QĐND - Ngày 2-10, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức "bật đèn xanh" cho các chiến dịch quân sự nhằm chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng bằng việc thông qua một đề xuất cho phép triển khai các lực lượng quân sự của An-ca-ra tại hai quốc gia láng giềng I-rắc và Xy-ri.

Theo quyết định có hiệu lực trong thời gian một năm, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ có thể triển khai quân đội nước này tham chiến tại I-rắc và Xy-ri, hoặc đồng ý cho các lực lượng nước ngoài sử dụng lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ để thực hiện các chiến dịch quân sự chống khủng bố.

Đề xuất được quốc hội gồm 550 thành viên thông qua với 298 phiếu thuận và 98 phiếu chống, trong đó, tỷ lệ ủng hộ chủ yếu là của Đảng Công lý và Phát triển (AKP) cầm quyền. Các nghị sĩ thuộc Đảng Nhân dân cộng hòa (CHP) và Đảng Dân chủ nhân dân (HDP) đã bỏ phiếu phản đối. Một nghị sĩ CHP gọi động thái nói trên là "lời kêu gọi chiến tranh" và nhấn mạnh, mục đích của đề nghị này là "nhằm chống lại chính phủ Xy-ri chứ không phải lực lượng IS".

Trong khi đó, phát biểu sau cuộc bỏ phiếu, Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ I. I-in-ma (I. Yilmaz) một lần nữa nhấn mạnh sự cần thiết của chiến dịch quân sự này, trong bối cảnh ảnh hưởng ngày càng tăng của IS tại Xy-ri đang đe dọa an ninh quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ. “Sự xuất hiện của các tay súng Hồi giáo cực đoan tại khu vực gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ - Xy-ri là một mối nguy hiện hữu đối với an ninh quốc gia. Đây cũng là khu vực đặt lăng mộ Xu-li-man Xa (Suleyman Shah)-ông của Ô-xman I (Osman I), người sáng lập Đế chế Ốt-tô-man. Đây là một phần lãnh thổ không thể chia cắt của Thổ Nhĩ Kỳ và chúng ta phải có trách nhiệm bảo vệ nó”, Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ I. I-in-ma nói.

Những người biểu tình tại An-ca-ra phản đối chính phủ can dự vào cuộc chiến chống IS tại I-rắc và Xy-ri. Ảnh: Roi-tơ

Quyết định mở đường cho các hoạt động can thiệp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại hai quốc gia láng giềng được đưa ra ít ngày sau khi quân đội nước này triển khai 15 xe tăng và binh lính tại khu vực biên giới với Xy-ri, nhằm bảo đảm các lợi ích an ninh quốc gia. Được biết, sau khi giành quyền kiểm soát hàng trăm ngôi làng quanh thị trấn Cô-ba-ni của Xy-ri, các tay súng IS hiện chỉ còn cách thị trấn của người Cuốc sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ chưa đầy 5km. Tại nước láng giềng I-rắc, nhóm IS cũng ngày càng mở rộng hoạt động. Ngày 2-10, nhóm này đã gần như giành hoàn toàn quyền kiểm soát thành phố Hít, thuộc tỉnh An-ba, miền Tây I-rắc. Chính vì thế, quyết định của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ được xem là sẽ tiếp thêm sức mạnh cho liên quân quốc tế trong cuộc chiến này, nhất là khi Thổ Nhĩ Kỳ có vị trị chiến lược quan trọng, với hơn 1000km biên giới chung với I-rắc và Xy-ri.

Tuy nhiên, ngay sau khi Quốc hội thông qua đề xuất trên, hàng nghìn người Thổ Nhĩ Kỳ đã đổ ra các đường phố trên khắp cả nước để phản đối can dự vào cuộc chiến chống IS tại I-rắc và Xy-ri. Người dân địa phương, thành viên các tổ chức dân chủ và công nhân các nghiệp đoàn đã tham gia biểu tình tại hơn 10 thành phố. Ở I-xtan-bun, người biểu tình tập trung tại quận Xi-xli và tuần hành tới trụ sở của Đảng AKP cầm quyền. Tại tỉnh Đi-ya-ba-ki-a ở miền Đông, nơi có đông người Cuốc sinh sống, đã diễn ra một trong những cuộc biểu tình rầm rộ nhất để phản đối quyết định của Quốc hội. Cảnh sát chống bạo động sử dụng vòi rồng và đạn hơi cay để giải tán đám đông.

Trong khi đó, chính phủ Xy-ri cũng đưa ra lời cảnh báo rằng, bất kỳ hành động quân sự nào của Thổ Nhĩ Kỳ bên trong lãnh thổ Xy-ri đều được coi là “hành động xâm lược”. Thứ trưởng Ngoại giao Xy-ri Phai-xan Mi-đát (Faisal Miqdad) khẳng định, sẽ chống lại bất kỳ sự can thiệp quân sự nào của nước láng giềng Thổ Nhĩ Kỳ.

Với vai trò là một thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Thổ Nhĩ Kỳ chịu nhiều sức ép từ các nước phương Tây trong việc phối hợp và hợp tác trong các chiến dịch quân sự chống IS do Mỹ đứng đầu. Mặc dù ủng hộ cuộc chiến chống IS nhưng Thổ Nhĩ Kỳ luôn tỏ thái độ chần chừ trong việc tham gia chiến dịch, cũng như cho phép Mỹ và đồng minh sử dụng lãnh thổ của mình.

HÙNG HÀ