QĐND - Trong vòng không đến 24 giờ từ ngày 15 đến 16-4, tại U-crai-na đã xảy ra ba vụ giết hại các nhà hoạt động, nhà báo có tiếng trong xã hội, khiến cả đất nước phải rung chuyển. Dư luận quốc tế đã ngay lập tức kêu gọi điều tra toàn diện các vụ việc này.

Ba nạn nhân bao gồm một cựu đại biểu quốc hội, ông Ô-lếch Ca-la-snhi-cốp (Oleg Kalashnikov) thuộc Đảng Các khu vực (vốn là đảng cầm quyền trở thành đối lập sau vụ đảo chính nhà nước tháng 2-2014); nhà báo tự do Xéc-gây Xu-khô-bốc (Sergey Sukhobok), nguyên sáng lập viên Báo điện tử Obkom; đáng chú ý nhất là vụ giết hại nhà báo Ô-lê-xơ Bu-di-na (Oles Buzina), 45 tuổi. Ông Bu-di-na còn là nhà văn nổi tiếng, người dẫn chương trình truyền hình, tác giả nhiều cuốn sách về lịch sử U-crai-na, từng là tổng biên tập một trong những tờ báo hàng đầu U-crai-na là Segodnya.

Quang cảnh bên ngoài hiện trường vụ sát hại nhà báo Bu-di-na. Ảnh: rt.com

Tân Hoa xã dẫn lời Phát ngôn viên Bộ Nội vụ U-crai-na G.Mu-xta-sơ (Julia Mustash) cho biết, nhà báo Ô.Bu-di-na đã bị giết chết vào lúc 1 giờ 20 phút (giờ địa phương) bởi hai tay súng bí ẩn, khi ông vừa ra khỏi nhà riêng. Những tay súng này đã đốt một số bức ảnh từ một chiếc xe hơi và bỏ chạy. Ông Bu-di-na được biết đến với những bài báo chỉ trích mạnh mẽ đối với chính quyền U-crai-na hiện tại và ủng hộ phe đối lập. 

Nếu trong vụ nhà báo Xu-khô-bốc, nguyên nhân cái chết của ông dường như chỉ thuần túy do mâu thuẫn sinh hoạt, thì hai vụ còn lại đều có điểm chung là nạn nhân có quan điểm chỉ trích đường lối của chính quyền U-crai-na hiện nay. Cả hai ông Ca-la-snhi-cốp và Bu-di-na thời gian gần đây đều kêu gọi chính quyền U-crai-na kỷ niệm trọng thể 70 năm Ngày Chiến thắng phát xít 9-5 như Nga và các nước khác thuộc Liên Xô trước đây. 

Bộ Nội vụ U-crai-na cho rằng, giả thuyết chính về nguyên nhân nhà báo Bu-di-na bị giết là hoạt động báo chí của ông. Ngay trong ngày cũng đã xác định được 7 nhân chứng của vụ giết hại, xác minh được chiếc xe ô tô nghi chở thủ phạm. Cố vấn Bộ trưởng Nội vụ U-crai-na An-tôn Ghê-ra-sen-cô (Anton Gherashenko) cho biết, bộ đã mở chiến dịch truy lùng trên toàn U-crai-na để tìm ra chiếc xe mang biển số nước ngoài này. Trong khi đó, cho đến nay, cuộc điều tra về cái chết của ông Ca-la-snhi-cốp vẫn tập trung xem xét các hoạt động chính trị của cựu đại biểu quốc hội này. Đây được xem là động cơ gây án đáng nghi nhất, bên cạnh các giả thuyết thua lỗ trong kinh doanh, thù hằn cá nhân, bị trộm cướp...

 RT dẫn lời ông Ghê-ra-sen-cô cho biết cả hai nạn nhân nói trên đều từng tham gia vào phong trào “chống Maidan”, phản đối các cuộc biểu tình ủng hộ phương Tây cũng như chỉ trích đường lối của chính quyền U-crai-na hiện nay. Cả 2 người cũng đều là nhân chứng trong các vụ án liên quan đến phong trào này. Ông Ghê-ra-sen-cô cũng khẳng định, vụ giết hại nhà báo Bu-di-na và cựu đại biểu quốc hội Ca-la-snhi-cốp rất giống nhau về kịch bản, địa điểm, chi tiết thủ phạm bắn phát đạn "kiểm tra" (xem nạn nhân còn sống hay đã chết) cho thấy đây rất có thể là hai vụ giết người theo đơn đặt hàng.

Đây là 2 vụ ám sát mới nhất trong hàng loạt cái chết bí ẩn của các cựu quan chức chính phủ ông Y-a-nu-cô-vích (Yanukovich) cũng như các thành viên thuộc đảng của cựu tổng thống này. Theo Roi-tơ, trước đó còn có ít nhất 4 vụ việc được cho là tự tử, bao gồm 2 cựu phó chủ tịch quốc hội của Đảng Các khu vực thiệt mạng với các vết thương do súng bắn hồi tháng 3. Một nhân vật tên tuổi khác của đảng này nhảy lầu chết hồi tháng 2 trong khi người thứ tư được tìm thấy trong tư thế treo cổ.

Vụ giết hại nhà báo Bu-di-na và cựu đại biểu quốc hội Ca-la-snhi-cốp đã gây chấn động cả trong và ngoài nước U-crai-na. Trong chương trình đối thoại trực tiếp ở Mát-xcơ-va ngày 16-4, Tổng thống Nga V.Pu-tin (Valdimir Putin) đã nhận định rằng, cái chết của ông Bu-di-na và ông Ca-la-snhi-cốp cùng một loạt những sự cố khác đều có động cơ chính trị. Tổng thống Pu-tin cũng cáo buộc rằng chính quyền Ki-ép đã không đưa thủ phạm ra trước công lý. Ông Pu-tin nói: “Đây không phải là vụ ám sát đầu tiên. Đã có cả một chuỗi những vụ giết người như thế ở U-crai-na. Chúng ta đang phải đối mặt với một loạt các ám sát (chính trị) bí ẩn tại U-crai-na, mà thủ phạm vẫn chưa lộ diện. Trong khi đó, kẻ thủ ác trong vụ ám sát chính trị gia đối lập Nga B.Nem-xốp (Boris Nemtsov) tại Mát-xcơ-va đã bị bắt giữ”. 

Trong khi đó, Tổng thống U-crai-na P.Pô-rô-sen-cô (Petro Poroshenko) cho rằng đây là vụ ám sát có chủ ý, nhằm gây bất lợi cho chính quyền Ki-ép. “Vụ ám sát nhằm mục đích gây mất ổn định tình hình chính trị tại U-crai-na, điều này cũng khiến cho chính quyền U-crai-na phải đánh mất uy tín của mình trước người dân”. Tổng thống P.Pô-rô-sen-cô đã lệnh cho cảnh sát tiến hành một cuộc điều tra nhanh chóng và minh bạch về vụ việc này.

Đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ Ma-ri Háp (Marie Harf) và Đại diện Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) Đu-gia Mi-a-tô-vích (Dujia Mijatovic) cũng lên án các vụ sát hại trên và kêu gọi chính quyền U-crai-na điều tra. Người phát ngôn của Tổng thư ký LHQ Xtê-phan Đu-gia-rích (Stephane Dujarric) hy vọng sẽ có một cuộc điều tra toàn diện.

HÀ NGỌC