Theo RT, trong một bài viết mới đây, Ngoại trưởng Sergey Lavrov tuyên bố việc duy trì Bắc Cực là một khu vực hòa bình và hợp tác chính là lợi ích của toàn thể cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, NATO đang đẩy khu vực "theo hướng quân sự hóa" và tạo "điểm nóng căng thẳng quốc tế tại đây".

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. Ảnh: mid.ru

Ngoại trưởng Sergey Lavrov lưu ý hồi tháng 2 năm nay, NATO đã triển khai Chiến dịch Arctic Sentry (Canh gác Bắc Cực) nhằm phối hợp giám sát, triển khai lực lượng và tổ chức tập trận ở Bắc Cực. Các hoạt động quân sự đang được ráo riết chuẩn bị ở gần sát khu vực biên giới phía Bắc của Nga. Liên minh quân sự lớn nhất hành tinh đang tiến hành nhiều cuộc tập trận quân sự quy mô lớn ở Bắc Cực với sự tham gia của các quốc gia ngoài khu vực. Cách tiếp cận như vậy "đe dọa trực tiếp" an ninh của Nga, đồng thời làm gia tăng nguy cơ xảy ra những sự cố có thể châm ngòi cho "một cuộc đối đầu vũ trang với những hậu quả thảm khốc".

"Các thành viên NATO và các quốc gia phương Tây khác không hề che giấu động cơ thực sự của mình, công khai tuyên bố ý định biến Bắc Cực thành một mặt trận mới nhằm chống lại sự phát triển của Nga và các đối tác cùng chung chí hướng", Ngoại trưởng Sergey Lavrov khẳng định.

Trên thực tế, tầm quan trọng của Bắc Cực - vốn lâu nay vẫn được ví như “chiếc bánh ngọt nhiều vị”- ngày càng gia tăng khi trái đất nóng lên và băng tan, mở ra những cơ hội mới về giao thông và khai thác tài nguyên.

Theo tờ The Wall Street Journal, trong những thập niên trở lại đây, Bắc Cực đang nóng lên với tốc độ nhanh gấp gần 4 lần so với các khu vực khác trên trái đất. Các nhà khoa học lưu ý rằng hiện tượng này đi kèm với tình trạng băng ở Bắc Cực tan nhanh hơn. Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết diện tích băng tại Bắc Băng Dương, tính theo mức thấp nhất hằng năm, đã giảm từ 6,99 triệu km² vào năm 1979 xuống còn 4,4 triệu km² vào năm 2024. Nói cách khác, trong chưa đầy nửa thế kỷ, thế giới đã mất đi lượng băng có diện tích tương đương đất nước Argentina.

Một tàu phá băng của Nga hoạt động tại Bắc Cực. Ảnh: Getty Images

Trong khi đó, tờ The Diplomat dẫn thông tin của Cơ quan khảo sát địa chất Mỹ ước tính, Bắc Cực chứa khoảng 13% trữ lượng dầu mỏ, 30% khí đốt tự nhiên và 20% khí đốt hóa lỏng chưa được khai thác của thế giới. Ngoài ra, Bắc Cực có những mỏ quặng sắt, kẽm, niken, vàng và nhiều loại khoáng sản khác với trữ lượng thuộc loại lớn nhất thế giới.

Các hoạt động hàng hải qua Bắc Cực cũng đang trở nên quan trọng chưa từng có do băng tan. Tuyến hàng hải Biển Bắc được dự báo sẽ trở thành đối thủ của kênh đào Suez nối châu Âu và châu Á. Tuyến Biển Bắc giúp thời gian tàu đi từ châu Âu sang châu Á ngắn hơn khoảng hai tuần so với đi qua kênh đào Suez. Nếu như hồi năm 2014, có 631 tàu đi lại trên tuyến Biển Bắc thì tới năm 2024, lưu lượng giao thông ở tuyến hàng hải này đã tăng lên 1.300 tàu.

Cũng cần lưu ý rằng Hội đồng Bắc Cực, được thành lập vào năm 1996, hiện là cơ chế liên chính phủ duy nhất còn hoạt động trong khuôn khổ hợp tác Bắc Cực. Hội đồng Bắc Cực gồm 8 quốc gia là Canada, Mỹ, Nga, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển, trong số này có tới 7 thành viên đều thuộc NATO. Kể từ khi mối quan hệ giữa Nga và phương Tây lao dốc liên quan tới chiến dịch quân sự đặc biệt của Moscow tại Ukraine, Hội đồng Bắc Cực trên thực tế cũng rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Các cuộc họp cấp bộ trưởng và quan chức cấp cao bị đình chỉ, hoạt động của Hội đồng Bắc Cực phần lớn chỉ còn giới hạn ở các cuộc tiếp xúc cấp chuyên gia và các cuộc họp trực tuyến của các cơ quan công tác.

Vì lẽ đó, không có gì ngạc nhiên khi Bắc Cực đang biến thành “đối tượng ngày càng bị các tham vọng kinh tế và quân sự nhòm ngó” và có thể sẽ là khu vực bắt đầu một cuộc “Chiến tranh Lạnh mới” trong tương lai như nhận định của nhiều nhà phân tích.