QĐND - Nguyên thủ hai nước Nhật Bản và Nga đã nhất trí tiếp tục củng cố quan hệ song phương thông qua một loạt các biện pháp, bất chấp việc Nhật Bản áp đặt các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga do đã can thiệp vào tình hình U-crai-na. Theo đó, Tổng thống Nga V.Pu-tin sẽ có chuyến thăm chính thức tới Nhật Bản vào năm 2015.

Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (Shinzo Abe) và Tổng thống Nga V.Pu-tin (Vladimir Putin) tối 9-11 đã có cuộc gặp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh của Diễn đàn Hợp tác châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây là cuộc gặp song phương lần thứ 7 kể từ khi ông A-bê lên nắm quyền vào tháng 12-2012.

Tổng thống Nga V.Pu-tin và Thủ tướng Nhật Bản S. A-bê bên lề Hội nghị Thượng đỉnh APEC. Ảnh: AP

Một quan chức Nhật Bản cho biết, tại cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo bày tỏ mong muốn thúc đẩy đàm phán tiến tới hoàn tất hiệp ước hòa bình song phương. Thủ tướng A-bê và Tổng thống Pu-tin đều tái khẳng định sẽ tiếp tục đối thoại để tìm ra giải pháp mà hai bên có thể chấp nhận được, về vấn đề tranh chấp lãnh thổ liên quan đến quần đảo mà Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc, trong khi Nga gọi là quần đảo Nam Cu-rin. Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về sự hợp tác chung trong các lĩnh vực năng lượng, môi trường, an ninh và chương trình phát triển vũ khí của Triều Tiên, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục duy trì đối thoại về các vấn đề chính trị và kinh tế.

AP cho hay, tại cuộc gặp kéo dài hơn một tiếng này, ông A-bê đã tiếp tục bày tỏ sự thất vọng về việc thiếu tiến bộ trong quan hệ song phương, bởi Thủ tướng Nhật Bản luôn coi việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ và củng cố quan hệ kinh tế với nước láng giềng phương Bắc là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của ông. Để thúc đẩy việc giải quyết những bế tắc về vấn đề này, hai nhà lãnh đạo nhất trí Tổng thống Pu-tin sẽ tới thăm xứ sở hoa anh đào vào năm 2015 đồng thời bắt đầu các bước chuẩn bị cho chuyến thăm này. Trước đó, trong cuộc gặp hồi tháng 2-2014 tại Xô-chi, hai bên đã nhất trí Tổng thống Nga sẽ thăm chính thức Nhật Bản vào mùa thu năm nay. Tuy nhiên, kế hoạch sau đó đã bị hủy bỏ trong bối cảnh Nhật Bản cùng với Mỹ và châu Âu áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga liên quan đến cuộc khủng hoảng U-crai-na. Để chuẩn bị cho chuyến công du của Tổng thống Pu-tin, Ngoại trưởng Nhật Bản Phư-mi-ô Ki-si-đa (Fumio Kishida) sắp tới có thể sẽ thăm Mát-xcơ-va. Tại cuộc gặp, Thủ tướng Nhật Bản một lần nữa khẳng định, nước này sẽ tiếp tục đẩy mạnh các nỗ lực nhằm cải thiện quan hệ song phương và ký kết hiệp ước hòa bình.

Thủ tướng A-bê cũng bày tỏ lo ngại về tình hình căng thẳng hiện nay ở U-crai-na, đồng thời cho rằng các cuộc bầu cử mới đây của hai nước cộng hòa tự xưng Đô-nhét-xcơ và Lu-gan-xcơ ở miền Đông U-crai-na sẽ càng khiến mọi việc xấu đi. Thủ tướng A-bê cho biết, ông hy vọng Tổng thống Pu-tin “đóng vai trò xây dựng” trong tiến trình hòa bình của U-crai-na.

Nhật Bản cũng ngỏ ý tham gia phát triển năng lượng vùng Viễn Đông của Nga. Trong những năm gần đây, Nga trở thành nước xuất khẩu năng lượng hàng đầu của Nhật Bản. Do đó, Nhật Bản lo ngại các biện pháp trừng phạt có thể sẽ ảnh hưởng tới việc cung cấp nhiên liệu của Nga.

Kể từ khi nhậm chức tháng 12-2012, Thủ tướng Sin-dô A-bê đã hội đàm với Tổng thống Pu-tin 6 lần và hai nhà lãnh đạo vẫn duy trì đối thoại nhằm tìm kiếm bước đột phá để giải quyết những bất đồng liên quan tới tranh chấp lãnh thổ. Những tranh cãi về chủ quyền lãnh thổ đã ngăn cản Nhật Bản và Nga ký kết hiệp ước hòa bình sau chiến tranh, đồng thời phủ bóng đen lên quan hệ hai nước suốt thời gian qua.

Tiến trình hợp tác của hai nước càng trở nên khó khăn hơn sau khi các quốc gia châu Âu và Mỹ thắt chặt các lệnh trừng phạt đối với Nga và tạo áp lực cho Nhật Bản. Nhật Bản đã thực hiện các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga, bao gồm việc hạn chế xuất khẩu vũ khí và cấm các ngân hàng Nga phát hành chứng khoán tại Nhật Bản. Mát-xcơ-va đã chỉ trích Tô-ki-ô “không có khả năng theo đuổi một chính sách đối ngoại độc lập”. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, những biện pháp trừng phạt của Nhật Bản là “không đáng kể”. Sau đó, các quan chức Nhật Bản tuyên bố, với tư cách thành viên của Nhóm G7, Nhật Bản sẽ tiếp tục gây áp lực với Nga trong vấn đề U-crai-na.

NGỌC HÀ