Google đứng trước thách thức lịch sử

Google-"gã khổng lồ" của ngành công nghiệp internet đang đứng trước thách thức lịch sử khi có nguy cơ phải chia tay vĩnh viễn với dịch vụ tìm kiếm, một trong những mảng kinh doanh cốt tử của hãng này...

Sau 4 năm tiến hành cuộc điều tra chống độc quyền về dịch vụ tìm kiếm tại khu vực châu Âu, Nghị viện châu Âu đã thông qua nghị quyết yêu cầu tách mảng tìm kiếm (Google Search) ra khỏi các dịch vụ khác của Google. Đây là động thái mới nhất và cũng là mạnh mẽ nhất của giới chức châu Âu trong tiến trình điều tra và áp đặt các biện pháp pháp lý nhằm chống lại sự "bành trướng" ngày càng lớn của Google, cũng như các doanh nghiệp công nghệ thông tin khác của Mỹ đối với ngành công nghiệp internet ở châu lục này.

Một hình ảnh quảng cáo của "gã khổng lồ" Google. Ảnh: CNN

Bản dự thảo trình lên Nghị viện châu Âu đã chỉ ra rằng “việc tách bộ máy tìm kiếm khỏi các dịch vụ thương mại khác” là giải pháp hữu hiệu nhằm hạn chế sự thống trị của Google, khi mà hãng công nghệ này đang nắm giữ 90% thị phần tìm kiếm trực tuyến tại châu Âu. Ra-mon Trê-mô-xa (Ramon Tremosa), một thành viên của Nghị viện châu Âu ủng hộ cho động thái chia tách Google nói rằng “việc tách mảng tìm kiếm là một giải pháp cho lâu dài vì các ủy ban không thể hỏi Google về bí mật các thuật toán của họ”.

Theo Business Insider, trong bối cảnh Google luôn chiếm giữ 90% thị phần tìm kiếm trực tuyến tại châu Âu, từ đầu năm 2011, nhiều công ty địa phương đã lên tiếng than phiền rằng, Google đã can thiệp để loại họ khỏi những kết quả tìm kiếm, gây khó khăn cho người dùng trong việc muốn tiếp cận những công ty này, đồng thời ưu tiên cho các sản phẩm và dịch vụ của Google. Không chỉ những doanh nghiệp nhỏ, bản thân Microsoft tại châu Âu cũng lên tiếng “tố” Google đã hiệu chỉnh dịch vụ Youtube để các video ở đây rất khó xuất hiện trên công cụ tìm kiếm Bing của Microsoft, qua đó dẫn đến cuộc điều tra 4 năm qua của Ủy ban châu Âu (EC).

Trong quá trình điều tra, EC đã ba lần cố gắng đưa ra án phạt 5 tỷ USD với Google nhưng không thành công vì bị phủ quyết bởi ông H. An-mu-ni-a (Joaquin Almunia), phó chủ tịch EC và người phụ trách về cạnh tranh. Vì thế, nhiều đại biểu Nghị viện châu Âu đã đề xuất phương án bỏ phiếu để “cưỡng chế” Google chia tách các mảng kinh doanh của họ như một biện pháp chống độc quyền, tương tự như Microsoft từng bị buộc phải ngưng tích hợp mặc định trình duyệt Internet Explorer khỏi hệ điều hành Windows của họ tại thị trường châu Âu. Nhưng khác với trường hợp của Microsoft, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử, một công ty nước ngoài bị Nghị viện châu Âu buộc phải chia tách các mảng kinh doanh của họ.

Cuộc “đại chiến” giữa Google và châu Âu có nguy cơ gây ra những rạn vỡ trong mối quan hệ kinh tế-thương mại giữa hai bờ Đại Tây Dương. Diễn biến căng thẳng này như được tô điểm thêm bằng lá thư mới đây của hai ủy ban thuộc chính phủ Mỹ, với nội dung lo ngại về “cam kết duy trì thị trường tự do của châu Âu”: “Đề xuất này cùng những ý kiến tương tự chỉ xây thêm những bức tường chắn, thay vì những cầu nối và không quan tâm đến hiệu ứng tiêu cực chúng có thể gây ra cho quan hệ thương mại giữa Mỹ và châu Âu”, thượng nghị sĩ Ron Oai-đân (Ron Wyden) và O-rin Hát-chơ (Orrin Hatch) cùng một số nghị sĩ khác viết.

Tuy nhiên, đằng sau những động thái pháp lý chống lại Google tại "lục địa già" không chỉ có giới chức châu Âu, mà còn có cả chính những doanh nghiệp Mỹ. Theo ông Th. Vin-chê (Thomas Vinje), một luật sư của hãng Clifford Chance, cho biết đây không đơn giản chỉ là cuộc chiến giữa hai phía ở hai bờ đại dương. Ông Vin-chê hiện đang là người tư vấn cho FairSearch, một nhóm đại diện nhiều hãng, trong đó có Microsoft, Oracle và Twenga, chống lại Google ở Ủy ban châu Âu.

Thực vậy, ở Brúc-xen-đại bản doanh của EC, có rất nhiều đồng nghiệp của Google đến từ Mỹ như Microsoft, Expedia và TripAdvisor… Những doanh nghiệp này được cho là đã chi rất nhiều tiền vận động hành lang để EC thực hiện cuộc điều tra 4 năm đối với Google với khiếu nại rằng, Google đã dùng quyền lực khống chế thị trường của mình để điều chỉnh kết quả tìm kiếm về các trang web được yêu thích.

Theo Roi-tơ, đáp lại phản ứng của phía Mỹ, một quan chức châu Âu cấp cao cho biết, những công ty Mỹ đang “sử dụng Hội đồng châu Âu như một chiến trường để đánh lẫn nhau. Chính họ tìm đến chúng tôi với những đơn kiện. Chính họ không chịu thỏa mãn ngay cả khi đối thủ đã nhượng bộ, mà vẫn muốn tấn công thêm”, ông nói. Năm ngoái (2013), Microsoft đã phải nhận lãnh án phạt chung cuộc trị giá 700 triệu USD vì độc quyền kèm theo trình duyệt Internet Explorer trên những máy tính cài sẵn hệ điều hành Windows. Còn hồi tháng 2-2014, Google đã đồng ý thay đổi cách hiển thị kết quả tìm kiếm đối với những dịch vụ của mình, song phương án nhượng bộ mà công ty này đề nghị đã vấp phải sự phản đối của các nguyên đơn, dẫn đến việc Hội đồng châu Âu phải tìm ra những phương án pháp lý mới.

Trở lại với thách thức lịch sử của Google, các chuyên gia cho rằng, dù Nghị viện châu Âu không có quyền hạn trực tiếp để thực hiện chia tách nhưng việc cơ quan này bỏ phiếu thông qua sẽ có tác động lớn trong việc đề nghị các quốc gia thành viên EU cũng như Ủy ban châu Âu thực hiện việc chia tách mảng tìm kiếm khỏi các dịch vụ khác của Google cũng như các công ty tương tự. Động thái này có tác dụng cảnh báo cho các nhà lãnh đạo trong khu vực về sự độc quyền của Google trong lĩnh vực tìm kiếm tại châu Âu.

Về phần mình, Google cho biết họ vẫn tiếp tục đàm phán với châu Âu để giải quyết vấn đề, nhưng không bình luận về đề xuất bỏ phiếu mới. Người ta cũng từng dự đoán rằng, nếu bị cáo buộc chính thức, Google có thể phải chịu khoản tiền phạt có thể lên đến gần 10% doanh thu toàn cầu hằng năm của công ty, đồng thời khả năng mở rộng thị trường ở châu Âu của gã khổng lồ sẽ bị hạn chế.

NGỌC HÀ