Kiềm chế lạm phát là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của Chính phủ từ đầu năm đến nay. Vậy kết quả đã đạt được trong 9 tháng đầu năm nay như thế nào? Trước những diễn biến mới của thị trường thế giới, làm thế nào để giữ được giá cả một cách hợp lý? Đó là một số nội dung chính của cuộc đối thoại giữa chúng tôi với tiến sĩ Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính…

Cả hệ thống chính trị đã vào cuộc

- Thưa đồng chí! Có thể nói “kiềm chế lạm phát” là một trong những cụm từ được dùng nhiều nhất trên các trang báo Việt Nam từ đầu năm đến nay. Gõ cụm từ này trên trang công cụ tìm kiếm “google.com.vn” đã có tới 677.000 kết quả. Như vậy vấn đề kiềm chế lạm phát đã được sự quan tâm, chú ý của toàn xã hội?

- Đúng thế! Chính phủ, các Bộ, ngành, các địa phương đã bàn nhiều đến các giải pháp kiềm chế lạm phát. Chính phủ đã xác định nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2008 là ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng hợp lý, bền vững. Nhiều người quan tâm đến kiềm chế lạm phát bởi nếu không kiềm chế, lạm phát “phi mã” xảy ra, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống của các tầng lớp nhân dân. Không kiềm chế lạm phát hiệu quả thì cũng không thể ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và khó loại trừ những bất ổn về xã hội.

- Vậy kết quả 9 tháng đầu năm nay ra sao?

- Có thể khẳng định 8 nhóm giải pháp mà Chính phủ đưa ra là liều thuốc đúng, giúp cho việc bình ổn giá có hiệu quả. Kết quả thống kê 9 tháng đầu năm nay cho thấy nền kinh tế vẫn tăng trưởng, an sinh xã hội được bảo đảm, lạm phát được kiềm chế theo hướng giảm dần tốc độ tăng. Cụ thể tháng 1 tăng 2,38%, tháng 2 tăng 3,56%, tháng 3 tăng 2,99%, tháng 4 tăng 2,06 %, đến tháng 7 chỉ tăng 1,13% và tháng 9 vừa qua chỉ tăng 0,18 %.

- Nhiều nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp nước ngoài tham dự Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ hai nhận định rằng về cơ bản, Chính phủ Việt Nam đã kiểm soát hiệu quả tình trạng lạm phát, duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế. Đồng chí bình luận gì về nhận định này?

- Tôi thấy họ đánh giá như vậy là khách quan. Nhiều tổ chức kinh tế thế giới, nhà đầu tư nước ngoài đã có niềm tin hơn với chủ trương, kết quả kiểm soát của nước ta. Bởi vì, trong bối cảnh lạm phát mang tính toàn cầu, khủng hoảng tài chính ở Mỹ xảy ra, kinh tế thế giới suy giảm… nhưng chúng ta vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng khá. GDP chín tháng đầu năm nay tăng 6,52%, trong đó khu vực nông, lâm, ngư nghiệp tăng 3,57%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 7,09%, khu vực dịch vụ tăng 7,23%, các cân đối kinh tế vĩ mô cơ bản được bảo đảm, vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh; an sinh xã hội được bảo đảm. Lạm phát đã từng bước được kiềm chế theo hướng giảm dần tốc độ tăng như đã nói ở trên. Thành tích đó là sự phấn đấu quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Có thể nói cả hệ thống chính trị của chúng ta đã vào cuộc.

“Liều lượng” phải cao hơn

- Như đồng chí đã khẳng định: 8 nhóm giải pháp mà Chính phủ đưa ra nhằm kiềm chế lạm phát là “liều thuốc đúng”, vậy trong thời gian tới, chúng ta sẽ tiếp tục sử dụng “liều thuốc” này?

- Tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ mới đây, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận định: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) có dấu hiệu giảm, nhưng tiềm ẩn những yếu tố phức tạp. Do yêu cầu sản xuất, tiêu dùng những tháng cuối năm tăng cao có thể sẽ tạo ra sức ép tăng giá vật tư đầu vào.

Theo tôi, để thực hiện kiềm chế tốc độ tăng giá tiêu dùng trong những tháng còn lại của năm 2008, chúng ta cần tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt 8 nhóm giải pháp mà Chính phủ đã đề ra với “liều lượng” cao hơn, mức độ quyết liệt hơn và quyết tâm chính trị cao hơn.

- Theo đồng chí, vấn đề quan trọng nhất hiện nay là gì?

- Đó là các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, giữ vững các cân đối kinh tế vĩ mô, bảo đảm cung cầu hàng hóa, dịch vụ.

Thực hiện giải pháp này, các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn về vốn, cơ chế, thủ tục hành chính… để đẩy mạnh sản xuất; hướng dẫn đầy đủ, triển khai kịp thời các chính sách mà Chính phủ đã quyết định về hỗ trợ, khôi phục sản xuất, nhập khẩu bảo đảm đủ nguồn cung, không để xảy ra thiếu hàng hóa dịch vụ so với nhu cầu, đặc biệt là hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán. Thực hiện đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện các chủ trương, chính sách bảo đảm an sinh xã hội cho các đối tượng để sửa đổi, bổ sung các quy định cho phù hợp.

- Theo đồng chí, cho đến thời điểm này có nên “nới lỏng” chính sách tiền tệ?

- Vẫn phải tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt nhưng linh hoạt, bảo đảm tính thanh khoản của nền kinh tế. Kiểm soát chặt chẽ các luồng vốn vào, ra để có những chính sách kịp thời ứng phó hợp lý với tác động của cuộc khủng hoảng tài chính ở Mỹ. Sử dụng linh hoạt các công cụ lãi suất, nghiệp vụ thị trường mở để kiểm soát chặt chẽ tổng phương tiện thanh toán. Triển khai các giải pháp thích hợp để các doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn với lãi suất hợp lý, góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp. Thực hiện cơ chế tỷ giá linh hoạt, phản ánh cung cầu ngoại tệ trên thị trường, góp phần khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập siêu.

- Để thực hiện chủ trương triệt để tiết kiệm và cắt giảm đầu tư công, Bộ Tài chính đã có giải pháp gì để giám sát việc thực hiện?

- Bộ Tài chính đã và sẽ tiếp tục kiểm soát gắt gao việc tiết kiệm 10 % chi thường xuyên trong dự toán ngân sách năm 2008 theo chỉ tiêu đã giao cho các bộ, ngành, địa phương. Tạm dừng mua ô tô, phương tiện vận tải, tài sản khác có giá trị lớn và sửa chữa lớn nhà làm việc. Giảm tối đa việc tổ chức và chi phí cho lễ hội, hội nghị tổng kết, sơ kết cuối năm. Tiếp tục thực hiện quyết liệt hơn chủ trương cắt giảm đầu tư công từ nguồn ngân sách, nguồn trái phiếu Chính phủ, tập trung cho các dự án có tiến độ triển khai nhanh, sắp hoàn thành. Rà soát lại các dự án do doanh nghiệp Nhà nước triển khai đầu tư. Áp dụng các biện pháp và thực hiện kiểm tra tài chính thường xuyên, yêu cầu các doanh nghiệp Nhà nước chủ động rà soát, cắt giảm hoặc đình hoãn các dự án, công trình chưa thật cần thiết hoặc chưa hiệu quả.

Bộ Tài chính đang hướng dẫn các địa phương chủ động sử dụng nguồn kinh phí hỗ trợ các doanh nghiệp chủ lực đầu tư nắm nguồn hàng, dự trữ hàng thiết yếu phục vụ Tết.

- Việc điều chỉnh giá một số loại vật tư thiết yếu mà Nhà nước định giá trong thời gian tới sẽ như thế nào?

- Chúng ta tiếp tục thực hiện cơ chế giá thị trường có sự kiểm soát của Nhà nước, khuyến khích cạnh tranh về giá theo pháp luật đang áp dụng đối với đại bộ phận hàng hóa dịch vụ của nền kinh tế. Tiếp tục giữ ổn định giá một số vật tư đầu vào quan trọng mà Nhà nước còn định giá đến hết năm 2008, tiến tới thực hiện lộ trình giá thị trường đối với điện, nước sạch, cước vận chuyển hành khách bằng xe buýt…Kiểm soát chặt chẽ giá của những loại hàng hóa dịch vụ chi từ nguồn ngân sách Nhà nước mà Nhà nước đặt hàng phục vụ các chương trình, mục tiêu quốc gia, hàng hóa dịch vụ công ích, hàng còn được trợ giá, trợ cước; các hàng hóa thuộc danh mục đăng ký giá, kê khai giá…

- Xin cảm ơn đồng chí!