Tổng hợp báo cáo tình hình an ninh toàn khu vực, tham mưu phân bổ lực lượng, soạn thảo mệnh lệnh tác chiến, cho đến trực tiếp tham gia tuần tra, kể cả tuần tra đường không đầy thử thách... là nhiệm vụ thường xuyên của Thiếu tá Ngô Quốc Cường, sĩ quan gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Việt Nam tại địa bàn. 

Ngoài ra, Phòng Tác chiến, nơi Thiếu tá Cường làm việc, còn được Phái bộ giao nhiệm vụ kiểm tra trang thiết bị của các nước cử quân, nên anh còn tham gia các đoàn kiểm tra đánh giá năng lực, trang thiết bị cho các đơn vị cử quân như Tiểu đoàn bộ binh Ấn Độ, Pakistan và Ghana.

Thiếu tá Ngô Quốc Cường và đồng nghiệp tại Phòng Tác chiến. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Nhất là vào thời điểm tình hình an ninh diễn biến phức tạp như hiện nay, nhiệm vụ của anh và đồng nghiệp ở Phòng Tác chiến càng gặp nhiều thách thức hơn.

Thiếu tá Ngô Quốc Cường cho biết, đây cũng là lúc Phái bộ cắt giảm nhân sự do khó khăn về tài chính, nên công việc càng nhiều hơn. Mỗi người phải làm thay nhiệm vụ của mấy người. Từ biên chế 12 quân nhân từ các quốc gia, Phòng Tác chiến hiện tại chỉ còn 6 quân nhân, có thời điểm chỉ còn 3 người làm việc do các quân nhân về nghỉ phép.

Thiếu tá Ngô Quốc Cường khi đó phải cùng lúc thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau nên rất bận rộn.

 
Thiếu tá Ngô Quốc Cường tham gia đoàn kiểm tra đánh giá năng lực đối với đơn vị Trung Quốc. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Lần tham gia đoàn kiểm tra đánh giá năng lực cho Tiểu đoàn bộ binh Ghana ở Phân khu Nam cũng là một kỷ niệm rất đáng nhớ đối với người sĩ quan tham mưu tác chiến. Một mình anh phải đảm nhận hai nhiệm vụ, vừa phụ trách kiểm tra các trang thiết bị liên quan đến hoạt động tác chiến như súng, đạn và đồ dùng trang bị cho quân nhân, vừa phải bảo đảm nhiệm vụ quan trọng khác của Phòng Tác chiến.

Cái khó là đơn vị Ghana đảm nhiệm bảo vệ an ninh toàn bộ phân khu Nam, một phạm vi khá là rộng. Trong khi trụ sở của sở chỉ huy đơn vị Ghana đặt tại Athony, nhưng các đơn vị cơ sở bên dưới nằm lại các khu vực khác nhau và xa so với Sở chỉ huy, nên Thiếu tá Ngô Quốc Cường việc phải di chuyển cả quãng đường dài để làm nhiệm vụ. Anh làm việc thông trưa, ăn vội vàng bữa trưa muộn rồi trở về sở chỉ huy của phái bộ, để kịp thời biên soạn mệnh lệnh cử lực lượng bảo vệ kịp thời trình chỉ huy Phòng Tác phê duyệt, để các đơn vị cung cấp lực lượng bảo vệ cho nhân viên Liên hợp quốc thực hiện nhiệm vụ.

Những chuyến tuần tra đường không cũng là nhiệm vụ quen thuộc của sĩ quan tham mưu tác chiến, nhưng để hoàn thành tốt nhiệm vụ là không hề dễ dàng. Vào mùa mưa, tuần tra đường không là nhiệm vụ cực kỳ khó khăn nhưng không thể trì hoãn. Thiếu tá Ngô Quốc Cường kể lại một chuyến tuần tra đường không, anh và đồng đội đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, kịp thời ngăn chặn một vụ bạo lực lớn đe dọa tính mạng của người dân.   

Lần đó, thời tiết xấu do Abyei đang trong mùa mưa. Địa hình phức tạp, mùa mưa kéo dài, khiến nhiều khu vực bị cô lập hoàn toàn, buộc lực lượng gìn giữ hòa bình phải dựa vào tuần tra đường không để nắm tình hình. Chiếc trực thăng Mi-17 chở Thiếu tá Ngô Quốc Cường và đồng nghiệp rung lên từng hồi dữ dội khi xuyên qua những tầng mây dày đặc trên bầu trời khu vực Um Khariet - "điểm nóng" thường xảy ra nạn cướp bóc.

Ở độ cao hơn 3.000m, mặt đất thu nhỏ lại thành những vệt màu loang lổ, mờ nhòe. Điều kiện làm việc là khoang máy bay chật hẹp, trong tiếng động cơ gầm rú và những cú xóc nảy thót tim. Thiếu tá Ngô Quốc Cường lặng im, đôi mắt dán chặt xuống phía dưới, soi từng chi tiết nhỏ để không bỏ sót bất kỳ dấu hiệu khả nghi nào. Bởi bên dưới mặt đất, chỉ một vệt khói bất thường, một con đường đột ngột vắng bóng người, hay một đàn gia súc di chuyển trái quy luật... đều có thể là dấu hiệu của bạo lực bùng phát.

 
Kiểm tra các trang thiết bị, vũ khí của đơn vị Trung Quốc trong đợt kiểm tra đánh giá năng lực. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Ở độ cao mà mọi thứ dưới mặt đất chỉ còn là những chấm nhỏ li ti, việc phân biệt đâu là bụi đường, đâu là khói súng đòi hỏi một sự tập trung đến nghẹt thở. Phi công có thể điều chỉnh độ cao để các lực lượng dễ quan sát hơn, nhưng sẽ phải đối mặt nguy cơ mất an toàn, do các lực lượng phiến quân bên dưới có thể tấn công bằng rocket nên buộc phải giữ nguyên độ cao.

Giữa màn mây đặc quánh, anh phát hiện những cột khói đen bốc lên lẻ tẻ. Không cần thêm dữ liệu, kinh nghiệm địa bàn giúp anh lập tức đưa ra phán đoán đó là dấu hiệu của một cuộc càn quét. Bản báo cáo tham mưu được hoàn thiện ngay sau khi máy bay hạ cánh. Lực lượng bộ binh được điều động kịp thời. Một cuộc tấn công nhằm vào dân thường đã bị ngăn chặn trước khi trở thành thảm kịch. Nên cũng không quá lời khi cho rằng, ở Abyei, mỗi chuyến bay tuần tra đều là cuộc đấu trí để bảo vệ cuộc sống của người dân.

Abyei, sau những dư chấn từ cuộc nội chiến Sudan năm 2023, trở thành điểm nóng chồng lấn của xung đột sắc tộc, tranh chấp tài nguyên và sự hiện diện của các nhóm vũ trang. Trong bối cảnh đó, vai trò của một sĩ quan tham mưu tác chiến như Thiếu tá Ngô Quốc Cường không chỉ là “tổng hợp báo cáo”, mà còn là “tai, mắt” của Phái bộ kịp thời điều động lực lượng bảo vệ dân thường. 

Điều kiện tác nghiệp trong chuyến tuần tra đường không là khoang máy bay chật hẹp và độ ồn cao. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Trong những khoảnh khắc sinh tử ấy, sự chính xác không cho phép sai số, nên một sĩ quan tham mưu tác chiến cần có tố chất bình tĩnh, phát huy tốt kinh nghiệm về tác chiến, quyết đoán trong xử lý những công việc dù ở hoàn cảnh ngặt nghèo.

Theo Thiếu tá Abdou Jatta (Gambia), Phó phòng Tác chiến: “Thiếu tá Ngô Quốc Cường rất chuyên nghiệp. Dù khối lượng công việc khổng lồ, có những hôm chỉ còn 2 trợ lý, anh ấy vẫn ở lại văn phòng đến tối muộn để hoàn thành báo cáo cho chỉ huy Phái bộ. Tác phong làm việc ấy khiến chúng tôi hoàn toàn tin tưởng”.

Thiếu tá Ngô Quốc Cường và các đồng nghiệp trong một chuyến tuần tra đường không. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Với kinh nghiệm một nhiệm kỳ làm Quan sát viên Quân sự tại Phái bộ Nam Sudan năm 2020, tới Abyei nhận nhiệm vụ đối với Thiếu tá Ngô Quốc Cường là một trải nghiệm mới nhưng không lạ lẫm. Tham gia nhiệm vụ kiểm tra trang bị của các đơn vị bạn là công việc mới, luôn được anh coi là cơ hội quý để học hỏi và chắt chiu những kinh nghiệm quý báu cho những nhiệm vụ sau này. 

Lọt thỏm giữa những chiếc xe thiết giáp khổng lồ của đơn vị Phản ứng nhanh (QRF) Trung Quốc trong đợt kiểm tra trang thiết bị (COE), anh tỉ mỉ soi xét từng rãnh nòng súng, kiểm tra thời hạn từng viên đạn và đánh giá tình trạng kỹ thuật của những cỗ máy hạng nặng, với một sự am tường khiến đồng nghiệp quốc tế phải ngỡ ngàng. Sự kỹ tính đến cực đoan của anh không phải để làm khó đơn vị bạn, mà bởi anh hiểu rõ, trong chiến đấu, một viên đạn hỏng hay một chiếc xe chết máy chính là ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Đằng sau “lớp vỏ thép” của một sĩ quan tham mưu tác chiến là một người lính mũ nồi xanh gần gũi và thân thiện. Đồng nghiệp quốc tế gọi anh là “đại sứ nụ cười”, bởi luôn gặp anh với nụ cười dễ mến và tinh thần sẵn sàng hỗ trợ đồng đội. Thiếu tá Sunil Bhattarai (Nepal) kể: “Thiếu tá Ngô Quốc Cường luôn xuất hiện với nụ cười, sẵn sàng giúp đỡ từ việc nhỏ như yêu cầu sửa máy tính, đến việc chia sẻ kinh nghiệm an ninh địa bàn cho những người mới đến”.

Ảnh chụp từ trên trực thăng, trong một chuyến tuần tra của Thiếu tá Ngô Quốc Cường. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Trong những phút nghỉ ngơi hiếm hoi, anh thường kể cho bạn bè quốc tế nghe về gia đình nhỏ ở Việt Nam, về nền văn hóa đậm đà bản sắc của dân tộc.

Thiếu tá Abdullah Al Amin (Bangladesh) chia sẻ: “Cường rất hòa đồng và ấm áp. Anh ấy không chỉ làm tốt việc của mình, mà còn truyền cảm hứng cho chúng tôi về một Việt Nam thân thiện, yêu chuộng hòa bình”.