QĐND - Từ ngày 30-7 đến 1-8, Ngoại trưởng Mỹ G.Ke-ri (John Kerry) có chuyến thăm Ấn Độ và sẽ cùng người đồng cấp nước chủ nhà S.Xoa-rai (Sushma Swaraj) đồng chủ trì vòng Đối thoại chiến lược Mỹ-Ấn lần thứ 5. Đây là chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên của Ngoại trưởng G.Ke-ri kể từ khi chính phủ do Thủ tướng N.Mô-đi (Narendra Modi) đứng đầu chính thức lên nắm quyền tháng 5 vừa qua.

Phát biểu trước thềm chuyến thăm, Ngoại trưởng G.Ke-ri bày tỏ hy vọng tìm được mục tiêu chung với tân Thủ tướng Ấn Độ N.Mô-đi, nói rằng ông đã hình dung ra quan hệ hợp tác với Thủ tướng N.Mô-đi trên nhiều lĩnh vực, từ tăng trưởng kinh tế cho tới cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Ông G.Ke-ri mô tả mối quan hệ giữa hai nước là "không thể thiếu" bất chấp những mâu thuẫn gần đây, khẳng định quan hệ hữu nghị thân thiết với Ấn Độ là một trong những "yêu cầu chiến lược dài hạn" của Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ G.Ke-ri (bên trái) tại Đối thoại chiến lược Mỹ-Ấn lần thứ 4, được tổ chức tại Niu Đê-li vào tháng 6-2013. Ảnh: AP

Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ cũng hoan nghênh chương trình “Ấn Độ 2020” được Trung tâm tiến bộ Mỹ (CAP), một trong những cơ quan cố vấn hàng đầu của Chính phủ Mỹ, đề xuất thực hiện, trong đó tập trung thảo luận về những chính sách đối ngoại quan trọng tại khu vực Nam Á và phát triển các ý tưởng sáng tạo nhằm "thúc đẩy hơn nữa mối quan hệ đối tác chiến lược Mỹ-Ấn Độ". “Ấn Độ 2020” được xây dựng dựa trên ý tưởng rằng, làm thế nào Mỹ và Ấn Độ có thể cùng nhau giải quyết những thách thức toàn cầu, từ vấn đề an ninh ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương đến việc cung cấp năng lượng sạch cho quá trình tăng trưởng toàn diện hơn. "Tôi muốn nhấn mạnh một trong những mối quan hệ quan trọng đối với Mỹ, đó là mối quan hệ Mỹ -Ấn Độ. Việc củng cố mối quan hệ Mỹ-Ấn Độ không chỉ có lợi cho Mỹ hay Ấn Độ mà còn có lợi đối với cả thế giới. Mỹ và Ấn Độ nên là những đối tác không thể thiếu của nhau trong thế kỷ 21”, ông G.Ke-ri nói.

Đây là chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên của Ngoại trưởng G.Ke-ri kể từ khi nhà chức trách Mỹ hồi tháng 12 năm ngoái bắt giữ một nhà  ngoại giao nữ Ấn Độ tại Niu Y-oóc với cáo buộc ngược đãi người giúp việc, một động thái khiến Niu Đê-li giận dữ và có biện pháp trả đũa nhằm vào giới chức Mỹ. Bên cạnh đó, những tranh chấp về chủ nghĩa bảo hộ và quyền sở hữu trí tuệ đã ảnh hưởng không nhỏ tới môi trường kinh doanh giữa hai nước. Ấn Độ cũng luôn tỏ ra thận trọng trước những mục tiêu chiến lược của Mỹ. Do đó, chuyến thăm lần này của ông G. Ke-ri được kỳ vọng sẽ giúp Mỹ và Ấn Độ phần nào thu hẹp những bất đồng, hướng tới mục tiêu chung, xứng tầm với mối quan hệ được đánh giá là “không thể thiếu” trong thế kỷ 21.

Sau chuyến thăm của Ngoại trưởng G.Ke-ri, vào tháng 8 tới, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chắc Hây-gơ (Chuck Hagel) cũng sẽ có chuyến thăm tới Ấn Độ. Các động thái ngoại giao dồn dập này của Mỹ là minh chứng cho mong muốn của nước này nhằm cải thiện quan hệ với Ấn Độ dưới thời tân Thủ tướng N.Mô-đi.

Tuy nhiên, giới phân tích dường như lại bị chia rẽ đối với chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tới Ấn Độ. Ông M.Chan (Manish Chand), Tổng biên tập trang tin điện tử India Writes nhận định “đối tác được xác định của thế kỷ 21” có thể là sự khởi đầu mới khi Ấn Độ và Mỹ tiến hành cuộc đối thoại chiến lược đầu tiên sau khi Ấn Độ có chính phủ mới. Trong khi đó, chuyên gia M.Vai-snáp (Milan Vaishnav) tại Viện nghiên cứu hòa bình quốc tế Carnegie Endowment cho rằng, trong vài năm qua, cả Mỹ và Ấn Độ thường tập trung vào những vấn đề gây tranh cãi, vốn có thể làm chệch hướng quan hệ. Một bài phát biểu là chưa đủ, mà chính phủ hai nước sẽ phải nỗ lực hơn nữa để thúc đẩy quan hệ song phương. Thậm chí có chuyên gia còn cho rằng, chuyến thăm khó có thể mang lại kết quả như mong muốn. Thay vào đó, cần phải đợi cho đến khi Thủ tướng N.Mô-đi thăm Oa-sinh-tơn vào tháng 9 tới, theo lời mời của Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma (Barack Obama) thì Mỹ mới có thể hy vọng đạt được những tiến bộ trong các dự án hợp tác quốc phòng, gạt bỏ được những trở ngại để các tập đoàn Mỹ tham gia vào lĩnh vực năng lượng hạt nhân, cũng như có được những cam kết của Ấn Độ trong việc chia sẻ các lợi ích tại châu Á.

Dẫu vậy, “Ấn Độ sẽ đóng vai trò lớn hơn ở châu Á dưới chính quyền Thủ tướng N.Mô-đi và Niu Đê-li sẽ làm việc này vì những lý do riêng và theo các điều kiện của mình”, Roi-tơ dẫn lời chuyên gia A. Ten-lít (Ashley Tellis) của Carnegie Endowment nhận định.

VĨNH AN