QĐND - Ngày 25-8, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Giô-sê Ma-u-en Đu-rao Ba-rô-sô bắt đầu thăm chính thức Việt Nam theo lời mời của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Đây là chuyến thăm Việt Nam lần thứ hai của ông Ba-rô-sô với tư cách Chủ tịch EC, thể hiện mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đang ngày càng phát triển mạnh mẽ.
EU gồm 28 nước thành viên, là một thực thể kinh tế, chính trị đặc thù. EU có 8 định chế chính là: Hội đồng châu Âu, Hội đồng Bộ trưởng, Nghị viện châu Âu, Ủy ban châu Âu, Tòa án Công lý châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu, Cơ quan Đối ngoại châu Âu và Tòa kiểm toán châu Âu. EC là cơ quan hành pháp của khối. EC hoạt động độc lập, có chức năng xây dựng, kiến nghị các đạo luật của EU, thực thi, áp dụng và giám sát việc triển khai các hiệp ước và điều luật của EU, sử dụng ngân sách chung để thực hiện các chính sách chung của cả khối theo quy định.
Việt Nam và EU chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 28-11-1990. Năm 1996, EU chính thức mở Phái đoàn Đại diện thường trực tại Hà Nội. Kể từ đó đến nay, quan hệ hai bên đã đi vào khuôn khổ, phát triển nhanh chóng cả về chiều rộng và chiều sâu. Việt Nam và EU thường xuyên trao đổi đoàn cấp cao. EU đã trở thành một trong các đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế, thương mại, đầu tư, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.
Năm 2012 đánh dấu một bước đột phá trong quan hệ Việt Nam-EU khi hai bên chính thức ký Hiệp định khung Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA) và khởi động đàm phán Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU. Phải khẳng định rằng, thương mại-đầu tư chính là trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam-EU. Từ năm 2001 đến 2013, kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng hơn 7 lần, từ mức 4,5 tỷ USD năm 2001 lên 33,7 tỷ USD năm 2013. Năm 2012, EU lần đầu tiên vượt Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Đặc điểm nổi bật trong thương mại hai chiều Việt Nam-EU là tính bổ sung cao, ít cạnh tranh và Việt Nam liên tục xuất siêu sang EU. Cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam vào EU đã chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng hàng hóa chất lượng cao, thực phẩm sạch, thủ công mỹ nghệ, giảm tỷ trọng hàng chất lượng trung bình, hàng nông sản thô. Các mặt hàng nhập khẩu chính của Việt Nam từ EU là: Máy móc thiết bị, dụng cụ và phụ tùng, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, nguyên phụ liệu dệt may da, tân dược, hóa chất và các sản phẩm hóa chất, phương tiện vận tải…
Về đầu tư, tính đến tháng 6-2014, đã có 23/28 nước thành viên EU đầu tư vào Việt Nam với 1.471 dự án có tổng vốn đăng ký 18,38 tỷ USD. Lĩnh vực đầu tư tập trung vào: Công nghiệp chế biến, chế tạo; sản xuất phân phối điện, khí, nước; lĩnh vực thông tin truyền thông; kinh doanh bất động sản. Các nước EU có dự án tại hầu hết các tỉnh, thành phố của Việt Nam, trong đó TP Hồ Chí Minh thu hút nhiều nhất với 538 dự án, tổng vốn đầu tư 2,77 tỷ USD. Hà Nội đứng đầu về tổng vốn đầu tư với 3,06 tỷ USD, tiếp theo là các địa phương như Bà Rịa-Vũng Tàu, Quảng Ninh, Đồng Nai...
Không những là đối tác quan trọng về thương mại và đầu tư, Liên minh châu Âu và các nước thành viên là nhà tài trợ lớn về vốn Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho Việt Nam. EU cam kết tăng viện trợ cho Việt Nam 400 triệu ơ-rô trong giai đoạn 2014-2020, tăng 30% so với giai đoạn 2007-2013.
Bên cạnh quan hệ song phương, Việt Nam và EU cũng hợp tác tại các diễn đàn đa phương và tổ chức quốc tế, đặc biệt là trong khuôn khổ hợp tác ASEAN - EU, ASEM và Liên hợp quốc trong nhiều lĩnh vực... Hiện Việt Nam chính là nước điều phối quan hệ đối thoại ASEAN - EU. Hồi tháng 7 vừa qua, Việt Nam và EU đã chủ trì thành công Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU lần thứ 20 với chủ đề “Hướng tới quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-EU vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng”.
Trong hai ngày ở Việt Nam, Chủ tịch EC Giô-sê Ma-u-en Đu-rao Ba-rô-sô sẽ trao đổi với các nhà lãnh đạo Việt Nam về các biện pháp nhằm thúc đẩy quan hệ song phương, đặc biệt là về kinh tế, thương mại và thảo luận các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. Chúng ta tin tưởng rằng, chuyến thăm của ông Ma-u-en Đu-rao Ba-rô-sô sẽ thành công tốt đẹp, làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và EU, vì lợi ích của hai bên cũng như vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và thế giới.
QĐND