Đại sứ Mỹ tại Nga là ai?

Trong khi đó tờ The Guardian của Anh dẫn lời một quan chức Nhà Trắng cho biết, nhà ngoại giao kỳ cựu 56 tuổi đã thẳng thắn chia sẻ sẽ chấp thuận giữ chức vị này. NBC cho biết, đây là lần thứ ba ông Hăn-xman đảm nhận trọng trách người đứng đầu cơ quan ngoại giao của Mỹ ở nước ngoài. Ông Hăn-xman từng phục vụ với tư cách đại sứ dưới cả chính quyền Cộng hòa và Dân chủ trước đây. Ông là Đại sứ Mỹ tại Xin-ga-po dưới thời Tổng thống G.Bu-sơ (George HW Bush) từ 1992-1993 và sau đó là Đại sứ tại Trung Quốc dưới thời Tổng thống B.Ô-ba-ma từ 2009-2011.

Ông Giôn Hăn-xman xuất thân tại một gia đình thượng lưu ở bang Ca-li-pho-ni-a. Nhiều đồng nghiệp mô tả ông là một thành viên ôn hòa của đảng Cộng hòa với tính cách hóm hỉnh và tự tin. Hăn-xman từng được coi là một trong những đối thủ của ông Ô-ba-ma trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2012.

Ông G.Hăn-xman được Tổng thống Trăm đề cử làm Đại sứ Mỹ tại Nga. Ảnh: EPA 

Trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, cựu Thống đốc bang U-ta tỏ ra khá chậm trễ trong việc công khai sự ủng hộ đối với bất cứ ứng cử viên nào đại diện đảng Cộng hòa tranh cử Tổng thống. Cuối cùng thì ông Hăn-xman cũng ủng hộ ông Trăm khi sự ủng hộ dành cho ứng cử viên này đã quá rõ rệt. Nhưng sau đó chính ông Hăn-xman lại kêu gọi ông Trăm rút lui khỏi cuộc đua vào Nhà Trắng hồi tháng 10-2016 sau khi một đoạn ghi âm những lời lẽ không hay của ông Trăm về phái nữ bị đào xới lại và tán phát rộng rãi.

Hơn nữa, cả hai đều có nhiều bất đồng trong quan điểm chính trị và ngoại giao.

Về ngoại giao, ông Hăn-xman, dù trong thời gian giữ chức Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc hay trước và sau đó, đều đóng góp cho việc tăng cường quan hệ giữa Oa-sinh-tơn và Bắc Kinh, ủng hộ quan hệ thương mại bình thường lâu dài giữa hai bên. Trong khi đó, ông Trăm là người chỉ trích Trung Quốc mạnh mẽ nhất, đặc biệt trong vấn đề thương mại, cáo buộc Bắc Kinh “nẫng tay trên” nhiều việc làm của người dân Mỹ và thao túng thị trường tiền tệ. Ông Trăm cũng từng chỉ trích ông Hăn-xman trên cương vị Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc. Trong loạt dòng Tweet năm 2011-2012, ông Trăm, khi đó vẫn còn là một doanh nhân, đã gọi ông Hăn-xman là “nhẹ dạ” và “yếu đuối”, cho rằng Trung Quốc đã “bắt nạt” được nước Mỹ trong nhiệm kỳ vị Đại sứ này.

Dù vậy, nhiều nhà phân tích vẫn cho rằng, ông Hăn-xman là một sự lựa chọn đúng đắn cho vị trí ngoại giao quan trọng này. Ê.Lếch-cơ (Eli Lake), bình luận viên của Bloomberg cho rằng, về bề nổi thì ông Giôn Hăn-xman là sự lựa chọn an toàn cho ông Đ.Trăm bởi cựu Thống đốc bang U-ta này từng đảm nhiệm vai trò Đại sứ Mỹ tại Xin-ga-po và Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc. Và trong một thời đại mà tính lưỡng đảng ở Mỹ được đề cao như hiện nay, ông Hăn-xman khẳng định được uy tín của mình với tư cách là một người trung lập và nhận được sự ủng hộ của cả 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa Mỹ.

Là người đại diện của chính quyền Trăm tại Mát-xcơ-va, ông Hăn-xman mang theo trọng trách hiện thực hóa hy vọng của tân Tổng thống về cải thiện mối quan hệ với Nga. Tuy nhiên, nhà phân tích Ê.Lếch-cơ cho rằng, ông Hăn-xman sẽ còn phải vượt qua bài kiểm tra độ trung thành với Tổng thống Trăm. Trong khi đó, nhiều quan chức chính quyền Mỹ cho biết, ông Hăn-xman và ông Trăm đã cố gắng chôn vùi những khác biệt của họ trong quá trình chuyển giao quyền lực vừa qua. Với việc bổ nhiệm ông Hăn-xman làm Đại sứ Mỹ tại Nga, một vị trí quan trọng trong chiến lược ngoại giao của mình, dường như Tổng thống Trăm đang trao cho cựu Thống đốc bang U-ta này cơ hội để trở thành một trong những người thân tín của ông.

Thông tin đề cử Đại sứ Mỹ tại Nga xuất hiện ngay trong thời điểm Nhà Trắng bị cáo buộc có liên hệ với Nga trong chiến dịch tranh cử của ông Trăm hồi năm ngoái và mối quan hệ Mỹ-Nga đang trong tình trạng căng thẳng nhất từ sau Chiến tranh Lạnh.

Reuters cho hay, thông tin ông Giôn Hăn-xman sẽ làm Đại sứ Mỹ tại Nga đã làm dấy lên lo ngại ở Mát-xcơ-va. Một chính trị gia Nga gọi ông Hăn-xman là người hiếu chiến, trong khi truyền thông Nga cho rằng, ông Hăn-xman từng có nhiều phát ngôn thù địch với Nga. Reuters dẫn lời Thượng nghị sĩ A.Pu-scốp (Alexei Pushkov), Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Đu-ma Quốc gia (Hạ viện) Nga nhận định: "Việc lựa chọn ứng cử viên cho vị trí Đại sứ Mỹ tại Mát-xcơ-va nói lên rất nhiều điều”. “Ông Hăn-xman từng là người đứng đầu Hội đồng Đại Tây Dương, nơi chỉ trích gay gắt Nga đã trở thành tiêu chuẩn. Ông ấy chắc chắn không phải là một con chim bồ câu”, ông Pu-scốp nhận xét. Theo ông Pu-scốp, Tổng thống Mỹ Đ.Trăm bổ nhiệm nhiều người không muốn cải thiện mối quan hệ với Nga. Điều đó khiến cho hy vọng hòa hợp hay tái thiết quan hệ Nga-Mỹ khó khăn hơn.

Tuy nhiên, bất chấp những lo ngại xung quanh việc ông Hăn-xman được bổ nhiệm làm Đại sứ Mỹ tại Nga, Điện Crem-li vẫn hoan nghênh quyết định trên. Hôm 9-3, Phát ngôn viên Điện Crem-li Đ.Pê-xcốp (Dmitry Peskov) cho biết, Mát-xcơ-va sẽ hoan nghênh quyết định bổ nhiệm bất cứ Đại sứ Mỹ nào tại Nga miễn là người đó sẽ cam kết thiết lập đối thoại song phương Nga-Mỹ.

Nếu được Thượng viện thông qua, ông Hăn-xman sẽ trở thành một trong những đại sứ kỳ cựu nhất trong chính quyền Tổng thống Trăm. Ông Trăm từng bày tỏ rõ ý định muốn cải thiện quan hệ với Nga mà ông đánh giá là "trở nên tồi tệ" dưới thời người tiền nhiệm Ô-ba-ma. Với bề dày kinh nghiệm của mình, ông Hăn-xman được cho là sẽ góp phần củng cố quan hệ Oa-sinh-tơn - Mát-xcơ-va trong thời gian tới.

NGỌC HÀ