Theo thông lệ, tháng 10 hằng năm là thời điểm diễn ra lễ trao giải Nô-ben cho các cá nhân đạt thành tựu trong các lĩnh vực vật lý, hóa học, y học, văn học, kinh tế và hòa bình. Được xét sau cùng đánh dấu kết thúc mùa giải Nô-ben, giải thưởng Nô-ben Hòa bình là một trong những giải danh giá nhất được công bố ở Na Uy.

Ủy ban Nô-ben Hòa bình cho biết, hiện cựu Tổng thống Phần Lan Mác-ti A-ti-a-a-ri được đánh giá là người có nhiều khả năng đoạt giải nhất. Đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Phần Lan từ năm 1994 đến 2000, Tổng thống Mác-ti A-ti-a-a-ri đóng vai trò là người trung gian cho các cuộc đàm phán thương lượng giữa chính phủ In-đô-nê-xi-a và lực lượng ly khai A-chê nhằm đạt được tiến trình hòa bình ở khu vực này. Kết quả là, tháng 8-2005, giữa chính phủ In-đô-nê-xi-a và lực lượng ly khai A-chê đã ký hiệp ước hòa bình, chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 3 thập niên ở In-đô-nê-xi-a, làm 15.000 người thiệt mạng.

Một ứng cử viên nặng ký khác cho giải Nô-ben Hòa bình 2006 là Tổng thống In-đô-nê-xi-a Xu-xi-lô Bam-bang Y-út-đô-y-ô-nô. Ông Y-út-đô-y-ô-nô cũng có đóng góp quan trọng trong việc thúc đẩy tiến trình hòa bình ở A-chê. Nhưng khác với ông Mác-ti, ông Y-út-đô-y-ô-nô là người trực tiếp đứng ra đàm phán với lực lượng ly khai tỉnh A-chê và có vai trò quyết định đi tới hiệp ước hòa bình ở khu vực này.

Trong danh sách tranh giải thưởng Nô-ben Hòa bình năm nay người ta còn thấy có tên của cựu Ngoại trưởng Mỹ Cô-lin Pao-oen với thành tích có nhiều nỗ lực giúp chấm dứt cuộc nội chiến ở Xu-đăng hay tên ca sĩ nổi tiếng Bô-nô, người đã hoạt động không mệt mỏi để chống tình trạng đói nghèo trên toàn cầu.

Dự kiến, ngày 13-10 sẽ diễn ra lễ công bố giải Nô-ben Hòa bình 2006 tại Na Uy. Năm ngoái, giải Nô-ben Hòa bình thuộc về Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và Tổng giám đốc IAEA M.En Ba-ra-đây, người Ai Cập.

BÌNH NGUYÊN