Ngành công thương đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu

Với ngành công thương, năm 2008 là năm thắng lợi về xuất khẩu, nhưng lại chưa đạt chỉ tiêu đề ra về giá trị sản xuất công nghiệp. Bước sang năm 2009, bối cảnh khó khăn chung của kinh tế thế giới, ngành Công Thương sẽ phải nỗ lực lớn để đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu nhằm góp sức vào mục tiêu chống suy giảm kinh tế của đất nước.

Thắng lớn nhờ... giá cao

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, giá trị sản xuất công nghiệp toàn ngành năm 2008 ước đạt khoảng 650 nghìn tỷ đồng, tăng 14,6% so với năm 2007 (mục tiêu đề ra là tăng 16%). Những sản phẩm công nghiệp chủ yếu phục vụ cho sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu năm 2008 cơ bản đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế và tiếp tục tăng trưởng. Một số sản phẩm đạt mức tăng trưởng cao so với năm trước như máy công cụ tăng 28,5%; động cơ diezen tăng 18,3%; quần áo người lớn tăng 27,7%; sữa bột tăng 18,6%; tủ lạnh, tủ đá tăng 22,2%...

Công ty cổ phần dệt 10-10 Hà Nội luôn sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao, sản phẩm của công ty có uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế. Ảnh: Hoàng Như Thính

Cơ cấu thị trường hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có sự chuyển dịch, tăng dần ở châu Á, châu Đại Dương và châu Phi. Thị trường châu Á chiếm 44,5% (năm 2007 là 41,9%), châu Âu chiếm 18,3% (năm 2007 là 18,7%), châu Mỹ 20,6% (năm 2007 là 21,9%), châu Đại dương 6,7% (năm 2007 là 6,4%), châu Phi 1,9% (năm 2007 là 1,27%).

Tổng kim ngạch nhập khẩu ước đạt 79,9 tỷ USD, tăng 27,5% so với năm 2007. Các mặt hàng nhập khẩu có kim ngạch lớn thuộc nhóm thiết bị máy móc, nguyên nhiên, vật liệu, phụ liệu (không kể xăng dầu). Đây chủ yếu là nguyên vật liệu, phụ liệu để làm hàng xuất khẩu của Việt Nam. Về thị trường nhập khẩu, kim ngạch nhập khẩu từ châu Á vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất 75,6% và ngày càng tăng (năm 2007 chiếm 72,2%) trong đó chủ yếu là nhập khẩu từ Trung Quốc và ASEAN, nhập khẩu từ thị trường châu Âu chỉ chiếm 10,3%.

Các chuyên gia kinh tế đều cùng nhận xét rằng việc tăng giá của nhiều mặt hàng xuất khẩu đạt là nguyên nhân chính khiến kim ngạch xuất khẩu đạt mức tăng ấn tượng trong năm qua. Thậm chí, Tiến sĩ Đinh Văn Ân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho rằng, nếu trừ phần tái xuất thép, tái xuất vàng và nguyên nhân tăng giá khách quan của thị trường thế giới thì kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam thực chất chỉ tăng 13,5%.

Năm 2009-Xuất khẩu tốt để duy trì tăng trưởng

Kinh tế thế giới năm 2009 được dự báo sẽ còn khó khăn hơn nhiều so với năm 2008, ảnh hưởng tới đầu ra của hàng xuất khẩu Việt Nam. Thị trường trong nước còn xuất hiện thêm sức cạnh tranh mạnh mẽ của các doanh nghiệp phân phối nước ngoài khi họ đã được từng bước tiếp cận theo lộ trình WTO. Vì thế, nếu ví von một cách hình tượng thì ngành công thương đang có một ngọn núi trước mặt cần phải chinh phục.

Để góp phần đạt tốc độ tăng trưởng GDP của cả nước trong năm 2009, ngành công thương đã đề ra cho mình những mục tiêu cần phải đạt được. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng chỉ ra rằng chỉ có đạt mức tăng trưởng tốt thì mới tạo ra được nhiều công ăn việc làm, giữ ổn định xã hội, muốn vậy thì phải thực hiện tốt khâu xuất khẩu hàng hóa. Theo Bộ Công Thương trong thời gian tới sẽ tăng cường mở rộng thị trường xuất khẩu sang các khu vực ít bị tác động của khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế theo từng ngành hàng. Ngoài việc thúc đẩy ký kết các hiệp định kinh tế-thương mại với các nước, cải cách thủ tục hành chính… tạo thuận lợi cho hàng xuất khẩu của Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cho biết, Bộ đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng một cơ chế hỗ trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu có thành tích tốt. “Khi doanh nghiệp xuất khẩu đạt được một tiêu chuẩn nhất định, thì Nhà nước sẽ có một phần khuyến khích trực tiếp mà không vi phạm cam kết WTO”-Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nói.

Bộ Công Thương cũng xác định, để xuất khẩu thuận lợi thì nâng cao hiệu quả công tác thông tin dự báo phục vụ cho hoạt động điều hành và hoạt động kinh doanh là nhiệm vụ vô cùng bức thiết, nhất là trong thời điểm mà các diễn biến của thị trường thay đổi nhanh chóng mặt, nhiều lúc theo các chiều hướng trái ngược nhau.

Trong lúc sức mua của nhiều thị trường trên thế giới đang suy giảm, thị trường rộng lớn trong nước đang được coi là đầu ra lý tưởng cho hàng hóa nội địa. Trong lễ tổng kết năm của Bộ Công Thương, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhắc nhở lãnh đạo Bộ về việc phải chỉ đạo chú trọng thị trường trong nước, đẩy mạnh sản xuất hàng tiêu dùng nội địa, nhất là thực phẩm, đồ uống, hàng dệt may... Đây cũng là biện pháp để thay thế hàng nhập khẩu, hạn chế nhập siêu. Để khuyến khích sản xuất, tạo thuận lợi cho đầu ra của sản phẩm, ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) cho rằng Chính phủ nên chọn trong số các mặt hàng sản xuất trong nước thay thế hàng nhập khẩu để cho hưởng cơ chế như hàng xuất khẩu. “Nhiều mặt hàng chúng ta có thể sản xuất được nhưng vì không tìm được đầu ra nên gặp khó khăn”, ông Bình nói.

Theo định hướng của Bộ Công Thương, trong năm nay, các doanh nghiệp phải lập chương trình tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng, từng bước hoàn thiện công nghệ sản xuất và quản lý, áp dụng công nghệ mới, tiên tiến để tăng năng suất lao động, giảm chi phí trên từng công đoạn của quá trình sản xuất lưu thông, bảo đảm chất lượng, hạ giá thành sản phẩm. Cùng với đó, các doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng và phát triển thương hiệu hàng hóa.

HỒ QUANG PHƯƠNG