QĐND - Sau hai ngày làm việc, ngày 9-1, Hội nghị bộ trưởng đầu tiên của Diễn đàn Trung Quốc-Cộng đồng các quốc gia Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê (CELAC) đã bế mạc tại Đại lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc. Diễn đàn Trung Quốc-CELAC được tổ chức ngay từ những ngày đầu năm 2015, được coi là bước đi mới nhất tiếp nối nỗ lực của các nhà lãnh đạo Trung Quốc trong việc tăng cường ảnh hưởng tại Mỹ La-tinh.

Quang cảnh Hội nghị bộ trưởng Diễn đàn Trung Quốc- CELAC ngày 8-1. Ảnh: Getty Images

Tân Hoa xã cho biết, hiện nay, Trung Quốc và Mỹ La-tinh chủ yếu hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, xây dựng cơ sở hạ tầng, nông nghiệp, cải tiến công nghệ và sản xuất. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Trung Quốc và Mỹ La-tinh trong năm 2013 đạt 261,6 tỷ USD, tăng 20 lần so với năm 2000. Tại Hội nghị bộ trưởng Diễn đàn Trung Quốc-CELAC này, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã cam kết sẽ nâng tổng số vốn đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ La-tinh lên 250 tỷ USD trong 10 năm tới và đưa kim ngạch thương mại song phương đạt mức 500 tỷ USD cũng trong khoảng thời gian này.

Đối với Trung Quốc, khu vực Mỹ La-tinh với đất đai rộng lớn, tài nguyên thiên nhiên phong phú, nhất là năng lượng, và dân số đông là một thị trường tiềm năng. Không những là đối tác thương mại hàng đầu hiện nay, theo Tân Hoa xã, Trung Quốc cũng là một trong những nhà đầu tư hàng đầu vào Mỹ La-tinh với 80 tỷ USD được "rót" vào đây, trong khi số liệu của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết con số này là 102 tỷ USD. Trong thời gian qua, Trung Quốc đã "tấn công" một cách chủ động vào các thị trường tại khu vực như Bra-xin, Vê-nê-du-ê-la, Ác-hen-ti-na, Chi-lê, Pê-ru, Mê-hi-cô… Trung Quốc hiện đã nâng cấp quan hệ với Vê-nê-du-ê-la và Ác-hen-ti-na lên mức “đối tác chiến lược toàn diện”. Riêng ở một số nước như Bra-xin, Trung Quốc đã vượt Mỹ để trở thành đối tác thương mại lớn nhất. Nhận định về những động thái trên, Giáo sư Tạ Đào tại Đại học Bắc Kinh, cho rằng điều đó cho thấy ảnh hưởng kinh tế của Oa-sinh-tơn tại “sân sau” đang sụt giảm dù vai trò chính trị to lớn vẫn còn. “Số lượng hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ La-tinh đang tăng khiến nhu cầu về hàng hóa Mỹ giảm đi”, Giáo sư Tạ Đào nhận định với tờ South China Morning Post.

Các nhà phân tích cho rằng, nói đi cũng phải nói lại, việc tăng cường hợp tác giữa Trung Quốc và các nước CELAC đều phải xuất phát từ lợi ích của hai phía. Việc CELAC mở cửa với Trung Quốc một cách niềm nở cho thấy, họ cũng đang tìm cách mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Chuyên gia kinh tế Triệu Xương Huy tại Hội Tài chính quốc tế Trung Quốc, nhận xét: “Trung Quốc cần hàng hóa và tài nguyên của Mỹ La-tinh, còn các nước ở khu vực này đang tìm cách tránh xa địa chính trị truyền thống mà Mỹ có vai trò thống trị”.

Theo AFP, mặc dù là diễn đàn chủ yếu cấp bộ trưởng, nhưng hội nghị diễn ra từ ngày 8 đến 9-1 vừa qua lại có sự tham dự của các nguyên thủ quốc gia như Tổng thống Vê-nê-du-ê-la N.Ma-đu-rô (Nicolas Maduro), Tổng thống Cô-xta Ri-ca G.Xô-lít (Luis Guillermo Solis), Tổng thống Ê-cu-a-đo C.Đên-ga-đô (Rafael Correa Delgado) và Thủ tướng Ba-ha-mát P.Cri-xti (Perry Christie). Điều đó cho thấy Mỹ La-tinh muốn đặt nền móng cho một mối quan hệ được tăng cường với Trung Quốc, đối tác thương mại chủ yếu của khu vực. Trên thực tế, nhiều nước Mỹ La-tinh đã công khai đánh giá cao những khoản đầu tư từ Trung Quốc như Tổng thống Ê-cu-a-đo C.Đên-ga-đô từng nêu rõ: “Ê-cu-a-đo, với tư cách là một trong những nước nhỏ nhất ở Nam Mỹ, nhận được sự tôn trọng từ phía Trung Quốc-những người đã chủ động giúp đỡ phát triển kinh tế xã hội của đất nước này, và đời sống nhân dân Ê-cu-a-đo đã trở nên tốt hơn nhờ vào sự ủng hộ của Trung Quốc trong nhiều dự án phát triển”.

CELAC được thành lập tháng 12-2011, tại Ca-ra-cát, Vê-nê-du-ê-la. Hiện cộng đồng này có 33 thành viên, gồm toàn bộ các nước Nam Mỹ, một số quốc gia khu vực Ca-ri-bê và Mê-hi-cô. AP đánh giá, việc tổ chức được diễn đàn lần này có thể nói là một thành công không nhỏ về ngoại giao của Trung Quốc, tiếp tục củng cố các bước đi vững chắc của nước này tại khu vực Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê. Và nói như lời Ngoại trưởng Cô-xta Ri-ca M.Gông-xa-lết (Xan Manuel Gonzales Sanz), người đồng chủ tọa diễn đàn, hội nghị lịch sử này đã mở ra sự hợp tác chung giữa Trung Quốc với các nước Mỹ La-tinh và khu vực Ca-ri-bê, từ đó xây dựng mối quan hệ Trung Quốc-CELAC gần gũi hơn và mang lại lợi ích cho nhân dân cả hai phía.

HOÀNG VŨ