QĐND - Ấn Độ đã quyết định hủy hợp đồng đặt mua trực thăng AW-101 trị giá 3,6 tỷ ru-pi (770 triệu USD) của Augusta Westland, Công ty liên doanh Anh - I-ta-li-a có trụ sở tại Anh thuộc Tập đoàn Finmeccanica, sau nhiều cáo buộc tham nhũng. Điều đáng quan tâm là quyết định trên được Niu Đê-li đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống nước này Pra-náp Mu-khơ-gi (Pranab Mukherjee) ký ban hành luật chống tham nhũng, bước đi cuối cùng để thành lập một cơ quan chống tham nhũng giám sát các quan chức chính phủ...

Tuyên bố sau một cuộc họp với Thủ tướng Ấn Độ Man-mô-han Xinh (Mammohan Singh) ngày 1-1 vừa qua tại Niu Đê-li, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ AK An-tô-ni (AK Antony) khẳng định, các thỏa thuận giữa Ấn Độ và công ty Agusta Westland ký năm 2010 đã bị hủy bỏ. "Chính phủ Ấn Độ chấm dứt thỏa thuận với AgustaWestland cung cấp 12 chiếc trực thăng AW-101 do nghi ngờ công ty của I-ta-li-a đã đưa hối lộ để nhận được hợp đồng này”, ông AK An-tô-ni khẳng định.

Ấn Độ hủy mua trực thăng AW-101 của AgustaWestland sản xuất do bê bối tham nhũng. Ảnh: AFP

Tuy nhiên, phía công ty AgustaWestland đã lên tiếng khẳng định, họ chưa liên hệ được với Bộ Quốc phòng Ấn Độ sau khi có thông tin về việc hủy bỏ giao dịch, hợp tác của nước này. Đại diện của AgustaWestland cho rằng, công ty sẽ bảo vệ quan điểm của mình và khởi kiện lên tòa án tại Ấn Độ dựa theo đạo luật phân xử và hòa giải năm 1996 của Ấn Độ.

Trực thăng AW-101 là máy bay hạng sang của Không quân I-ta-li-a, được dùng để chở tổng thống, thủ tướng và các nhân vật quan trọng khác. Theo BBC, thương vụ mua bán 12 chiếc AW-101 này được ký vào tháng 2-2010, sau khi Công ty AgustaWestland đánh bại các đối thủ cạnh tranh Mỹ và Nga để thắng thầu. 3 trong số 12 trực thăng do Ấn Độ đặt hàng đã được giao, 9 chiếc còn lại dự kiến sẽ được giao vào giữa năm 2014. Tuy nhiên, Ấn Độ đã đình chỉ thỏa thuận vào năm 2013, sau khi các nhà điều tra ở I-ta-li-a đưa ra chứng cứ cho thấy AgustaWestland đã “lót tay” gần 67,6 triệu USD cho nhiều quan chức Ấn Độ để giành được hợp đồng béo bở này. Trong số những quan chức “dính chàm” tham nhũng bị bắt hồi tháng 2-2013, có ông Giu-xép-pơ Oóc-xi (Giuseppe Orsi), Giám đốc của Finmeccanica và ông Bru-nô Xpa-nhô-li-ni (Bruno Spagnolini), cựu lãnh đạo của Agusta Westland. Sau khi ông G. Oóc-xi bị bắt, cơ quan điều tra Ấn Độ đã truy tố cựu Tư lệnh Không quân S.P Ti-a-gi (S.P. Tyagi) với các tội trạng hối lộ và lạm dụng quyền hạn.

Theo điều tra của nhà chức trách I-ta-li-a, AgustaWestland đã hối lộ ông S.P Ti-a-gi thông qua ba người anh em họ của ông này để giành lấy hợp đồng tiền tỷ. Bản cáo trạng của công tố viên I-ta-li-a cho biết, do trực thăng của AgustaWestland không thể đạt độ cao 5.486m như thông số kỹ thuật bắt buộc, nên ông S.P Ti-a-gi đã hạ bớt tiêu chuẩn kỹ thuật xuống còn 4.572m để AgustaWestland có thể tham gia đấu thầu. Với khoản lót tay ước tính bằng 10% giá trị hợp đồng, AgustaWestland đã lọt vào danh sách các công ty tham gia đấu thầu và cuối cùng đánh bại các nhà thầu của Nga và Mỹ.

Biện minh cho quyết định của mình, ông S.P Ti-a-gi giải thích, sở dĩ phải hạ độ cao tiêu chuẩn xuống vì trong số các công ty tham gia đấu thầu, chỉ có một công ty có thể chế tạo trực thăng bay ở độ cao 5.486m nhưng chiều cao trong khoang lái máy bay của công ty lại quá thấp. Tuy nhiên, trong một cuộc khám xét tại nhà riêng của ông S.P Ti-a-gi hồi tháng 3-2013, cơ quan điều tra Ấn Độ đã tìm ra những bằng chứng chống lại ông S.P Ti-a-gi.

Theo AFP, trong bối cảnh cuộc tổng tuyển cử ở Ấn Độ sẽ diễn ra vào tháng 5 tới, quyết định hủy bỏ hợp đồng với AgustaWestland ngày 1-1 được xem là nỗ lực lớn của Chính phủ Ấn Độ nhằm hạn chế những hậu quả tiêu cực từ các vụ bê bối tham nhũng nghiêm trọng trong lĩnh vực quốc phòng. Trước đó, năm 2012, Ấn Độ đã cấm 6 công ty vũ khí và thiết bị quân sự của nhiều nước làm ăn với Bộ Quốc phòng và Tổng cục Sản xuất quân nhu (OFB) nước này trong vòng 10 năm, do cáo buộc hối lộ. Trong danh sách trên có 4 công ty nước ngoài, bao gồm Singapore Technologies Kinetics thuộc Tập đoàn Công nghiệp quốc phòng Xin-ga-po, Israel Military Industries (I-xra-en), Corporation Defence Russia (Nga) và Rheinmetall Air Defence (Đức). Điều đáng nói là hợp đồng mua 12 trực thăng AW-101 từng được Chính phủ Ấn Độ “bật đèn xanh”. Do đó, vụ việc khi bị phát lộ đã tạo ra làn sóng chống tham nhũng mạnh mẽ trong các cơ quan công quyền. Để trấn an dư luận, ngày 1-1, Tổng thống Ấn Độ Pra-náp Mu-khơ-gi đã ký ban hành luật chống tham nhũng lịch sử, mở đường cho việc thành lập cơ quan chống tham nhũng ở mọi cấp chính quyền, giám sát và điều tra các cáo buộc liên quan đến tham nhũng. Cơ quan này có quyền khởi tố các chính trị gia, công chức, kể cả thủ tướng, nếu phát hiện tham nhũng.

LINH OANH