Biến “đối đầu” thành “thỏa hiệp”

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel. Ảnh: TTXVN

Theo ông chủ Điện Élysée, Đức và Pháp không cùng chung quan điểm đối với việc hoãn Brexit một cách linh hoạt trong vòng một năm. Trong khi ông Emmanuel Macron đề nghị một thời hạn ngắn vì cho rằng các nước EU không thể “sống triền miên với tiến trình Brexit”, thì ngược lại bà Merkel lại yêu cầu thời gian dài hơn.

Nhà lãnh đạo Pháp cũng không che giấu sự bất đồng với nữ Thủ tướng Đức liên quan tới tiến trình khởi động các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ, ý tưởng mà bà Merkel ủng hộ, bất chấp chính sách về khí hậu của Tổng thống Mỹ Donald Trump đi ngược lại quan điểm của EU cũng như của Pháp. Trong vấn đề thương mại, Tổng thống Pháp bình luận rằng: “Đức có lẽ đã kết thúc mô hình tăng trưởng sau khi hưởng lợi từ sự mất cân bằng của Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu”.

Biện minh cho những khác biệt trên, ông Macron nhấn mạnh rằng, “đối đầu” và “thỏa hiệp” là một phần của quan hệ song phương Pháp-Đức. Theo ông Macron, “sự đối đầu có lợi” vào một thời điểm nào đó cũng cần thiết để xây dựng “văn hóa thỏa hiệp”-vốn là nền tảng quan hệ giữa các nước láng giềng. “Tôi đã học được nhiều văn hóa thỏa hiệp từ Thủ tướng Merkel, nhưng điều đó không thể ngăn cản sự khẳng định vị thế của Pháp”, nhà lãnh đạo Pháp nói.

Đây không phải lần đầu tiên Pháp-Đức hục hặc với nhau, song việc ông Emmanuel Macron thừa nhận sự khác biệt với bà Angela Merkel lại là điều hiếm gặp từ trước tới nay. Hẳn nhiều người còn nhớ, tại cuộc gặp ngày 22-1-2019 ở thị trấn biên giới Aachen của hai nước, hai nhà lãnh đạo Pháp-Đức đã tay bắt mặt mừng và cùng nhau đặt bút ký Hiệp ước Aachen (còn có tên gọi khác là Hiệp ước Hợp tác và hội nhập Pháp-Đức). Hiệp ước này là sự bổ sung và phát triển của Hiệp ước Élysée mà hai nước đã ký năm 1963 bởi Tổng thống Charles de Gaulle và Thủ tướng Tây Đức Konrad Adenauer tại Paris, từng đánh dấu việc mối quan hệ Pháp-Đức từ “erbfeinde” (kẻ thù truyền kiếp) chuyển sang thành quan hệ đối tác.

Thế nhưng, quan hệ giữa hai quốc gia “đầu tàu” châu Âu đã xuất hiện những vết rạn nứt, điển hình là việc Paris phản đối Berlin đóng băng việc bán vũ khí cho Saudi Arabia liên quan đến vụ giết hại nhà báo Jamal Khashoggi. Nhiều ý kiến cho rằng, bất đồng về xuất khẩu vũ khí sẽ có thể tác động đến các dự án lớn trong tương lai, trong đó có kế hoạch đầy tham vọng của Pháp-Đức cùng phát triển hệ thống máy bay chiến đấu và máy bay không người lái tương lai vào năm 2040.

Bất đồng giữa ông Macron và bà Merkel được giới quan sát cho là xuất phát từ sự suy giảm vai trò của hai nhà lãnh đạo. Trong khi Tổng thống Macron đang phải chật vật đương đầu với phong trào “Áo vàng” ở trong nước, thì Thủ tướng Merkel dường như “im hơi lặng tiếng” trên trường quốc tế trong nhiều tháng qua. Thực tế, vai trò của bà Merkel đã giảm mạnh sau khi đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) thất bại trong các cuộc bầu cử vùng hồi năm ngoái, buộc bà phải tuyên bố sẽ không tái tranh cử chức Thủ tướng và Chủ tịch CDU nhiệm kỳ mới. Dồn hết tâm sức giải quyết vấn đề nội bộ trong nước đã khiến hai nhà lãnh đạo không có nhiều thời gian để “hợp đồng tác chiến” đối phó với những thay đổi lớn về chính trị, đặc biệt là cuộc khủng hoảng nhập cư hay Brexit.

Biến sự “đối đầu” thành “thỏa hiệp có lợi” cho Pháp-Đức và cả châu Âu là điều mà hai nhà lãnh đạo Macron-Merkel cần làm trong lúc này. Bởi lẽ, châu Âu tồn tại không thể thiếu “đầu tàu” Pháp-Đức. Đúng như lời của cố Tổng thống Pháp Charles de Gaulle từng nói: “Đừng bao giờ quên rằng đối với Pháp, tình bạn với Đức là không thể thay thế”.

LINH OANH