QĐND - Goa-tê-ma-la, quốc gia có nền kinh tế lớn nhất khu vực Trung Mỹ, đang trong cơn địa chấn chính trị sau khi các nghị sĩ nước này tước quyền miễn trừ đối với Tổng thống Ốt-tô Pê-rết Mô-li-na (Otto Perez Molina) và khiến ông này đối mặt với nguy cơ bị truy tố do những cáo buộc tham nhũng quy mô lớn...

Goa-tê-ma-la đang trải qua một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc kể từ khi Ủy ban Quốc tế chống tình trạng tội phạm không bị trừng phạt ở Goa-tê-ma-la (CICIG) và Bộ Công cộng nước này phanh phui một số bê bối tham nhũng liên quan tới nhiều quan chức chính phủ.

Cựu Tổng thống Goa-tê-ma-la, Ốt-tô Pê-rết Mô-li-na bị rơi vào tầm ngắm điều tra của CICIG từ nhiều tháng nay. Ảnh: RFI

Theo CICIG, các nhà điều tra của cơ quan này tìm thấy các bằng chứng về việc ông Ốt-tô Pê-rết Mô-li-na cùng cựu Phó tổng thống Rô-xa-na Ban-đết-ti Ê-li-át (Roxana Baldetti Elias) tham gia và đứng đầu mạng lưới nhận hối lộ để giúp trốn thuế quy mô lớn. Sau khi kiểm tra 86.000 cuộc điện thoại, các điều tra viên đã xác định được một mạng lưới được gọi là "La Linea" (Đường dây), ám chỉ đường dây “nóng” mà các công ty dùng để liên lạc với một số quan chức hải quan. Nội dung các cuộc thoại đề cập tới 2 nhân vật "Số một" và "Số hai". Các nhà điều tra cho rằng, hai nhân vật này chính là ông Ốt-tô Pê-rết và bà Rô-xa-na Ban-đết-ti. Ngoài ra, các cơ quan điều tra cũng đang có trong tay nhiều bằng chứng khác.

Theo báo chí Goa-tê-ma-la, trong vụ bê bối tham nhũng trên đã có ít nhất 45 doanh nhân giàu có, quan tòa, sĩ quan quân đội và quan chức cấp cao bị tạm giam do hành vi tham nhũng, trong đó có những người đứng đầu các bộ: Tài chính, Viễn thông, Kinh tế, Y tế, Giáo dục và Nông nghiệp, cùng với 5 quan chức cấp cao khác trong chính phủ. Vụ bê bối tham nhũng trên đã gây nên một làn sóng phản đối chính phủ trên khắp Goa-tê-ma-la. Từ nhiều ngày qua, hàng nghìn người biểu tình đã xuống đường yêu cầu Tổng thống Ốt-tô Pê-rết cũng như toàn bộ nội các chính phủ từ chức.

Trước sức ép của dư luận, ngày 3-9, Tổng thống Ốt-tô Pê-rết buộc phải tuyên bố từ chức sau khi Quốc hội Goa-tê-ma-la truất quyền miễn trừ tư pháp đối với ông. Ngay trong tối 3-9, vị chính khách 64 tuổi này đã bị tạm giam để phục vụ cho cuộc điều tra đường dây tham nhũng mà trong đó ông bị cáo buộc đóng vai trò chủ chốt. Dự kiến, ông Ốt-tô Pê-rết sẽ phải ra điều trần tại tòa án liên quan đến cáo buộc đứng đầu đường dây tham nhũng và trốn thuế quy mô lớn tại Goa-tê-ma-la.

Ông Ốt-tô Pê-rết từng được coi là “vị tướng vì hòa bình” khi là người tham gia ký hiệp định hòa bình giữa quân chính phủ và lực lượng đối lập năm 1996, chấm dứt 36 năm nội chiến ở Goa-tê-ma-la, làm hơn 200.000 người chết và mất tích. Cũng từ thời điểm này, ông Ốt-tô Pê-rết chính thức chấm dứt 34 năm binh nghiệp để bước vào chính trường.

Tuy nhiên, trong vòng hai cuộc bầu cử tổng thống Goa-tê-ma-la năm 2007, ông Ốt-tô Pê-rết đã thất bại trước đối thủ An-va-rô Cô-lôm (Alvaro Colom). Không nản lòng, ông Ốt-tô Pê-rết tiếp tục ra tranh cử lần thứ hai và trúng cử tổng thống năm 2012, trở thành sĩ quan đầu tiên đạt tới chức vụ cao nhất từ khi nền dân chủ được lập lại tại Goa-tê-ma-la vào năm 1985.

Sau khi nhậm chức, nhà lãnh đạo theo khuynh hướng bảo thủ cam kết tiến hành chiến dịch “bàn tay sắt” chống nạn tham nhũng và tình trạng tội phạm tại quốc gia Trung Mỹ này. Tuy nhiên, chỉ ba năm nắm quyền, chính ông Pê-rết lại “nhúng chàm” tham nhũng để cuối cùng có một kết cục buồn như hiện nay.

Theo báo chí Goa-tê-ma-la, người lên nắm quyền thay ông Ốt-tô Pê-rết hiện là Phó tổng thống A-lê-hăng-đrô Man-đô-na-đô (Alejandro Maldonado). Ông A-lê-hăng-đrô Man-đô-na-đô sẽ điều hành đất nước cho đến khi quốc gia Trung Mỹ này có một nhà lãnh đạo mới trúng cử trong cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra vào ngày mai (6-9). Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích chính trị khẳng định, cuộc tổng tuyển cử này cũng chưa thể chấm dứt được tình trạng hỗn loạn ở Goa-tê-ma-la khi niềm tin vào chính phủ đã bị xói mòn sau vụ bê bối tham nhũng trên.

BÌNH NGUYÊN