QĐND -25 năm tù giam là bản án mà Tòa án binh ở Mát-xcơ-va (Nga) dành cho điệp viên A-lếch-xan-đơ Pô-tây-ép (Alexander Poteyev), kẻ đã phản bội tổ quốc để đổi lấy cuộc sống giàu sang.

Kẻ phản bội Pô-tây-ép (bên phải), người đã khiến tổ điệp viên Nga tại Mỹ, trong đó có nữ điệp viên Cháp-man (bên trái), bị bắt vào tháng 6-2010. Ảnh: morrisonworldnews.com.

Phiên tòa xét xử vắng mặt kẻ phản bội Pô-tây-ép diễn ra ngày 27-6 tại Tòa án binh ở Mát-xcơ-va. Điệp viên Pô-tây-ép, 59 tuổi, đã bị tuyên án 20 năm tù vì tội phản bội Tổ quốc và thêm 5 năm nữa vì tội đào ngũ. Ông Pô-tây-ép đang cư trú tại Mỹ nên có thể sẽ không phải ngồi tù ở Nga.

Theo bản cáo trạng của tòa án, đại tá tình báo Pô-tây-ép đã phản bội đồng nghiệp của mình, cung cấp thông tin cho phía Mỹ dẫn đến việc tổ điệp viên 10 người bị bắt hồi tháng 6 năm ngoái. Trong số những điệp viên bị bắt có nữ điệp viên xinh đẹp An-na Cháp-man (Anna Chapman). Cháp-man đã bị Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bắt trong trường hợp một nhân viên FBI sử dụng mật khẩu chỉ có hai người biết, gồm Cháp-man và đại tá Pô-tây-ép, để tiếp cận cô. Ngay sau đó, Cháp-man cảm thấy có điều gì bất ổn nên điện cho cấp trên của mình ở Nga để kiểm chứng. Trong khi chưa kịp hành động, ngày 27-6-2010, Cháp-man và 9 đồng nghiệp khác của cô đã bị FBI bắt. Vụ bắt giữ này dẫn tới cuộc trao đổi điệp viên lớn nhất kể từ thời "Chiến tranh lạnh" giữa Nga và Mỹ.

Trở về Mát-xcơ-va, sau khi rà soát lại toàn bộ vụ việc, tổ điệp viên 10 người của Cháp-man xác định rằng, chỉ có Pô-tây-ép mới biết được các thông tin nhạy cảm dẫn tới hoạt động bí mật của họ bị bại lộ bởi lẽ Pô-tây-ép là người được giao nhiệm vụ điều hành các điệp viên ẩn sâu vào xã hội Mỹ, với chức vụ chỉ huy phó phòng “S” của Sở Tình báo nước ngoài Nga. Những nghi vấn về người đồng nghiệp đã từng “vào sinh ra tử” dần dần đã được chứng minh khi tổ điệp viên tìm được các bằng chứng cho thấy Pô-tây-ép làm nội gián cho Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA).

Theo bản cáo trạng của tòa án, CIA đã tuyển mộ Pô-tây-ép từ những năm 90 của thế kỷ trước, khi ông ta làm việc trong cơ quan đại diện ngoại giao Nga tại Mỹ. Để cung cấp thông tin hoạt động của tổ tình báo Nga cho CIA cũng như ngăn cản hoạt động của các điệp viên mà không bị lộ, Pô-tây-ép đã buộc các điệp viên Nga phải thực hiện các cuộc gặp gỡ bí mật ở những nơi kém an toàn, đồng thời cung cấp cho họ thiết bị công tác có chất lượng kém…

Tuy nhiên, “chiếc kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra”. Biết rõ không thoát khỏi sự trừng phạt của luật pháp Nga, nên trước khi đồng nghiệp bị bắt ở Mỹ, Pô-tây-ép đã vội vã rời khỏi Nga qua đường Bê-la-rút sang U-crai-na, vượt biên giới sang Đức rồi cuối cùng tới Mỹ bằng một tấm hộ chiếu giả. Trước đó, con trai và con gái của Pô-tây-ép đã được đưa sang Mỹ. Báo chí Nga dẫn nguồn tin của tòa án tiết lộ, vào ngày Pô-tây-ép chạy trốn khỏi Nga, bà Ma-ri, vợ của Pô-tây-ép, đã tiễn chồng “đi công tác ở Bê-la-rút” tại ga xe lửa Mát-xcơ-va. Khi đó, bà vẫn chưa biết chồng mình chạy trốn. Ngày hôm sau, bà nhận được tin nhắn của chồng qua điện thoại: "Ma-ri, cố giữ bình tĩnh. Anh không rời Nga ít ngày mà sẽ ra đi mãi mãi...”.

Pô-tây-ép đã cao chạy xa bay khi cơ quan tình báo Nga chính thức tuyên bố ông ta là kẻ phản bội. Thủ tướng Nga V. Pu-tin (Vladimir Putin) tuyên bố: “Nhưng câu chuyện về những kẻ phản bội bao giờ cũng có kết cục thảm hại”.

Mặc dù vắng mặt bị cáo, phiên tòa xét xử “điệp viên hai mang” Pô-tây-ép vẫn diễn ra theo đúng quy định pháp luật. Tòa án quân sự đã tước quân hàm của Pô-tây-ép cũng như các huy chương từng được tặng thưởng cho ông ta. Theo F. Y-a-cốp-lép (F. Yakovlev), một cựu điệp viên tình báo Liên Xô (KGB) và từng làm việc cùng Pô-tây-ép ở Áp-ga-ni-xtan, điệp viên Pô-tây-ép sẽ phải trả giá đắt vì đã phản bội lại tổ quốc. “Ông ta sẽ phải sống cô độc cả đời trong sợ hãi".

Linh Oanh