QĐND - Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken (Angela Merkel) ngày 3-1 cho biết, nước Đức sẵn sàng để Hy Lạp rời khỏi Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) nếu người dân nước này chọn một chính phủ chống lại các chính sách thắt lưng buộc bụng hiện tại. Tuyên bố trên được đưa ra trong thời điểm, chỉ còn 3 tuần nữa, người dân Hy Lạp sẽ bỏ phiếu để chọn ra người lãnh đạo nước này…

Hy Lạp đã rơi vào cuộc khủng hoảng khi cuối tháng 12-2014, Quốc hội nước này không thể chọn được tổng thống mới và buộc phải giải tán để tiến tới cuộc bầu cử trước thời hạn vào cuối tháng 1-2015. Đây sẽ là cuộc tổng tuyển cử thứ tư kể từ khi nước này lâm vào khủng hoảng tài chính tồi tệ chưa từng có trong lịch sử cách đây 6 năm.

Cựu Thủ tướng Hy Lạp Gioóc-giơ Pa-pan-đri-u trong buổi thành lập chính đảng mới "Phong trào Dân chủ Xã hội". Ảnh: Roi-tơ

Việc Quốc hội Hy Lạp không thể chọn được tổng thống đồng nghĩa với việc tiến hành cuộc bầu cử mới đã khiến giới lãnh đạo châu Âu “mất ăn mất ngủ”. Điều mà giới lãnh đạo châu Âu lo lắng nhất là đảng cánh tả cấp tiến Syriza, chủ trương chống chính sách khắc khổ của Liên minh châu Âu (EU), nhiều khả năng giành thắng lợi trong cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào ngày 25-1 tới. Theo các cuộc thăm dò mới nhất, đảng Syriza đang dẫn đầu và hơn 3 điểm so với đảng Dân chủ mới của Thủ tướng An-tô-nít Xa-ma-rát (Antonis Samaras). Nếu phần thắng trong cuộc bầu cử sắp tới thuộc về đảng Syriza, đảng này có thể yêu cầu các chủ nợ giảm bớt nợ công của Hy Lạp (hiện chiếm đến 175% tổng sản phẩm quốc nội). Nếu không đạt được thỏa thuận, Hy Lạp sẽ vỡ nợ và rời khỏi Eurozone. Các nhà phân tích cho rằng, khả năng xảy ra kịch bản Grexit (Hy Lạp rời khỏi Eurozone) là 30%. Theo tiết lộ của tờ Der Spiegel (Đức), hiện nay, Thủ tướng A.Méc-ken và Bộ trưởng Bộ Tài chính Đức Vôn-gan Xcha-ơ-blơ (Wolfgang Schaeuble) đang chuẩn bị cho khả năng Hy Lạp sẽ rời khỏi Eurozone. “Chính phủ Đức đang cho rằng, việc Hy Lạp rời khỏi Eurozone là không thể tránh khỏi nếu lãnh đạo A-lê-xít Txi-prát (thuộc đảng Syriza) đứng đầu chính phủ sau kỳ bầu cử và hủy bỏ các quy định về ngân sách, đồng thời không trả khối nợ của đất nước”, tờ Der Spiegel cho biết.

Một dấu hiệu cho thấy, các chủ nợ của Hy Lạp (gồm Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng châu Âu (ECB) và EU) đang lo ngại là IMF đã tạm ngưng trợ giúp tài chính cho Hy Lạp để xem xét diễn tiến tình hình. Trong khi đó, ECB cũng đang chờ ý kiến của chính phủ Hy Lạp về kế hoạch trợ giúp nước này.

Từ năm 2010 đến nay, Hy Lạp sống nhờ vào tiền của các chủ nợ. Ba định chế trên đã cam kết cho Hy Lạp vay tổng cộng 240 tỷ USD với điều kiện nước này phải thực hiện chương trình thắt lưng buộc bụng nghiêm ngặt. Tuy nhiên, chương trình này khiến người dân Hy Lạp mệt mỏi. Vì vậy, họ sẵn sàng dồn phiếu cho đảng Syriza trong cuộc bầu cử sắp tới. Nếu đảng Syriza giành thắng lợi tại Hy Lạp cũng sẽ cổ vũ và củng cố sức mạnh cho các đảng chống khắc khổ tại những nước châu Âu khác như Tây Ban Nha, nơi mà đảng Podemos chủ trương chống cải tổ theo hướng tự do, đang dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận.

Trong bối cảnh như vậy, ngày 3-1, cựu Thủ tướng Hy Lạp Gioóc-giơ Pa-pan-đri-u (George Papandreou) đã đứng ra thành lập chính đảng mới mang tên "Phong trào Dân chủ Xã hội" để tham gia cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn ở nước này vào ngày 25-1 tới. Phát biểu tại trung tâm thủ đô A-then của Hy Lạp, ông Gioóc-giơ Pa-pan-đri-u kêu gọi người dân nước này tham gia phong trào tiến bộ và cải cách mới để cùng nhau thay đổi "Xứ sở Thần thoại". Theo giới phân tích chính trị, đảng "Phong trào Dân chủ Xã hội" nhiều khả năng sẽ chia rẽ lực lượng cử tri ủng hộ đảng Pasok và giành được phiếu từ những cử tri ủng hộ đảng "Dòng sông-Potami" trung tả và đảng cánh tả cấp tiến Syriza. Giới phân tích coi ông Gioóc-giơ Pa-pan-đri-u và đảng mới của ông là một trong những lực lượng quan trọng sau cuộc tổng tuyển cử tới đây.

Tuy nhiên, dù đảng nào lên nắm quyền thì A-then sẽ phải mất rất nhiều thời gian mới có thể thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng tài chính. Xem ra, tương lai phía trước của xứ sở thần thoại Hy Lạp vẫn còn rất mờ mịt.

BÌNH NGUYÊN