Qua thảo luận, các đại biểu đặc biệt quan tâm tới cơ chế kiểm tra, nghiệm thu và bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, đặc biệt đối với nhà chung cư.

Quản lý an toàn không thể chỉ dừng ở hồ sơ cam kết hay sự tự đánh giá

Đối với việc chuyển từ cơ chế cơ quan quản lý chuyên ngành kiểm tra, chấp thuận kết quả nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy sang chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu kết hợp hậu kiểm, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (đoàn TP Huế) đề nghị đánh giá thận trọng.

Theo đại biểu, điều này ghi nhận mục tiêu giảm thời gian, chi phí và chuyển mạnh sang hậu kiểm, song theo đại biểu cần phân biệt rõ 3 hoạt động: Thẩm định thiết kế, nghiệm thu của chủ đầu tư và kiểm tra kết quả nghiệm thu của cơ quan có thẩm quyền. Thẩm định thiết kế là đánh giá giải pháp trên hồ sơ, nghiệm thu là đối chiếu công trình thực tế với thiết kế đã được thẩm định, kiểm tra của cơ quan chuyên ngành là một lớp kiểm chứng độc lập, nhằm phát hiện sai lệch trong quá trình thi công và vận hành hệ thống.

“Một công trình có thiết kế đúng không đồng nghĩa với việc thi công đúng, có thiết bị không đồng nghĩa với thiết bị hoạt động hiệu quả, có biên bản nghiệm thu không đồng nghĩa với mọi nguy cơ mất an toàn đã được loại trừ. Thực tiễn đã cho chúng ta những bài học rất đắt giá về việc xung đột giữa những nội dung vừa nêu”, đại biểu bày tỏ.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (đoàn TP Huế) phát biểu thảo luận. Ảnh: VŨ PHONG

Theo đại biểu, quản lý an toàn không thể chỉ dừng ở hồ sơ cam kết hay sự tự đánh giá của chủ thể chịu trách nhiệm. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ phạm vi hậu kiểm, thẩm quyền, phương thức kiểm tra, trách nhiệm cung cấp hồ sơ và biện pháp xử lý khi phát hiện nghiệm thu không đúng thiết kế. Có thể nghiên cứu phân loại theo mức độ rủi ro nhóm công trình nguy cơ cháy, nổ cao, tập trung đông người, nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ, điều kiện thoát nạn phức tạp, cần có cơ chế kiểm chứng độc lập trước khi đưa vào sử dụng. Nhóm còn lại có thể áp dụng tự nghiệm thu kết hợp hậu kiểm, kiểm tra xác suất và đột xuất. Tiêu chí phân loại phải thống nhất, tránh áp dụng tùy nghi giữa các địa phương.

Cùng quan điểm, đại biểu Cao Mạnh Linh (đoàn Thanh Hóa), cho rằng cần đặc biệt chú trọng khả năng phát hiện và khắc phục những vi phạm, sai khác so với thiết kế đã được phê duyệt trước khi bàn giao căn hộ cho người dân.

Theo đại biểu, cần phân biệt rõ hai hoạt động: Thẩm định thiết kế là đánh giá phương án thiết kế có đáp ứng yêu cầu an toàn hay không; còn kiểm tra công tác nghiệm thu là xác định công trình thực tế có được thi công đúng theo thiết kế đã được phê duyệt hay không. Một thiết kế bảo đảm tiêu chuẩn không đồng nghĩa với việc công trình hoàn thành cũng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đó.

Vì vậy, đại biểu đề nghị đối với nhà chung cư, việc kiểm tra các giải pháp an toàn cháy cần được thực hiện cùng thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu xây dựng. Đáng chú ý, đại biểu cũng đề xuất công khai tình trạng đủ điều kiện bàn giao của nhà chung cư để người mua có thể tra cứu trước khi nhận nhà. Đây là giải pháp thiết thực nhằm tăng tính minh bạch, giúp người dân có thêm cơ sở bảo vệ quyền lợi của mình.

Sẽ tăng mức xử phạt đối với hành vi vi phạm nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy

Giải trình làm rõ các ý kiến đại biểu nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, sau khi Quốc hội thông qua dự án luật đang được xem xét và dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) cũng được trình tại kỳ họp này, Bộ Công an sẽ tham mưu Chính phủ sửa đổi, bổ sung các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

 Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an báo cáo, giải trình tại Quốc hội. Ảnh: VŨ PHONG

Một trong những nội dung dự kiến sửa đổi là tăng mức tiền xử phạt đối với các hành vi không tổ chức nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, nghiệm thu không đúng quy định hoặc không đúng thiết kế về phòng cháy, chữa cháy đã được thẩm định. Bộ Công an cũng tham mưu bổ sung quy định áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình, phương tiện giao thông vi phạm; bổ sung các biện pháp cưỡng chế, ngăn chặn trong trường hợp không chấp hành biện pháp khắc phục hậu quả.