QĐND - Chỉ còn vài ngày nữa là đến thời hạn chót để I-ran và Nhóm P5+1 (gồm Nga, Pháp, Anh, Mỹ, Trung Quốc và Đức) đạt thỏa thuận cuối cùng về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của I-ran. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, khả năng có thể đạt được thỏa thuận toàn diện là vô cùng mong manh, khi các bên vẫn còn bất đồng về nhiều vấn đề cốt lõi.

Ngày 20-11, Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) đã đến thủ đô Pa-ri (Pháp) để hội đàm với những người đồng cấp Pháp và A-rập Xê-út về giải pháp nhằm tháo gỡ bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của I-ran. Đây được xem là nỗ lực cuối cùng nhằm đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Tê-hê-ran theo đúng thời hạn chót. Trước đó, ông Ke-ri đã có chuyến thăm hai ngày tới thủ đô Luân Đôn (Anh) để thảo luận với những người đồng cấp Anh và Ô-man về chương trình hạt nhân vẫn chưa ngã ngũ của I-ran. Trong khi đó, các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra tại thủ đô Viên của Áo trong bối cảnh các nhà ngoại giao đang chạy đua để đạt được một thỏa thuận trước thời hạn chót.

Một vòng đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran Ảnh: Vov.vn

 

Anh tỏ ý nghi ngờ khả năng I-ran và Nhóm P5+1 đạt thỏa thuận toàn diện về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tê-hê-ran đúng thời hạn chót. Mối nghi ngờ này là có cơ sở. Bởi trên thực tế, tới thời điểm này, I-ran và P5+1 vẫn bất đồng về các vấn đề cốt lõi. Đó là quy mô chương trình làm giàu urani của I-ran và tốc độ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Tê-hê-ran. Mới đây, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Y. A-ma-nô (Y. Amano) cho biết, I-ran đã không cung cấp bất kỳ lời giải thích rõ ràng nào về hoạt động tiến hành làm giàu urani ở các cấp độ cao gần tới mức cần thiết để chế tạo bom nguyên tử, như đã thỏa thuận với Nhóm P5+1 trước đó. Nhà phân tích giải giáp hạt nhân của Hiệp hội Kiểm soát vũ khí tại Áo Ken-xi Đa-ven-phót (Kelsey Davenport) cũng nhận định: “Nhóm P5+1 muốn thấy I-ran giảm số lượng máy ly tâm. Còn I-ran lại muốn giữ số lượng hiện có, thậm chí muốn tăng thêm. Việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với I-ran dù trong phạm vi nào cũng vẫn đang là vấn đề còn bất đồng lớn”.

Trong khi đó, Mỹ lại cho rằng, các nhà đàm phán vẫn đang tìm cách đi đến thỏa thuận đúng thời hạn chót và không đề cập việc kéo dài thời hạn này. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, chính phủ của Tổng thống B. Ô-ba-ma (B. Obama) ít có khả năng nhượng bộ về vấn đề hạt nhân I-ran khi mà Đảng Cộng hòa đã giành được quyền kiểm soát lưỡng viện trong Quốc hội Mỹ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Việc kéo dài thời hạn đàm phán cũng đã được phía I-ran bác bỏ. Hãng tin IRNA dẫn một nguồn thân cận với các nhà đàm phán I-ran khẳng định, thông tin kéo dài thời hạn đàm phán đến tháng 3 năm sau như trước đó một số tờ báo đã thông tin là sai sự thật, không đúng với thực tế.

Theo kế hoạch, các Ngoại trưởng của Nhóm P5+1 đến Viên vào cuối tuần này. Hãng tin Nga RIA Novosti dẫn nguồn tin Nga nói rằng, thỏa thuận toàn diện đạt được hay không phụ thuộc vào việc Mỹ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nhằm vào I-ran. Trong khi đó, Tổng thống I-ran tuyên bố, các bên chỉ có thể đi đến thỏa thuận toàn diện nếu Nhóm P5+1 “không đòi hỏi quá nhiều”.

HÀ LAN