Tại Bangladesh-quốc gia xuất khẩu hàng may mặc lớn thứ hai thế giới, các nhà sản xuất phải gồng mình chống đỡ sức nặng của cuộc khủng hoảng đang diễn ra cách đó hàng nghìn dặm. Bangladesh phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu nhập khẩu, phần lớn trong số đó có nguồn gốc từ Trung Đông. Khi xung đột đẩy giá dầu và khí đốt lên cao, các nhà máy dệt may, vốn tiêu tốn nhiều năng lượng, phải đối mặt với chi phí sản xuất tăng vọt, trong khi các đơn hàng đã ký từ trước vẫn phải giữ nguyên giá khiến doanh nghiệp buộc phải tự gánh phần chi phí phát sinh.

Ảnh minh họa. Ảnh: BENAR NEWS 

 

Sự căng thẳng hiện rõ ở các khu công nghiệp xung quanh thủ đô Dhaka và thành phố Chattogram của Bangladesh-nơi tiếng máy may không còn đều đều vang lên như trước. Sazzad Amin, chủ sở hữu một nhà máy may mặc ở huyện Gazipur, ở sát phía Bắc thủ đô Dhaka, cho biết hoạt động sản xuất gần đây của nhà máy đã bị thu hẹp. “Kể từ khi cuộc xung đột leo thang, nhà máy đã bị thiếu khí đốt. Hiện chúng tôi chỉ có thể vận hành một ca mỗi ngày để trang trải phần nào chi phí nhiên liệu và điện, nước”, ông Amin than thở.

Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran đã làm xáo trộn các tuyến vận tải hàng hóa, gây chấn động thị trường năng lượng và tạo ra những đợt sóng bất ổn mới cho ngành công nghiệp may mặc Bangladesh vốn đang chật vật phục hồi sau giai đoạn khó khăn năm 2024. Theo Reuters, ngành may mặc xuất khẩu là trụ cột của nền kinh tế Bangladesh, chiếm hơn 80% tổng kim ngạch xuất khẩu và đóng góp khoảng 10% tổng sản phẩm trong nước (GDP). Nhưng ngành này phụ thuộc rất lớn vào nhập khẩu nguyên phụ liệu. Do vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào trong chuỗi cung ứng, vận tải toàn cầu đều đẩy chi phí đầu vào tăng cao.

Trang South China Morning Post cho biết, trước khi xung đột bùng phát, các nhà máy hóa dầu ở vùng Vịnh là nguồn cung cấp nguyên liệu thô chính cho các quốc gia Nam Á để sản xuất sợi tổng hợp như polyester, nylon và acrylic. Sợi tổng hợp được sử dụng rộng rãi trong thời trang giá rẻ-hiện chiếm khoảng 70% tổng sản lượng dệt may toàn cầu. Tuy nhiên, khi nguồn cung bị gián đoạn, các nhà máy tại Nam Á không còn dễ dàng tiếp cận nguyên liệu, khiến họ chịu sức ép rất lớn.

Trong khi đó, chi phí logistics tăng góp phần bào mòn lợi nhuận và làm suy yếu năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu hàng may mặc. Ông Waseem Akhtar Khan, Giám đốc điều hành Công ty Cotton Web tại Pakistan cho biết, doanh nghiệp của ông đã phòng ngừa rủi ro về biến động giá nguyên liệu, nhưng chi phí điện, nước và vận chuyển tăng cao vẫn khiến doanh nghiệp không kịp trở tay. “Chúng tôi không chỉ lo ngại mất lợi nhuận từ các đơn hàng đã ký mà còn phải đối mặt với nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh trước các đối thủ có hệ thống hậu cần ổn định hơn”, ông Khan cho biết.

Những biến động hiện tại đặt ra thách thức lớn với doanh nghiệp, đồng thời cũng tác động đến nền kinh tế của các quốc gia phụ thuộc vào dệt may. Với nhiều quốc gia Nam Á, ngành công nghiệp may mặc không chỉ đơn thuần là nguồn thu xuất khẩu mà còn đóng góp một phần đáng kể vào nền kinh tế và tạo việc làm cho hàng triệu người. Sự gián đoạn kéo dài sẽ làm gia tăng thâm hụt thương mại và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế của các quốc gia.

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, nhiều khả năng năng lượng, nguyên liệu và logistics sẽ tiếp tục chịu tác động, toàn bộ chuỗi cung ứng sẽ bị kéo căng và người tiêu dùng là bên chịu ảnh hưởng trực tiếp. Giới chuyên gia dự báo, trong vài tháng tới, giá các mặt hàng quần áo có thể tăng tới 15% nếu xung đột vẫn tiếp diễn.