Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, Iran đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn kéo dài 48 giờ do Mỹ đưa ra. Đề xuất này được Washington chuyển tới Tehran thông qua một quốc gia “thân thiện”. Tuy nhiên, thay vì phản hồi chính thức, Iran thể hiện lập trường bằng việc tiếp tục các hoạt động quân sự mạnh mẽ, trong đó bao gồm vụ Iran tiến hành tấn công vào một kho vũ khí của lực lượng quân sự Mỹ trên đảo Bubiyan (Kuwait).

Hiện trường vụ tấn công đền thờ Great Husseiniyeh ở Zanjan, một địa điểm linh thiêng dành cho các nghi lễ tôn giáo tại Iran. Ảnh: IRIB 

 

Cũng theo Fars, các động thái đáp trả của Iran khiến Mỹ đang gia tăng nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được lệnh ngừng bắn nhằm tránh các tổn thất tiếp theo. Lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát hơn một tháng trước, một máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trong không phận Iran. Đó là tiêm kích F-15E Strike Eagle thuộc Phi đội 494 thuộc không quân Mỹ, đóng tại căn cứ RAF Lakenheath (Anh). Một trong hai phi công của tiêm kích đã được đặc nhiệm Mỹ giải cứu thành công trong khi người còn lại chưa xác định được tung tích. Ngoài ra, một máy bay tấn công A-10 của Mỹ cũng đã rơi gần eo biển Hormuz, phi công được giải cứu an toàn.

Trong bối cảnh chiến sự tiếp diễn, các nỗ lực trung gian để thúc đẩy đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện chưa đạt kết quả. Tờ The Wall Street Journal đưa tin, Iran đã thông báo với các bên trung gian rằng nước này không muốn gặp các quan chức Mỹ tại Islamabad (Pakistan) trong những ngày tới, khiến tiến trình hòa giải do các nước trong khu vực thúc đẩy rơi vào bế tắc. Nguyên nhân được cho là do bất đồng về điều khoản, khi Tehran coi các yêu cầu của Washington là không thể chấp nhận. Một số quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đang tìm cách tháo gỡ bế tắc và cân nhắc các địa điểm đàm phán thay thế như Doha hoặc Istanbul.

Trong khi đó, một số ý kiến trong nội bộ Iran bắt đầu kêu gọi Tehran tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho rằng Tehran nên đạt được thỏa thuận với Washington, trong đó có việc hạn chế chương trình hạt nhân và nối lại hoạt động tại eo biển Hormuz, đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt.

Tuy nhiên, cả hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn. Về phía Iran, theo CNN, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 4-4 lại đưa ra một lời đe dọa mới, ám chỉ khả năng nhắm vào một “điểm nghẽn” vận tải khác ở Trung Đông là eo biển Bab el-Mandeb, nằm giữa Yemen trên bán đảo Arab và hai quốc gia Eritrea, Djibouti bên phía châu Phi.

Eo biển Bab el-Mandeb là cửa ngõ phía Nam của Biển Đỏ, nối với kênh đào Suez. Đây là tuyến đường ngắn nhất nối liền châu Á với châu Âu và Địa Trung Hải. Khoảng 12% thương mại toàn cầu và 30% lưu lượng container đi qua kênh Suez và khoảng 6% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu đi qua eo biển Bab el-Mandeb. Giữa lúc chiến sự tại Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Biển Đỏ đang đóng vai trò là tuyến xuất khẩu thay thế cho dầu mỏ của Saudi Arabia nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz đang bị Iran phong toả.

RIA Novosti dẫn một nguồn tin ngoại giao Iran cho biết, nếu Mỹ phát động chiến dịch quân sự trên bộ, Iran sẽ là bên “kết thúc” cuộc chiến, đồng thời khẳng định lực lượng vũ trang nước Cộng hòa Hồi giáo đủ khả năng giành chiến thắng.

Trong khi đó, ngày 3-4, Tổng thống Donald Trump khẳng định rằng “chỉ với một chút thời gian nữa”, Mỹ có thể dễ dàng mở lại eo biển Hormuz. Trước đó, ông cũng cảnh báo quân đội Mỹ có thể tiến hành các chiến dịch mạnh mẽ nhằm vào Iran trong 2 đến 3 tuần tới.

Trong một diễn biến liên quan, trong bối cảnh eo biển Hormuz rơi vào tình trạng tê liệt kéo dài, Italy ngày 3-4 đã đề xuất thiết lập một “hành lang nhân đạo” dưới sự ủy quyền của Liên hợp quốc nhằm bảo đảm lưu thông các mặt hàng thiết yếu qua Hormuz, đặc biệt là phân bón và nguyên liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Sáng kiến trên được đưa ra trong một hội nghị trực tuyến quy tụ hơn 40 quốc gia và tổ chức quốc tế, cho thấy mối lo ngại ngày càng gia tăng về nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là tại các quốc gia châu Phi vốn phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu.