Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phát biểu khai mạc phiên họp. (Ảnh: An Đăng/TTXVN)

QĐND - Sáng 18-3, tại Hà Nội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) khóa XIII đã khai mạc phiên họp thứ 16 với nhiều nội dung quan trọng để chuẩn bị cho kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng chủ trì phiên họp. Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan tham dự phiên họp.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết, tại phiên họp này, UBTVQH sẽ xem xét, cho ý kiến Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (sửa đổi); Luật Tiếp công dân; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cư trú; Đề án tiếp tục đổi mới cơ cấu tổ chức các cơ quan của Quốc hội; Pháp lệnh Sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ngoại hối; công tác chuẩn bị lấy phiếu tín nhiệm tại kỳ họp Quốc hội thứ 5 đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn. Cũng tại phiên họp này, UBTVQH sẽ dành một ngày để tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn trực tiếp Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về những vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý của hai bộ, ngành trên.

Đối với việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng lưu ý: “Để cho việc lấy phiếu tín nhiệm tại kỳ họp thứ 5 đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội bầu và phê chuẩn thành công cần phải thảo luận kỹ kế hoạch để triển khai hiệu quả; phải tiến hành thận trọng, kỹ lưỡng để việc lấy phiếu trở nên thực chất theo đúng tinh thần mà Quốc hội đã ban hành Nghị quyết”.

Sửa đổi, bổ sung cũng phải xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn

Ngay sau khai mạc, UBTVQH đã thảo luận, cho ý kiến Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng và thông qua Pháp lệnh Sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ngoại hối.

Theo tờ trình của Chính phủ do Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Mai trình bày cho thấy, thời gian qua Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi) đã góp phần thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa và đẩy mạnh xuất khẩu… Tuy nhiên, cùng với những thay đổi trong hệ thống chính sách và quá trình phát triển kinh tế, một số quy định của luật chưa bảo đảm thống nhất với một số quy định trong hệ thống pháp luật hiện hành, nhiều vấn đề phát sinh không còn phù hợp với thực tiễn chưa được điều chỉnh nên cần sớm phải sửa đổi cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế đất nước.

Thảo luận về dự án Luật Thuế giá trị gia tăng, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng: Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng chỉ được đặt ra trên cơ sở xác định những vấn đề bức thiết, đòi hỏi sửa đổi kịp thời để tháo gỡ vướng mắc, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Tuy nhiên, đối chiếu với nội dung Tờ trình của Chính phủ thì phạm vi sửa đổi, bổ sung luật tương đối hẹp, chỉ sửa 7/16 điều của luật hiện hành. Vì vậy, UBTVQH đề nghị Chính phủ cần có tổng kết, đánh giá quá trình thực thi luật hiện hành, đề xuất các nội dung sửa đổi căn bản, toàn diện để đón đầu những chủ trương mới trong tương lai.

Đối với vấn đề ngưỡng doanh thu tính thuế, nhiều ý kiến chưa đồng tình với dự thảo luật, bởi dự thảo mới chỉ dừng ở việc xác định các nội dung có tính nguyên tắc. Các ý kiến cũng đề nghị, dù thông qua tại kỳ họp tới hay kỳ họp cuối năm, thì luật cũng cần có hiệu lực từ ngày 1-1-2014 để phù hợp với các luật khác và năm tài khóa.

Không hạn chế các quyền sử dụng ngoại tệ của cá nhân

Đối với Pháp lệnh Sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Ngoại hối, theo Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý mà Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu trình bày cho thấy, vẫn có hai loại ý kiến về chống tình trạng đô-la hóa. Loại ý kiến thứ nhất, đề nghị giữ như quy định tại Điều 8 pháp lệnh hiện hành, không hạn chế các quyền sử dụng ngoại tệ của cá nhân. Loại ý kiến thứ hai, đề nghị xem xét sửa đổi theo hướng hạn chế các quyền sử dụng ngoại tệ làm phương tiện thanh toán, công cụ đầu tư của cá nhân để thực hiện mục tiêu hạn chế tình trạng đô-la hóa.

Theo quan điểm của Ủy ban Kinh tế, các quyền của cá nhân quy định tại pháp lệnh hiện hành được xác lập phù hợp với quy định về quyền sở hữu tài sản của cá nhân tại Bộ luật Dân sự bao gồm: Quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt. “Việc hạn chế các quyền sử dụng ngoại tệ của cá nhân là vấn đề nhạy cảm, ảnh hưởng lớn đến lợi ích của từng người dân và tổ chức kinh tế, có thể tác động tiêu cực đến thanh khoản ngoại tệ của hệ thống ngân hàng cũng như ảnh hưởng đến lượng chuyển tiền kiều hối về Việt Nam hằng năm”, Chủ nhiệm Nguyễn Văn Giàu nhấn mạnh. Bởi vậy, cơ quan thẩm tra nhất trí không hạn chế các quyền sử dụng ngoại tệ của cá nhân. Đồng thời giao Chính phủ xây dựng đề án có lộ trình chống tình trạng đô-la hóa.

Liên quan đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, dự thảo pháp lệnh đã được sửa đổi theo hướng giao Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn các hoạt động chuyển vốn hợp pháp (bao gồm cả tiền đặt cọc và ký quỹ…). Dự thảo cũng không hạn chế cá nhân vay và trả nợ vay nước ngoài như một số ý kiến đề nghị, nhưng giao Chính phủ quy định cụ thể vấn đề này.

Về đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam, theo đề nghị của Ủy ban Kinh tế, dự thảo cũng đã thể hiện quy định người cư trú là cá nhân nước ngoài được mở và sử dụng tài khoản đồng Việt Nam tại tổ chức tín dụng được phép theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Quá trình thảo luận về Pháp lệnh Ngoại hối, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết, kiều bào phàn nàn chuyện thủ tục chuyển tiền về nước thì dễ mà chuyển tiền từ Việt Nam ra nước ngoài rất phức tạp. Đến đại sứ các nước cũng kêu về thực trạng này. Trong chuyến công tác nước ngoài vừa qua, Chủ tịch Quốc hội có dịp gặp gỡ bà con kiều bào. Một số người phản ánh về việc khi mở mang kinh doanh ở nước ngoài, dù chưa có quốc tịch nhưng họ vẫn được chính quyền sở tại cấp giấy phép kinh doanh và tạo điều kiện thuận lợi chuyển kiều hối về nước làm ăn. Do công việc kinh doanh trong nước thuận lợi, rất nhiều bà con muốn chuyển tiền quay trở ra nước ngoài để phục vụ việc mở mang kinh doanh của họ ở các nước sở tại, song đã vấp phải nhiều rào cản về thủ tục.

Lý giải vấn đề trên, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình cho rằng, thông tin về chuyện chuyển tiền từ nước ngoài về Việt Nam "rất dễ dàng" là không đúng lắm. Thực chất điều kiện của các nước còn ngặt nghèo hơn Việt Nam. "Lượng kiều hối chuyển về Việt Nam là thông qua nhiều con đường khác nhau. Nếu qua đường chính thức thì điều kiện của họ còn khó gấp trăm lần ở ta", ông Bình đính chính. Cũng theo Thống đốc Nguyễn Văn Bình, hiện nay đối với những doanh nghiệp muốn chuyển tiền ra nước ngoài chỉ cần chứng minh tiền là của mình và có dự án đầu tư là sẽ được phép cho chuyển. Tất cả những vấn đề mà Chủ tịch Quốc hội đặt ra ở trên đã được nêu rõ trong pháp lệnh. Ngân hàng Nhà nước sẽ có quy định cụ thể.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng không đồng tình với cách lý giải của Thống đốc Nguyễn Văn Bình bởi việc phản ánh của kiều bào về chuyện "chuyển tiền về dễ, chuyển tiền đi khó" là có thật, thành viên trong đoàn công tác đã ghi lại tên tuổi, địa chỉ cụ thể. Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Luật pháp là phải tạo điều kiện cho bà con làm ăn chứ không nên chặn mọi đường để bà con không làm ăn được. Luật pháp phải tạo điều kiện cho bà con làm ăn và phải hạn chế, ngăn ngừa được tiêu cực. Thực tế cho thấy, các thủ tục hành chính ở nước ta phức tạp hơn những điều Thống đốc nói. Vì thế, trong việc ban hành Hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước, ngân hàng cần phải đặt mình vào vị trí của nhà đầu tư mới tạo điều kiện thuận lợi được cho bà con.

* Chiều qua, UBTVQH tiếp tục cho ý kiến về Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (sửa đổi).

HOÀNG GIA MINH