QĐND - Hy Lạp đang đối mặt với những chỉ trích nặng nề sau khi có tin nước này đã bí mật chuẩn bị một kế hoạch dự phòng để có thể rời khỏi Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) khi cần thiết, trong bối cảnh mọi nỗ lực đang được thực hiện nhằm tránh để Hy Lạp phải rời khỏi Eurozone.

Tờ Thời báo Niu Y-oóc cho biết, trong một đoạn băng ghi âm mới công bố đầu tuần này, ông Y-a-nít Va-râu-pha-kít (Yanis Varoufakis), cựu Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp, đã tiết lộ chi tiết về bản kế hoạch ứng phó trong trường hợp khẩn cấp nhằm thiết lập một hệ thống ngân hàng thay thế, do ông khởi xướng và thúc đẩy.

Cựu Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Y-a-nít Va-râu-pha-kít. Ảnh: Getty Images

Cựu Bộ trưởng Tài chính Y.Va-râu-pha-kít tiết lộ về kế hoạch trên trong một cuộc trả lời phỏng vấn với một tổ chức đầu tư có ảnh hưởng-Diễn đàn tài chính (OMFIF) có trụ sở tại Luân Đôn (Anh). Đoạn băng ghi âm được OMFIF công bố cho thấy, ông Y.Va-râu-pha-kít có liên quan chặt chẽ với các cuộc thảo luận kín để chuẩn bị cho khả năng nói trên của Hy Lạp. Cựu Bộ trưởng Tài chính cho biết, đầu tháng 12 năm ngoái, ông đã triệu tập một cuộc họp nhóm qua điện thoại gồm 5 người tham gia phát triển các kế hoạch nhằm tạo ra sự lựa chọn thay thế cho hệ thống ngân hàng của Hy Lạp và bảo đảm để người dân vẫn thực hiện được các giao dịch. Cụ thể của kế hoạch này là Hy Lạp sẽ xây dựng một hệ thống thanh toán song song (đồng ơ-rô và đồng nội tệ drachma) để trong trường hợp cần thiết, nếu các ngân hàng Hy Lạp bị buộc phải đóng cửa thì chỉ cần một “nút bấm” là có thể chuyển đổi về sử dụng đồng drachma. Theo đó, Hy Lạp sẽ thiết lập một hệ thống thanh toán điện tử thay thế cùng với hệ thống đã sử dụng nhằm bảo đảm các nguồn thu từ thuế.

Đáng chú ý theo kế hoạch, một thành viên trong nhóm 5 người sẽ sử dụng các chuyên gia bí mật xâm nhập vào hệ thống máy tính của cơ quan thuế vụ nhằm sao chép tất cả dữ liệu, thông tin thuế quan trọng của Hy Lạp và của các công ty nước này cũng như hệ thống mã số thuế của người dân nhằm phục vụ mục đích xây dựng một hệ thống đồng tiền song song. Hệ thống dữ liệu của cơ quan quản lý thuế quan nước này vốn chỉ có nhóm bộ ba chủ nợ quốc tế của Hy Lạp gồm Liên minh châu Âu (EU), Quỹ Tiền tệ quốc tế  (IMF) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) mới có quyền truy cập. Một ngày trước khi đoạn băng ghi âm được công bố, nội dung trong đó đã được tờ nhật báo Hy Lạp Kathimerini tiết lộ. Báo này cho biết, cựu Bộ trưởng Tài chính Y.Va-râu-pha-kít đã muốn lập “một nhóm chuyên gia nhỏ gọn” để tiến hành nhiệm vụ tuyệt mật nói trên.

 “Kế hoạch B” sơ bộ ban đầu đã được Thủ tướng Hy Lạp A-lếch-xít Txi-prát (Alexis Tsipras) “bật đèn xanh”, tuy nhiên vào phút chót, ông A.Txi-prát không cho phép thực hiện bản kế hoạch cuối cùng.

Cũng vì kế hoạch tuyệt mật này nên hiện dù đã bị “mất ghế” hồi đầu tháng này nhưng ông Y.Va-râu-pha-kít đang phải đối mặt với búa rìu dư luận, vì không cho các chủ nợ biết trước về bản kế hoạch này. Đáp lại những công kích, ông cho rằng đây là một kế hoạch dự phòng cần phải có đối với Hy Lạp. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, tin tức về kế hoạch âm thầm này của Hy Lạp khiến cho vấn đề niềm tin giữa các chủ nợ và Hy Lạp càng trở nên nghiêm trọng, vì Hy Lạp đang cần phải chứng tỏ quyết tâm cải cách để duy trì đồng tiền chung ơ-rô với các chủ nợ. Đại diện các chủ nợ của Hy Lạp hiện đã có mặt ở A-ten để đàm phán về chương trình cứu trợ mới nhằm tránh cho Hy Lạp phải rời Eurozone. Hy Lạp cần phải bảo đảm hoàn tất các điều khoản của gói cứu trợ mới trước ngày 20-8, thời điểm nước này phải thanh toán 3,2 tỷ ơ-rô trái phiếu cho ECB.

Về đối nội, vụ việc dù chưa được xác minh cũng gây bất lợi cho nỗ lực đoàn kết nội bộ của đảng cầm quyền của Thủ tướng A.Txi-prát, vì hiện nay chính trường Hy Lạp bị chia rẽ sâu sắc xung quanh các biện pháp cứu trợ mới dành cho nước này. Chính quyền của ông A.Txi-prát cũng đang vấp phải sự phản đối từ nội bộ đảng Syriza cũng như của các đảng đối lập về những điều kiện mà các nước Eurozone yêu cầu để đổi lấy gói cứu trợ tài chính mới 86 tỷ ơ-rô. Thế khó của Thủ tướng A.Txi-prát lúc này là ông chỉ có thể thông qua luật mới nhằm đáp ứng yêu cầu của các chủ nợ với sự giúp đỡ của các đảng đối lập. Rắc rối nữa là vào đầu tuần này, 24 nghị sĩ từ đảng bảo thủ đối lập Dân chủ mới đã đề nghị Thủ tướng A.Txi-prát làm sáng tỏ việc liệu ông có biết về kế hoạch nói trên hay không. Họ cũng kêu gọi mở cuộc điều tra nhằm vào cựu Bộ trưởng Tài chính Y.Va-râu-pha-kít nhằm gây sức ép chính trị lên đương kim thủ tướng.

Trước những tin tức bất lợi do báo chí đăng tải, một quan chức thuộc Văn phòng Thủ tướng Hy Lạp tuyên bố, chính phủ chưa bao giờ có bất kỳ cuộc thảo luận nào về kế hoạch chuẩn bị cho Hy Lạp rời khỏi châu Âu mà chỉ có duy nhất một nghiên cứu về những hậu quả của việc làm này. Phản bác lại các thông tin trên, Thứ trưởng Tài chính Hy Lạp Đi-mi-trít Ma-đát (Dimitris Mardas) khẳng định những điều báo chí nêu chỉ như một “cuốn tiểu thuyết hay”.

Vì vậy, cho dù đúng sai sẽ hạ hồi phân giải, Giáo sư Thê-ô-đo Câu-lum-bít (Theodore Couloumbis) thuộc Đại học A-ten cho rằng, ở vào thời điểm thương lượng khó khăn giữa Chính phủ Hy Lạp với các đối tác châu Âu và chủ nợ IMF như hiện nay, vụ việc trên đang tạo ra tình trạng bất ổn không cần thiết.

MAI NGUYÊN