QĐND - Với việc lưỡng viện Quốc hội đều thông qua dự luật ngân sách cho tài khóa 2015, chính phủ Mỹ đã tránh được nguy cơ phải đóng cửa một số bộ phận công sở do không có ngân sách hoạt động. Dự luật còn nhiều tranh cãi này ngay lập tức đã được gửi lên Nhà Trắng để Tổng thống B.Ô-ba-ma (Barack Obama) ký đưa vào thực thi.

Roi-tơ cho biết, ngày 13-12 (theo giờ Mỹ), với 56 phiếu thuận, hơn 40 phiếu chống, Thượng viện Mỹ đã tán thành dự luật ngân sách 1.100 tỷ USD dài 1.603 trang cho tài khóa 2015. Trước đó, với 219 phiếu thuận và 206 phiếu chống, ngày 11-12 (theo giờ Mỹ), Hạ viện Mỹ, cũng đã bỏ phiếu thông qua dự luật.

Hạ viện Mỹ thông qua dự luật ngân sách 1.100 tỷ USD ngày 11-12. Ảnh: Roi-tơ

Dự luật được thông qua trong sự chia rẽ sâu sắc, không chỉ giữa các nghị sĩ của đảng Cộng hòa mà ngay cả trong nội bộ đảng Dân chủ và giữa các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ với chính quyền của Tổng thống B.Ô-ba-ma. Theo dự luật, gần như toàn bộ các cơ quan chính quyền liên bang Mỹ sẽ có đủ ngân sách để hoạt động đến ngày 30-9-2015, trừ Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS) sẽ chỉ được cấp ngân sách để hoạt động đến ngày 27-2-2015. Nguyên nhân của việc hạn chế thời hạn ngân sách cho Bộ An ninh nội địa là do các nghị sĩ Cộng hòa dự kiến sẽ tiếp tục gây sức ép để Tổng thống thu hồi lại sắc lệnh nhập cư nhằm hợp pháp hóa cho khoảng 11 triệu người chưa có giấy tờ tại Mỹ. Đây được coi là tiền đề cho các cuộc tranh cãi còn tiếp diễn khi Quốc hội khóa 114, do phe Cộng hòa nắm quyền đa số tại cả Thượng viện và Hạ viện, bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 1-2015 tới. Trong khi đó, các nghị sĩ của đảng Dân chủ bỏ phiếu chống dự luật vì trong dự luật đó bao gồm hai điều khoản mà phe Dân chủ không đồng ý, đó là sự ưu đãi dành cho giới tài phiệt “Phố Uôn” và điều khoản cho phép người giàu được đóng góp tài chính nhiều hơn cho các chiến dịch tranh cử. Đây là hai điều khoản có lợi cho đảng Cộng hòa, nhất là trong các kỳ bầu cử.

Trên thực tế, đêm 13-12 chính là thời hạn kế hoạch chi tiêu tạm thời lần thứ hai hết hiệu lực, thế nhưng tới ngày 11-12, Hạ viện mới thông qua dự luật. Trong khi đó, chiều 13-12, Thượng viện Mỹ mới nhất trí gia hạn quyền chi tiêu tạm thời thêm 5 ngày của chính quyền của Tổng thống B.Ô-ba-ma đến hết đêm 17-12, tránh cho chính phủ một lần nữa phải đóng cửa một bộ phận công sở và các cơ sở dịch vụ liên bang như đã từng xảy ra vào năm ngoái. Các Thượng nghị sĩ đã phải kéo dài phiên họp cuối cùng, lẽ ra kết thúc ngày 12-12, để tiếp tục tranh cãi về gói ngân sách 1.100 tỷ USD cho tài khóa 2015 mà Hạ viện do phe Cộng hòa kiểm soát đã thông qua.

Trước cuộc bỏ phiếu, cả Tổng thống B.Ô-ba-ma, Phó tổng thống G.Bai-đơn (Joe Biden) và các quan chức chóp bu khác của Nhà Trắng đã phải mở chiến dịch nước rút, gọi điện hoặc gặp gỡ thuyết phục các nghị sĩ của đảng Dân chủ ủng hộ, thông qua dự luật chi tiêu ngân sách do đảng Cộng hòa soạn thảo, mà Nhà Trắng cho là “tuy còn nhiều khiếm khuyết, nhưng có thể chấp nhận được” này.

AFP cho biết, dự luật chi tiêu ngân sách cũng cung cấp 5 tỷ USD cho chiến dịch chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và 5,4 tỷ USD để chính phủ Mỹ thực hiện các nỗ lực chống đại dịch Ê-bô-la. Liên quan đến hoạt động của các cơ quan thuế và môi trường, dự luật đã cắt giảm chi tiêu dành cho một số cơ quan thực thi những sắc lệnh của Tổng thống mang tính vượt quyền như Cục Hải quan nội bộ, Cục Bảo vệ Môi trường, đồng thời ngăn chặn kế hoạch của chính quyền chuyển các tù nhân tại Goan-ta-na-mô vào Mỹ, một kế hoạch mà các nghị sĩ lo ngại là đưa các phần tử khủng bố vào đất nước.

Đánh giá về dự luật ngân sách, nghị sĩ đảng Cộng hòa H.Rô-giơ (Hal Rogers), Chủ tịch Ủy ban Phân bổ ngân sách Hạ viện Mỹ cho rằng, “điều này cho phép chúng tôi hoàn thành trách nhiệm của mình trong việc chi tiêu và tránh để cho chính phủ liên bang phải đóng cửa”. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ H.Rây-đơ (Hary Reid) thừa nhận, dự luật không hoàn hảo song là một thỏa hiệp cần thiết. Ông H.Rây-đơ cho rằng, Quốc hội đã rơi vào tình trạng hết cuộc khủng hoảng này đến cuộc khủng hoảng khác từ năm 2011, chính phủ Mỹ luôn luôn cận kề nguy cơ bị đóng cửa, đối mặt với thảm họa tài chính và người dân Mỹ đã quá chán nản với tình trạng này. “Không có lý do gì để chính phủ đóng cửa và chúng ta thông qua dự luật chi tiêu một năm để củng cố điều này”, Thượng nghị sĩ H.Rây-đơ nói.

HOÀNG VŨ