QĐND Online – Sáng 2-11, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật…

Sự cần thiết của dự thảo luật

Theo Bộ trưởng Hà Hùng Cường, Công tác PBGDPL là khâu đầu tiên của quá trình thi hành pháp luật và có vai trò hết sức quan trọng trong việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN.

Thực hiện các văn kiện của Đảng và pháp luật của Nhà nước về PBGDPL, thời gian qua, các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các Bộ, ngành, đoàn thể và địa phương đã chỉ đạo, tổ chức triển khai công tác PBGDPL có trọng tâm, trọng điểm, gắn với việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương đã thu được những kết quả tích cực.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường. Ảnh: Internet

Tuy nhiên có một thực tế là mặc dù, khẩu hiệu “Sống, làm việc theo Hiếp pháp và pháp luật” đã ra đời từ đầu những năm 80 của thế kỷ XX; nhiều thể chế được ban hành; nhiều giải pháp về PBGDPL đã được triển khai thực hiện, nhưng kết quả của công tác PBGDPL vẫn còn rất hạn chế, đặc biệt là ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức và người dân trong xã hội chưa cao. Việc này làm ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, làm giảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, yêu cầu tăng cường, phát huy vai trò, hiệu lực của pháp luật theo Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đòi hỏi công tác PBGDPL phải thực sự có chuyển biến căn bản, toàn diện. Từ thực tế và những đòi hỏi nêu trên, việc xây dựng và ban hành Luật PBGDPL là rất cần thiết.

Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật: ngoài những ý kiến đồng tình với Ban soạn thảo, vẫn còn có ý kiến băn khoăn về sự cần thiết ban hành Luật PBGDPL. Vì, trong nhiều văn bản pháp luật hiện hành đã có quy định về phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó giao cho nhiều cơ quan, tổ chức có trách nhiệm trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Những tồn tại trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chủ yếu là do việc tổ chức thực hiện quy định của pháp luật chưa nghiêm, chưa hợp lý. Trong nhiều trường hợp, các cơ quan, các cấp, các ngành cũng chưa dành sự quan tâm thỏa đáng đến công tác này nên hiệu quả chưa cao, chứ không hẳn là do chưa có một đạo luật riêng điều chỉnh. Hơn nữa, theo báo cáo của Cơ quan soạn thảo, chưa thấy có nước nào trên thế giới ban hành riêng một đạo luật về phổ biến, giáo dục pháp luật.

Mục đích của dự thảo luật

Dự thảo Luật PBGDPL gồm 5 chương, 43 điều. Toàn bộ nội dung dự thảo luật phục vụ mục đích tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất cho công tác PBGDPL, tạo chuyển biến căn bản, bền vững về hiệu quả của hoạt động PBGDPL. Với việc huy động toàn bộ hệ thống chính trị tham gia công tác PBGDPL, trong đó Nhà nước giữ vai trò nòng cốt; xác lập trách nhiệm và cơ chế phối hợp, huy động các nguồn lực của các cơ quan, tổ chức và xã hội cho công tác PBGDPL.

Việc ban hành Luật còn góp phần bảo đảm sự công khai, minh bạch của các chính sách, pháp luật của Nhà nước. Thông qua hoạt động PBGDPL mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp đều có quyền và được tạo điều kiện thuận lợi tiếp cận thông tin về pháp luật, qua đó nâng cao hiểu biết pháp luật và ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật.

Xuân Dũng