QĐND - Hãng xe hơi biểu tượng cho quyền lực của ngành cơ khí Đức Volkswagen đang lún sâu vào khủng hoảng sau bê bối gian lận lượng khí thải phát ra bị phanh phui tại thị trường Mỹ. Ảnh hưởng của bê bối này đối với nước Đức được đánh giá có thể còn tồi tệ hơn cuộc khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp và làm ảnh hưởng tới uy tín của hàng hóa sản xuất tại Đức vốn nổi tiếng về chất lượng.

Rủi ro hơn cả nợ công Hy Lạp?

Theo hãng tin tài chính Bloomberg, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết, họ đã phát hiện Volkswagen bí mật lập trình cho hơn 500.000 chiếc xe để tạo ra ít khí thải hơn bình thường trong các cuộc kiểm tra chính thức. Phần mềm gian lận đã được cài vào các thiết bị trên xe của hãng bán tại thị trường Mỹ, cho phép hiển thị đầy đủ các tính năng kiểm soát ô nhiễm khi xe bị giới chức kiểm tra. Tuy nhiên, khi sử dụng bình thường, chiếc xe sẽ thải ra lượng khí gấp 10 đến 40 lần cho phép.

Bên trong một dây chuyền sản xuất của hãng xe Volkswagen. Ảnh: Roi-tơ

Điều tệ hại là sau khi hành vi gian lận trên bị phơi bày, Volkswagen đã thừa nhận vấn đề nghiêm trọng hơn dự kiến khi cuộc điều tra nội bộ cho thấy có tới 11 triệu xe trên toàn cầu đã được gắn phần mềm gian lận trên. Chuyên gia phân tích ô tô tại Ngân hàng Baader Bank Clau-út Brây-ten-bách cho rằng có vẻ đây đã trở thành vấn đề toàn cầu. Một số nước châu Âu như I-ta-li-a, Thụy Sĩ đã tiến hành các cuộc điều tra riêng về vụ việc. Trong khi đó, Anh và Pháp kêu gọi điều tra toàn châu Âu. Còn Hàn Quốc nói sẽ điều tra liệu 4 triệu xe Volkswagen tại nước này có đáp ứng tiêu chuẩn khí thải không và triệu tập đại diện của hãng xe này tới để thảo luận về vụ việc. Nước Đức, quê hương của Volkswagen, cũng lên kế hoạch thực hiện các biện pháp kiểm tra bổ sung.

Hãng tin Roi-tơ nhận định, vụ gian lận mức khí thải của Volkswagen đã gây cú sốc lớn ở Đức và có thể phát triển thành nguy cơ lớn nhất đối với nền kinh tế nước này. Thậm chí, chuyên gia kinh tế trưởng Ca-xten Bơ-dê-xki (Carsten Brzeski) của ngân hàng ING còn đánh giá: “Do tính chất bất ngờ, vụ việc ở Volkswagen trở thành rủi ro lớn đối với nền kinh tế Đức, lớn hơn cả cuộc khủng hoảng nợ công Hy Lạp”.  

Tổn hại uy tín thương hiệu “sản xuất tại Đức”

Nhận định trên có thể là hơi quá đối với nước Đức vốn là nền kinh tế lớn nhất châu Âu. Tuy nhiên, cần khách quan nhìn nhận rằng vụ bê bối không phải là chuyện nhỏ vì nó không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà cả uy tín về chất lượng xe Đức vốn đã trở thành thương hiệu nổi tiếng của ngành sản xuất và xuất khẩu ô tô của nước này. Danh tiếng của Volkswagen sẽ bị ảnh hưởng trong vài năm và sẽ phải mất nhiều thời gian để lấy lại niềm tin của khách hàng. “Đây là điều thực sự đáng lo ngại không chỉ với riêng Volkswagen mà cả với ngành công nghiệp ô tô của Đức”, chuyên gia C.Brây-ten-bách nói.

Giám đốc Viện Nghiên cứu kinh tế DIW Ma-xeo Phơ-rát-dơ-xchơ cho biết, thành công đặc biệt của nước xuất khẩu như Đức chủ yếu nhờ thương hiệu “Sản xuất tại Đức”. Volkswagen được coi là đại diện cho chất lượng hàng hóa Đức, cho sự hoàn hảo, ổn định và đáng tin cậy.

Vì vậy có nhà nghiên cứu cho rằng, “nền kinh tế Đức đã bị tấn công vào tận cốt lõi”. Trong khi đã chống chọi tốt với cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu và sự giảm tốc của kinh tế Trung Quốc, nước Đức lại đang phải đối mặt với rủi ro lớn nhất cho nền kinh tế xuất phát từ một doanh nghiệp trong nước.

Rủi ro từ vụ bê bối được đánh giá là cao do nước Đức phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, lĩnh vực đóng góp hơn 45% GDP hằng năm. Ngành ô tô đóng góp 20% giá trị xuất khẩu và cung cấp việc làm trực tiếp cho 775.000 lao động Đức. Đầu năm nay, Volkswagen, với hai thương hiệu sở hữu là Audi và Porche, đã vượt qua Toyota của Nhật để trở thành hãng xe có sản phẩm bán ra lớn nhất thế giới. Năm ngoái, Volkswagen bán gần 600.000 xe tại thị trường Mỹ, chiếm 6% trong tổng doanh số toàn cầu 9,5 triệu xe của hãng. Vì vậy, theo nhận định, nếu doanh số của Volkswagen tại thị trường Bắc Mỹ sụt giảm trong những tháng sắp tới bởi vụ bê bối thì sẽ ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế Đức.

Đáng chú ý, giới phân tích cảnh báo, chính sự phụ thuộc của kinh tế Đức vào ngành công nghiệp xe hơi sẽ dẫn tới nguy cơ nước này không đạt được mức tăng trưởng 1,8% trong năm nay như dự báo.

Nguy cơ bị điều tra hình sự

Còn đối với hãng, cổ phiếu của Volkswagen đã mất gần 35% trong 2 phiên và tiếp tục lao dốc. Hãng cho biết đã dành 6,5 tỷ ơ-rô dự phòng trong quý này cho những chi phí liên quan đến vụ bê bối. Đáng nói là vụ việc đã phá hỏng nỗ lực dấn sâu vào phân khúc dòng xe nhiên liệu sạch, vốn là cột trụ trong nỗ lực phát triển công nghệ thân thiện với môi trường của Volkswagen. Điều này có nguy cơ sẽ làm giảm ưu thế cạnh tranh của Volkswagen trước hai đối thủ là BMW và Daimler cũng đang theo đuổi chiến lược này.

Nhưng theo một báo cáo của tổ chức đánh giá tín nhiệm Fitch, Volkswagen có đủ khả năng để gánh mức phạt khoảng 18 tỷ USD mà Mỹ có thể đưa ra.

Ngoài nguy cơ phải chịu mức phạt khổng lồ, hãng xe này có thể phải đối mặt với đơn kiện tập thể từ người tiêu dùng. Chưa kể Bộ Tư pháp Mỹ có khả năng đã bắt đầu một cuộc điều tra hình sự nhằm vào vụ bê bối này của Volkswagen. Volkswagen đã bị đề nghị thu hồi và ngừng bán một số dòng xe tại Mỹ.

Tổn hại ngay lập tức đối với hãng đó là sự ra đi của Giám đốc điều hành (CEO) Mác-tin Uyn-tơ-con (Martin Winterkorn) giàu kinh nghiệm vốn dẫn dắt hãng từ năm 2007. Ông cũng đồng thời nhận trách nhiệm đã để xảy ra sai phạm dù ông khẳng định mình ý thức được mình đã không làm gì sai. EPA cũng cho biết, không có bằng chứng cho thấy CEO này biết sự tồn tại của phần mềm gian lận được gắn trong các thiết bị của xe. CEO M.Uyn-tơ-con đã lên tiếng xin lỗi về sai phạm của công ty và cam kết lấy lại niềm tin của công chúng.

XUÂN PHONG