QĐND - Thủ tướng Hy Lạp A-lếch-xít Txi-prát (Alexis Tsipras) ngày 17-7 đã có cuộc cải tổ lớn chính phủ của ông, một ngày sau khi xảy ra vụ phản đối ngay trong nội bộ đảng Syriza cầm quyền liên quan đến thỏa thuận cứu trợ tài chính với những biện pháp cải cách khắc khổ...

Các thành viên mới được bổ nhiệm trong nội các Hy Lạp vừa cải tổ tuyên thệ nhậm chức hôm 18-7. Ảnh: AP

Trong một bước đi thể hiện với các chủ nợ quốc tế rằng ông vẫn đang kiểm soát nội các, Thủ tướng Txi-prát đã cách chức 10 thành viên nội các, trong đó có những người bỏ phiếu phản đối các biện pháp cải cách khắc nghiệt mà các chủ nợ quốc tế đã đưa ra để đổi lấy gói cứu trợ mới cho A-ten. Điển hình trong số này là Bộ trưởng Năng lượng Pa-na-giô-tít La-pha-da-nít (Panagiotis Lafazanis), người đứng đầu phe có đường lối cứng rắn trong đảng Syriza và từng yêu cầu A-ten rời khỏi Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Thay thế cho ông La-pha-da-nít là Bộ trưởng Lao động Pa-nốt Xcâu-lê-tít (Panos Skourletis), một đồng minh thận cận của ông Txi-prát. Thứ trưởng Quốc phòng, một đồng minh của ông La-pha-da-nít, cũng mất ghế. Ngoài ra, trong danh sách các quan chức bị Thủ tướng Txi-prát cách chức còn có tên Bộ trưởng Tài chính và Ngoại giao (những người từ chức trước đó và đã được thay bằng người mới), và Người phát ngôn của chính phủ Ga-vri-en Xa-kê-la-ri-đét (Gavriel Sakellarides).

Tại lễ tuyên thệ nhậm chức ngày 18-7 của các thành viên mới được bổ nhiệm trong nội các Hy Lạp vừa cải tổ, Người phát ngôn mới của Nội các Ôn-ga Ghê-rô-va-xi-li (Olga Gerovasili) nhấn mạnh, chính phủ phải bảo đảm tạo dựng được niềm tin và cảm giác an toàn cho người dân. Bà Ghê-rô-va-xi-li nhắc lại tình hình khó khăn trong nước hiện nay cùng với nhiệm vụ đáp ứng những yêu cầu cải cách để đổi lấy cứu trợ của các chủ nợ quốc tế, cho rằng trong bối cảnh đó, hiệu quả của chính phủ sẽ được đánh giá qua kết quả thực tế. Theo bà, trước mắt, chính phủ sẽ phải tập trung cải thiện tình hình để có được sự tin cậy của người dân.

Trong đợt cải tổ này, các vị trí chủ chốt như: Bộ trưởng Nội vụ, Kinh tế, Tài chính, Ngoại giao, Quốc phòng được giữ nguyên. Các vị trí trong nội các được thay đổi do nguyên nhân phản đối các biện pháp kinh tế "khắc khổ" hoặc thuộc lĩnh vực mà tới đây Hy Lạp sẽ tiến hành cải cách theo yêu cầu của các chủ nợ quốc tế. Trong đó, Bộ Cải cách sản xuất, Bảo vệ môi trường và Năng lượng sẽ thực hiện chương trình cổ phần hóa, Bộ Lao động sẽ thực hiện cải cách chế độ tiền lương và tuổi nghỉ hưu. Các thay đổi nhân sự còn lại chủ yếu ở cấp thứ trưởng.

Trước đó, rạng sáng 16-7, Quốc hội Hy Lạp đã thông qua dự luật về những biện pháp cải cách khắc khổ theo yêu cầu của các chủ nợ nhằm đổi lấy gói cứu trợ mới trị giá 86 tỷ ơ-rô (94 tỷ USD). Dự luật được thông qua với 229 phiếu thuận, 64 phiếu chống và 6 phiếu trắng, sau một cuộc tranh luận căng thẳng. Đáng chú ý, trong số những người bỏ phiếu chống và phiếu trắng có tới 38 thành viên của đảng Syriza cầm quyền như: Bộ trưởng Năng lượng La-pha-da-nít, cựu Bộ trưởng Tài chính Y-a-nít Va-râu-pha-kít (Yanis Varoufakis) và Người phát ngôn của chính phủ. Điều này cho thấy hiện đang có sự chia rẽ lớn trong đảng cầm quyền đối với việc thực thi các biện pháp "thắt lưng buộc bụng".

Hy Lạp tiến hành cải tổ nội các chỉ vài giờ sau khi Liên minh châu Âu (EU) thông qua khoản cứu trợ ngắn hạn trị giá 7,16 tỷ ơ-rô (7,8 tỷ USD) cho Hy Lạp, để giúp nước này trả các khoản vay lớn cho các chủ nợ quốc tế vào đầu tuần tới. Ủy viên châu Âu phụ trách đồng ơ-rô V. Đôm-brô-xki (Valdis Dombrovskis) cho biết, 28 quốc gia thành viên EU đã nhất trí cung cấp cho Hy Lạp khoản vay trên thông qua Quỹ Bình ổn tài chính châu Âu (EFSF). Trước đó, Anh và các quốc gia khác ngoài Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã phản đối mạnh mẽ vấn đề này. Dự kiến, khoản vay trị giá 7,16 tỷ ơ-rô này sẽ giúp Hy Lạp thanh toán ngay cho Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) khoản nợ trị giá 4,2 tỷ ơ-rô sẽ đến hạn vào ngày 20-7 tới, đồng thời giúp A-ten giải quyết phần nào việc chậm thanh toán 2 tỷ ơ-rô tiền nợ cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Tuy nhiên, khoản cứu trợ trên sẽ không được dành để trả khoản nợ tiếp theo cho ECB vốn sẽ đến hạn thanh toán vào ngày 20-8. Do vậy, Hy Lạp sẽ chỉ có một tháng để tiến hành đàm phán với các chủ nợ về những điều khoản trong gói cứu trợ mới kéo dài 3 năm, có tổng trị giá 86 tỷ ơ-rô mà Eurozone đã đạt được nhất trí trên nguyên tắc trong cuộc họp thượng đỉnh hồi đầu tuần.

Mới đây, Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) cũng đã tăng hạn mức quỹ hỗ trợ khẩn cấp. Động thái này giúp dọn đường cho các ngân hàng Hy Lạp mở cửa trở lại vào đầu tuần tới, sau gần 3 tuần phải đóng cửa. Ngày 18-7, nhật báo “Kathimerini” đưa tin, 3 tuần đóng cửa của các ngân hàng Hy Lạp đã khiến nền kinh tế èo uột của nước này thiệt hại khoảng 3 tỷ ơ-rô (3,3 tỷ USD), chưa kể tổn thất của ngành du lịch. Hôm 29-6, các ngân hàng tại Hy Lạp đã phải đóng cửa sau khi chính phủ nước này bác bỏ các biện pháp khắc khổ mà giới chủ nợ quốc tế đòi hỏi và kêu gọi tiến hành một cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề này.

NGỌC HÀ