Tên lửa và máy bay không người lái đã tấn công các địa điểm dân sự và kinh tế trên lãnh thổ Saudi Arabia, khiến hàng chục dân thường bị thương và gây ra hỏa hoạn, làm gián đoạn tạm thời tại các cơ sở năng lượng.

Các cuộc tấn công diễn ra khi giao tranh ở Yemen leo thang và lực lượng Houthi tiếp tục đe dọa giao thông hàng hải ở Biển Đỏ cũng như eo biển Bab al-Mandeb. Những cuộc tấn công ấy đẩy Saudi Arabia vào thế phải đối mặt với hai mối đe dọa hiện hữu, đó là các cuộc tấn công vào lãnh thổ của nước này và các nỗ lực làm gián đoạn các tuyến hàng hải vốn có ảnh hưởng lớn tới thương mại khu vực và quốc tế.

Tờ Al Jazeera cho rằng, thực tế nói trên tạo ra một phương trình chiến lược khó khăn cho Saudi Arabia. Vài năm qua, nước này đã cố gắng tránh can thiệp quân sự trực tiếp vào Yemen và hướng tới con đường ngoại giao, giảm leo thang và hỗ trợ một giải pháp chính trị. Việc quay trở lại một cuộc chiến tranh không hồi kết sẽ đi ngược lại chiến lược đó và gây ra những tổn thất chính trị và kinh tế không cần thiết cho Saudi Arabia.

Một cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào các xe tải mà họ cho là đang vận chuyển thiết bị quân sự từ Saudi Arabia đến phía Đông Nam Yemen. Ảnh: The Guardian 

Tuy nhiên, Al Jazeera cho rằng, kiềm chế không có nghĩa là chấp nhận các cuộc tấn công lặp đi lặp lại nhằm vào lãnh thổ của mình. Thay vào đó, mục tiêu chiến lược của Saudi Arabia phải là răn đe, hay nói cách khác là thuyết phục lực lượng Houthi rằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Saudi Arabia sẽ gây ra tổn thất lớn hơn bất kỳ lợi ích chính trị hay quân sự nào mà họ mong muốn đạt được.

Saudi Arabia cũng cần phải tránh một “cái bẫy” đã giăng sẵn. Theo đó, mối nguy hiểm lớn nhất đối với Riyadh có thể là chính trị hơn là quân sự đơn thuần. Bởi, lực lượng Houthi có thể hưởng lợi từ việc lôi kéo Saudi Arabia trở lại một cuộc chiến tranh quy mô lớn. Điều này sẽ cho phép Houthi miêu tả cuộc xung đột hiện nay như một cuộc đối đầu giữa Yemen với một thế lực bên ngoài, chứ không phải là cuộc đấu tranh giữa người dân Yemen về tương lai của đất nước họ.

Để làm được điều đó, Saudi Arabia cần một chiến lược ngoại giao được hỗ trợ bởi sức mạnh răn đe - sức mạnh quân sự đáng tin cậy. Theo đó, cùng với việc tiếp tục tăng cường phòng không và phòng thủ tên lửa, bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu, tìm kiếm sự hợp tác rộng rãi hơn trong khu vực và quốc tế để bảo đảm an ninh Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb, Saudi Arabia cần chắc chắn rằng các kênh ngoại giao được duy trì. Trên thực tế, Riyadh đã nhiều lần thể hiện sự ưu tiên cho giải pháp đàm phán đối với vấn đề ở Yemen. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán chỉ bền vững khi cả 2 bên đều tin rằng leo thang sẽ gây ra những tổn thất không thể chấp nhận được.

Song, để tránh một cuộc chiến như vậy, cần phải khôi phục khả năng răn đe trong khi không để lệch bước trên con đường chính trị, ngoại giao. Chiến lược hiệu quả nhất của Saudi Arabia, bởi vậy, không phải là “leo thang không giới hạn”, cũng không phải là kiềm chế thụ động. Đó phải là một chiến lược gây áp lực có tính toán: Vừa bảo vệ lãnh thổ, bảo vệ Biển Đỏ, vừa giữ các kênh ngoại giao mở, và khiến người ta tin chắc chắn rằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Saudi Arabia sẽ phải chịu hậu quả nặng nề.

Mặc dù vậy, nếu các cuộc tấn công vào các thành phố, dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia tiếp tục diễn ra, Riyadh sẽ ngày càng coi vấn đề này không phải là can thiệp vào cuộc nội chiến Yemen, mà là bảo vệ lãnh thổ của chính mình. Đó sẽ là thử thách cực độ đối với giới hạn kiềm chế của “vương quốc dầu mỏ”, đồng thời là yếu tố định hình những gì sẽ xảy ra tiếp theo.