Gỡ khó, gỡ vướng cho doanh nghiệp

Để ngăn chặn suy giảm kinh tế, vấn đề cấp bách là phải tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Đây là ý kiến của nhiều đại biểu trong cuộc tọa đàm với chủ đề "Tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, đưa đất nước phát triển bền vững do Báo Nhân dân phối hợp với Bộ Kế hoạch và Ðầu tư vừa tổ chức tại Hà Nội.

Khó khăn, thách thức mới đối với doanh nghiệp

Tiến sĩ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết, năm 2008 là năm khó khăn đối với tất cả các doanh nghiệp trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận những khó khăn này sớm hơn do tác động của lạm phát. Những tháng cuối năm 2008, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã phải ngừng hoạt động do thiếu đơn hàng từ nước ngoài, phổ biến nhất là ngành dệt-may, chế biến gỗ, chế biến thủy sản, sản xuất linh kiện điện tử và du lịch. Bên cạnh đó, việc dựa vào lợi thế cạnh tranh giá nhân công rẻ khiến cho các doanh nghiệp trong các ngành này phụ thuộc quá nhiều chi phí đầu vào nhập khẩu và biến động của thị trường xuất khẩu, nên một số doanh nghiệp đã phải đóng cửa. Bất chấp việc giảm lãi suất của các ngân hàng, nhiều doanh nghiệp vẫn e ngại vay vốn.

Ông Vũ Duy Thái, Chủ tịch Hiệp hội Công thương thành phố Hà Nội phân tích, việc điều hành lãi suất ngân hàng chưa theo kịp diễn biến của thị trường nên gây ra những cú "sốc" cho doanh nghiệp. Giá vốn tăng cao, làm tăng chi phí đầu vào, giảm hiệu quả đầu tư, hàng hóa khó tiêu thụ, tăng tồn kho. Sức mua trong nước, thế giới giảm, cạnh tranh trở nên quyết liệt; xu hướng bảo hộ bằng hàng rào kỹ thuật ngày càng tinh vi, phức tạp. Kết quả khảo sát các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Hà Nội cho thấy 41% số doanh nghiệp đang co cụm chờ đợi, 22% không có kế hoạch đầu tư trong ba năm tới.

Trong "cái khó" phải "ló cái khôn"

Vụ trưởng Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) Nguyễn Ngọc Bảo đưa ra dự báo về cuộc khủng hoảng tài chính và suy giảm kinh tế toàn cầu sẽ tác động tiêu cực tới tất cả các cân đối của nền kinh tế Việt Nam, nhưng “trong cái khó phải ló cái khôn”, các doanh nghiệp Việt Nam nếu thích ứng nhanh vẫn có thể tồn tại và phát triển tốt, thậm chí có thể coi đây là thời cơ, cơ hội để cải tổ bộ máy, chiến lược sản xuất kinh doanh. Ông Bảo đưa ra một số ví dụ cụ thể về thị trường. Khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn, các doanh nghiệp có thể tập trung vào thị trường trong nước bởi đây là thị trường có tiềm năng hoặc có thể chuyển hướng sang thị trường mới ít chịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính hơn như châu Mỹ la-tinh, châu Phi…

Nhà nước khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Trong ảnh: Thị xã của tỉnh miền núi Bắc Kạn

Tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng: Các doanh nghiệp cần căn cứ vào điều kiện mới đang xuất hiện với đặc điểm, tiềm năng của bản thân có thể chuyển hướng và cơ cấu lại sản xuất kinh doanh, tiết kiệm chi phí, áp dụng kỹ thuật, chuyển hướng thị trường, trong đó, đặc biệt quan tâm đến thị trường trong nước. Ðồng thời, biến khó khăn, thách thức thành lợi thế, tận dụng khai thác yếu tố giá nguyên liệu và thiết bị của nước ngoài giảm để sử dụng trong sản xuất, kinh doanh.

Tháo gỡ vướng mắc từ các cơ quan Nhà nước

Theo tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm, vấn đề có yếu tố quyết định và quan trọng là sự chỉ đạo sát sao qua cơ chế, chính sách và hỗ trợ của Chính phủ, các cấp, ngành đối với từng đơn vị, ngành hàng, nhất là cơ chế giải ngân gói giải pháp kích cầu của Chính phủ, cơ chế xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp đi đôi với việc tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục đấu thầu của thị trường bất động sản, chứng khoán. Nhiều đại biểu cũng tán thành với quan điểm của tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm và đề nghị phải đẩy mạnh hơn nữa việc cải cách hành chính đặc biệt là các thủ tục hành chính đang “hành doanh nghiệp”.

Tiến sĩ Vũ Tiến Lộc cho rằng, trong thời điểm hiện nay, điều quan trọng nhất đối với doanh nghiệp chính là sức cầu của thị trường. Cần phải khôi phục lại sức cầu thị trường, trong đó, kích cầu đầu tư là giải pháp phải được ưu tiên hàng đầu.

Chủ tịch HÐQT Tổng công ty Cổ phần Xuất-Nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (Vinaconex) Nguyễn Văn Tuân đề nghị tiếp tục lộ trình cổ phần hóa doanh nghiệp (đối với các tập đoàn và tổng công ty), bởi đây là chủ trương đúng đắn, thu hút vốn cho doanh nghiệp. Ông Tuân cho rằng, việc kiểm tra, thanh tra doanh nghiệp là cần thiết, nhưng nhiều khi gây ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Hiện nay, các doanh nghiệp xây dựng đang hết sức khó khăn, giá vật tư, nguyên liệu luôn biến động vì vậy cần có cơ chế linh hoạt trong việc thanh toán, quyết toán để không làm khó cho doanh nghiệp.

Tiến sĩ Cao Viết Sinh, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu quan điểm của Chính phủ tại phiên họp bàn về giải pháp cấp bách ngăn chặn suy giảm kinh tế, theo đó, Chính phủ sẽ có những chính sách ưu tiên cho các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn, đồng thời điều chỉnh cơ cấu sản xuất, xuất nhập khẩu các sản phẩm chủ yếu như than, thép, xi-măng,... ở mức hợp lý và điều chỉnh chính sách thuế để giảm tồn kho.

Thứ trưởng Cao Viết Sinh hy vọng với các giải pháp tổng hợp của Chính phủ, được sự hưởng của các doanh nghiệp và người dân, việc ngăn chặn suy giảm kinh tế của chúng ta sẽ thành công.