QĐND - Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEC) đã chính thức đi vào hoạt động ngày 1-1-2015 sau khi các nước thành viên Nga, Bê-la-rút, Ca-dắc-xtan, Ác-mê-ni-a và Cư-rơ-gư-xtan phê chuẩn Hiệp ước thành lập Liên minh hồi cuối năm ngoái.

EAEC được thành lập nhằm bảo đảm tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ, vốn và nhân lực cũng như phối hợp chính sách đối với các ngành kinh tế lớn. Ngoài tự do thương mại, liên minh này còn phối hợp hệ thống tài chính của các nước thành viên, điều chỉnh chính sách công nghiệp, nông nghiệp cùng thị trường lao động và mạng lưới giao thông vận tải.

Phát biểu sau lễ ký kết Hiệp ước thành lập Liên minh hôm 23-12-2014, Tổng thống Nga V.Pu-tin nói: “Liên minh kinh tế Á-Âu sẽ hoạt động dựa trên các nguyên tắc minh bạch toàn cầu, bao gồm cả các nguyên tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)”.

Lãnh đạo 3 nước thành viên EAEC Nga, Ca-dắc-xtan và Bê-la-rút (từ phải sang). Ảnh: Getty Images.

Theo Tổng thống Nga, văn bản này đã mang lại cho các nước thành viên một mức độ cơ bản mới của sự hội nhập. “Bằng việc bảo toàn đầy đủ chủ quyền quốc gia, chúng ta sẽ bảo đảm sự hội nhập và hợp tác kinh tế hòa hợp”, ông nhấn mạnh. Tổng thống V.Pu-tin cho rằng, sự hội nhập trong EAEC dựa trên nền tảng đôi bên cùng có lợi, tôn trọng lẫn nhau và có tính tới quan điểm của nhau. Tổng thống Ca-dắc-xtan Na-gia-bai-ép (Nazarbayev) cũng tái khẳng định Liên minh Kinh tế Á-Âu sẽ không ảnh hưởng tới chủ quyền của mọi nước thành viên.

Tổng thống Nga V.Pu-tin bày tỏ, liên minh mới này sẽ tạo ra một “trung tâm thu hút sự phát triển kinh tế” và cho phép các quốc gia thành viên khai thác các tiềm năng kinh tế của mỗi nước cũng như tăng cường vị trí của mỗi nước trên các thị trường toàn cầu. Trong khi đó, Tổng thống Na-gia-bai-ép hy vọng liên minh mới này sẽ tạo động lực mãnh liệt cho quá trình hiện đại hóa nền kinh tế của các nước thành viên.

EAEC sẽ mở cửa cho hoạt động của tất cả các đối tác. Trong khuôn khổ Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), EAEC mở cửa với các đối tác ở cả phương Tây lẫn phương Đông. Từ 3 thành viên ban đầu là Nga, Bê-la-rút, Ca-dắc-xtan, EAEC đã kết nạp thêm hai nước thành viên mới là Ác-mê-ni-a và Cư-rơ-gư-xtan.

Theo AFP, ông V.Pu-tin hy vọng rằng, EAEC một ngày nào đó sẽ có sự tham gia của các quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và mục tiêu này sẽ trở thành một nền tảng trong chính sách đối ngoại của ông trong nhiệm kỳ thứ 3 của mình ở Krem-lin. 

Đáng chú ý, các nước thành viên không hề che giấu tham vọng khối thương mại mới này sẽ tạo đối trọng về kinh tế với Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc. Tổng thống V.Pu-tin thừa nhận sẽ còn rất nhiều việc phải làm để EAEC trở thành một trung tâm kinh tế tăng trưởng mạnh. “Chúng ta hiểu rõ mình đang ở đâu, vị thế kinh tế của chúng ta như thế nào, đâu là điểm yếu của chúng ta và chúng ta sống trong thế giới như thế nào. Rõ ràng việc thống nhất các nỗ lực sẽ giúp giải quyết tất cả các vấn đề”, ông tuyên bố.

Liên minh Kinh tế Á-Âu được trông đợi sẽ tạo ra thị trường khổng lồ 170 triệu dân và là khu vực chiếm 20% trữ lượng khí đốt, 15% trữ lượng dầu mỏ của thế giới. EAEC, do Nga sáng lập, với vị trí địa lý thuận lợi cho phép liên minh này thành lập những tuyến đường vận tải không chỉ ở khu vực mà còn mang quy mô toàn cầu, thu hút dòng chảy thương mại lớn từ châu Âu và châu Á.

MAI NGUYÊN