ ở mọi lĩnh vực.