QĐND - Nga đã đưa ra lời cảnh báo rằng nước này sẽ cắt đứt quan hệ hoàn toàn với NATO nếu U-crai-na gia nhập khối quân sự này.

Quốc hội U-crai-na mới đây đã thông qua dự luật từ bỏ quy chế "không liên kết", tiến tới hội nhập sâu hơn với phương Tây và xa hơn nữa là gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Phản ứng trước việc này, ngày 24-12, Thứ trưởng Quốc phòng Nga A-na-tô-li An-tô-nốp (Anatoly Antonov) tuyên bố quyết định trên của U-crai-na sẽ dẫn tới việc cắt đứt hoàn toàn quan hệ giữa Nga với NATO.

Quốc hội U-crai-na hôm 23-12 thông qua dự luật từ bỏ quy chế không liên kết. Ảnh: AP

Thứ trưởng Quốc phòng Nga An-tô-nốp cho biết, việc U-crai-na từ bỏ quy chế "không liên kết" hiện chưa đe dọa tới an ninh Nga, nhưng đây có thể là nền tảng để Ki-ép gia nhập NATO. Theo ông An-tô-nốp, quyết định gia nhập NATO của U-crai-na sẽ dẫn tới sự "đoạn tuyệt hoàn toàn" quan hệ giữa Nga và NATO và việc khôi phục quan hệ dường như là không thể. “Nếu trong tương lai quyết định này dẫn tới khía cạnh quân sự, tức là gia nhập NATO, chúng tôi sẽ có phản ứng thích đáng. Sau đó chúng ta sẽ có mối quan hệ xấu với NATO và sự rạn nứt đó có thể không sửa chữa nổi", RT dẫn lời ông An-tô-nốp. Quan chức quốc phòng Mát-xcơ-va cũng nhắc lại lo ngại của Nga về sự gia tăng hiện diện của NATO ở khu vực gần biên giới. NATO cho biết tăng cường quân đội ở miền đông châu Âu là cần thiết để đề phòng "thái độ hung hăng" của Nga trong cuộc khủng hoảng U-crai-na.

Trước đó, Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp (Sergei Lavrov) tuyên bố, quyết định từ bỏ quy chế "không liên kết" của U-crai-na là phản tác dụng và chỉ khiến căng thẳng leo thang. Về phần mình, Thủ tướng Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép (Dmitry Medvedev) cho rằng việc gia nhập NATO sẽ biến U-crai-na trở thành đối thủ quân sự tiềm tàng với Nga.

Tổng thống U-crai-na, P.Pô-rô-sen-cô (Petro Poroshenko) thời gian gần đây liên tục đề cập tới mong muốn gia nhập NATO nhằm bảo vệ an ninh quốc gia. Nhiều nhà quan sát cho rằng, những mục tiêu mà U-crai-na theo đuổi khi gia nhập NATO là dựa vào liên minh quân sự này để đối phó với Nga cả về chính trị lẫn quân sự, khoét sâu thêm hiềm khích hiện tại giữa NATO và Nga cũng như dùng NATO làm công cụ răn đe phe chống đối ở miền Đông nước này.

Quan hệ giữa Nga và NATO được thiết lập năm 1991. Tuy nhiên, quan hệ Nga-NATO đã "xuống dốc" nhanh chóng do cuộc khủng hoảng tại U-crai-na. Tháng 4 vừa qua, tổ chức quân sự này đã quyết định ngừng hợp tác dân sự và quân sự với Nga. Hiện NATO chưa đưa ra phản ứng sau những tuyên bố của Nga, song quyết định vừa rồi của U-crai-na đã đẩy mối quan hệ giữa Nga và phương Tây xuống mức thấp nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Trước đó, một quan chức của NATO cho biết, nếu U-crai-na quyết định nộp đơn gia nhập NATO, tổ chức này sẵn sàng xem xét như bất kỳ ứng cử viên nào khác. Đây là một vấn đề giữa NATO và các nước có nguyện vọng trở thành thành viên của tổ chức.

Tuy nhiên, theo đánh giá của giới quan sát, phải mất nhiều năm nữa U-crai-na mới có thể đáp ứng được các tiêu chí gia nhập của NATO và thậm chí khối quân sự này cũng  phải “cân đo đong đếm” để đưa ra quyết định táo bạo như vậy. Điều quan trọng hơn cả là NATO phải tính đến việc an ninh châu Âu sẽ trở nên bất ổn hay hòa bình hơn sau khi U-crai-na trở thành thành viên của khối. Ông G.Xtâu-ten-bớc (Jens Stoltenberg), Tổng thư ký NATO, cũng cho biết U-crai-na khó có thể sớm gia nhập liên minh. Ki-ép trước tiên cần phải giải quyết cuộc khủng hoảng liên quan đến tranh chấp lãnh thổ, rà soát kỹ lưỡng hệ thống quân đội và quản trị. Quá trình này ước tính sẽ mất 6 năm.

Trong khi đó, giới quan sát vẫn cho rằng, quyết định bỏ phiếu của Quốc hội U-crai-na có thể chỉ là một bước đi tượng trưng và cũng không đồng nghĩa với việc U-crai-na sẽ đệ đơn xin gia nhập NATO ngay lập tức. Tổng thống U-crai-na, Pi-ốt Pô-rô-sen-cô (Petro Poroshenko) mới đây cũng tuyên bố, sẽ chỉ quyết định tìm kiếm tư cách thành viên NATO sau khi tổ chức cuộc trưng cầu ý dân tại U-crai-na. Mục tiêu của chính phủ hiện nay là hướng đến các cải cách để đáp ứng được các tiêu chí thành viên của NATO.

Hiện nay, tình hình tại phía Đông U-crai-na khá yên tĩnh kể từ sau lệnh ngừng bắn và các cuộc đối thoại hòa bình của nhóm tiếp xúc về U-crai-na đã được nối lại hôm 24-12. U-crai-na thừa hiểu rằng, cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội sẽ vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ phía Nga và không có lợi cho các cuộc đối thoại hòa bình đang diễn ra. Dù vậy, trong bối cảnh nền kinh tế Nga đang gặp nhiều khó khăn do giá dầu giảm cũng như các biện pháp trừng phạt của phương Tây, quyết định của Quốc hội U-crai-na có thể giúp tạo lợi thế cho nước này trong các cuộc đàm phán, cũng như “tranh thủ” sự ủng hộ nhiều hơn từ phương Tây.

NGỌC HÀ