QĐND - Là một trong 5 nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Cam-pu-chia, các doanh nghiệp Việt Nam đã gặt hái được nhiều thành công tại thị trường này. Hiệu quả của các nhà đầu tư Việt Nam không chỉ tính bằng tiền mà quan trọng hơn là đã góp phần tăng cường sự hợp tác truyền thống giữa hai nước, giúp nhân dân Cam-pu-chia có thêm việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.

Từ hai doanh nghiệp tiên phong…

Hai doanh nghiệp Việt Nam đi tiên phong đầu tư sang Cam-pu-chia là Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) và Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Từ năm 2009 trở về trước, Viettel đã là nhà đầu tư Việt Nam lớn nhất ở Cam-pu-chia với số vốn đầu tư 200 triệu USD. Không một mạng điện thoại di động nào ở Cam-pu-chia lúc ấy có thể cạnh tranh với Viettel về thị phần. Từ đó đến nay, Viettel vẫn đứng đầu thị trường cung cấp dịch vụ viễn thông ở đất nước Chùa Tháp với thương hiệu Metfone. 

Hoạt động nghiệp vụ của BIDC tại Cam-pu-chia.

Văn phòng đại diện BIDV tại Cam-pu-chia được Chính phủ Hoàng gia Cam-pu-chia cấp phép vào tháng 7-2009 và chính thức đi vào hoạt động tháng 9-2009. Cũng trong thời gian này, BIDV đã mua lại một ngân hàng tư nhân tại Cam-pu-chia, tái cấu trúc, đổi tên  thành Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Cam-pu-chia (BIDC) và tăng vốn điều lệ. Cho đến thời điểm này, BIDC vẫn đang là ngân hàng nước ngoài có mức vốn lớn thứ hai so với các ngân hàng thương mại tại Cam-pu-chia. 

Có thể nói, Viettel và BIDV chính là "hạ tầng cơ sở", lót đường cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư Việt Nam tiến vào thị trường Cam-pu-chia đầy tiềm năng. 

Ngoài việc thực hiện kinh doanh có hiệu quả,  BIDV và Viettel còn  tổ chức nhiều hoạt động an sinh xã hội. Hai doanh nghiệp này cũng đã nhận được nhiều phần thưởng của Chính phủ Hoàng gia Cam-pu-chia. 

... đến Hiệp hội các nhà đầu tư Việt Nam sang Cam-pu-chia

Nhằm tập hợp, giúp đỡ các nhà đầu tư Việt Nam sang Cam-pu-chia, tháng 12-2009, Hiệp hội các nhà đầu tư Việt Nam sang Cam-pu-chia (AVIC) đã được thành lập. Ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch AVIC từ đó đến nay.

Theo ông Trần Bắc Hà, sau khi AVIC ra đời, hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam tại Cam-pu-chia đã khởi sắc. Tính đến hết năm 2013, tổng vốn đầu tư của Việt Nam vào Cam-pu-chia đã đạt hơn 3 tỷ USD với 126 dự án, gấp gần 6 lần về tổng vốn đầu tư và hơn 3 lần về số lượng dự án so với trước năm 2010. Việt Nam được xếp thứ 5 trong số các nhà đầu tư nước ngoài tại Cam-pu-chia. Song song với hoạt động kinh doanh, AVIC rất quan tâm đến việc thực hiện các chương trình an sinh xã hội vì cộng đồng, với tổng mức hỗ trợ đăng ký tính đến nay hơn 35 triệu USD, trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, hỗ trợ người nghèo... Riêng trong năm 2013, kinh phí hỗ trợ an sinh xã hội của các thành viên AVIC đã thực hiện khoảng 5 triệu USD.

Thủ tướng Hun Xen đến thăm và làm việc với AVIC ngày 27-12-2013.

Trong buổi làm việc với AVIC tại Hà Nội ngày 27-12-2013, Thủ tướng Vương quốc Cam-pu-chia Hun Xen (Samdech Techo Hun Sen) khẳng định: “Tôi đánh giá cao vai trò của Hiệp hội các nhà đầu tư Việt Nam tại Cam-pu-chia trong việc kết nối các nhà đầu tư Việt Nam với các định chế/bộ ngành Cam-pu-chia đã thúc đẩy đầu tư của Việt Nam tại Cam-pu-chia”.

Theo đánh giá của AVIC, dù hoạt động đầu tư của Việt Nam sang Cam-pu-chia trong thời gian qua là thành công, nhưng vẫn còn có không ít rào cản cần tháo gỡ. Sự liên kết hỗ trợ giữa các nhà đầu tư Việt Nam nói chung và trong từng lĩnh vực nói riêng còn rời rạc, thiếu chặt chẽ, còn có sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp Việt Nam. Chính phủ hai nước chưa có các chính sách hỗ trợ đối với hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp, nhất là các vùng sâu, vùng xa, cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương vẫn còn chồng chéo, chưa nhất quán. Hệ thống cơ sở hạ tầng của bạn nói chung còn nhiều hạn chế; giá điện, phí... còn cao. 

Để đẩy mạnh, tăng cường và nâng cao hoạt động đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam sang Cam-pu-chia, mới đây, AVIC đã có kiến nghị gửi Chính phủ Cam-pu-chia đề nghị rà soát các quy định pháp lý, khẳng định giá trị đầu tư, đất đai, bất động sản, tài sản và hàng hóa, tiền vốn của các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang Cam-pu-chia là tài sản giữa hai quốc gia và cần được bảo vệ theo công ước quốc tế, cần luật hóa để bảo trợ quyền sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư nước ngoài tại Cam-pu-chia. Chính phủ hai nước sớm thúc đẩy việc ký kết Hiệp định tránh đánh thuế hai lần trong năm 2014. Hai nước cần thành lập Tổ công tác hỗn hợp và thiết lập cơ chế làm việc định kỳ để rà soát, trao đổi, đánh giá hoạt động đầu tư của Việt Nam  tại Cam-pu-chia, thống nhất thủ tục đầu tư, hồ sơ cấp phép, quản lý dự án đối với các dự án đầu tư của Việt Nam tại Cam-pu-chia, có cơ chế hỗ trợ về vốn với các dự án thuộc diện ưu tiên. Thống nhất thủ tục Hải quan, có cơ chế “tạm nhập, tái xuất” thuận lợi cho thiết bị thi công dự án; nâng cấp cơ sở hạ tầng cửa khẩu (kho ngoại quan, chợ cửa khẩu, đường giao thông v.v.); mở rộng danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai nước được hưởng ưu đãi thuế quan.  

Ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch AVIC cho rằng, hiện nay, nhiều sản phẩm phân bón được nhập khẩu vào Cam-pu-chia có chất lượng thấp. Để bảo hộ cho sản xuất phân bón trong nước, đề nghị Chính phủ Cam-pu-chia có chính sách áp dụng thuế nhập khẩu phân bón như NPK là 7% (tương tự như chính sách Việt Nam đang áp dụng hiện nay).

Bài và ảnh: ĐỖ PHÚ THỌ