Nới lỏng tiền tệ nhưng ngân hàng vẫn thận trọng khi cho vay.

Ngay sau quyết định giảm lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), các Ngân hàng thương mại đồng loạt giảm lãi suất huy động và cho vay. Điều này có liên hệ gì với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đang ngày càng xấu đi? Bên hành lang Quốc hội, chúng tôi đã trao đổi với ông Cao Sỹ Kiêm, Nguyên Thống đốc NHNN Việt Nam, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tiền tệ quốc gia, xung quanh vấn đề này.
-Ông đánh giá như thế nào về động thái giảm lãi suất cơ bản của NHNN cũng như việc một loạt các ngân hàng thương mại, kể cả quốc doanh lẫn cổ phần, giảm lãi suất huy động và cho vay trong tuần qua ?

-Nhìn chung đây là dấu hiệu rất tích cực, thể hiện xu hướng chỉ đạo của Chính phủ là khi lạm phát giảm xuống thì phải điều chỉnh để "cứu" sản xuất, kể cả lãi suất cơ bản, lãi suất tiền gửi và đặc biệt là lãi suất tiền vay. Điều này cũng góp phần giúp doanh nghiệp bớt khó khăn. Tuy nhiên, cũng rất cần chú ý việc nới lỏng chính sách tiền tệ như vậy trong bối cảnh lạm phát cao thì việc cho vay phải được kiểm soát chặt chẽ, đưa vốn vào chỗ tạo ra của cải hàng hoá để chống lạm phát.

Chúng ta cũng không thể giảm nhanh lãi suất cơ bản xuống bởi điều này sẽ mâu thuẫn với việc chống lạm phát:lãi suất cơ bản giảm nhanh sẽ làm giảm khả năng huy động vốn, từ đó tiền không hút về được. Khi lạm phát không chống được thì sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng, và vòng sau thì nó sẽ đẩy lãi suất lên chứ không phải giảm lãi suất xuống.
-Lãi suất cho vay có giảm nhưng rất nhiều doanh nghiệp than phiền họ vẫn khó khăn trong việc tiếp cận với nguồn vốn để đầu tư sản xuất, kinh doanh ?
- Đúng vậy. Chúng ta không thể đòi hỏi mọi thứ ngay lập tức được. Khi khả năng thanh khoản tốt lên thì các tổ chức tín dụng càng cần cho vay những đơn vị làm ăn có hiệu quả. Bản thân các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh cũng cần tính toán kỹ tới hiệu quả vay vốn, nâng cao khả năng quản trị rủi ro, tính minh bạch để tạo niềm tin cho ngân hàng. Khi hai điều trên được thực hiện thì sẽ tạo sức mạnh mới cho việc chống lạm phát và ngược lại, "anh" cần vốn lại không có, "anh" có lại sử dụng lãng phí thì lạm phát lại tăng.
-Theo ông, những động thái vừa qua của hệ thống ngân hàng có liên quan gì tới những diễn biến mới của cuộc khủng hoảng tài chính ở Mỹ và châu Âu thời gian gần đây?

- Chúng ta phải phân tích sự việc dưới nhiều góc độ khác nhau thì sẽ nhận ra mối liên hệ đó. Nếu nói liên quan thì nó thể hiện ở chỗ khi thị trường trong nước mình có chuyển biến thì mình điều chỉnh, còn không liên quan ở chỗ thị trường trong nước vẫn tương đối ổn định, trong khi ngoài nước giờ rất căng thẳng, khả năng tăng giá của nền kinh tế thế giới đã cận kề, khả năng suy yếu trì trệ giảm sút của kinh tế thế giới đã bắt đầu. Vì thế, trong điều hành chúng ta phải rất chú ý tới sự chưa ăn nhập này, nếu có tác động mạnh thì ta phải có đối sách ngay, không để rơi vào tình trạng bị động, hậu quả sẽ khó lường.

-Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN, vừa đưa ra đánh giá về tác động của cuộc khủng hoảng tài chính trên thế giới, trong đó xuất khẩu giảm, tỉ giá VNĐ, thị trường chứng khoán giảm điểm...Vậy ông đánh giá thế nào về những nhận định này ?

- Đó là những điều hoàn toàn đúng, là những tác động không thuận cho nền kinh tế nước ta. Khi điều chỉnh chính sách tiền tệ phải rất chú ý tới những điều này, cần linh hoạt, khi có những diễn biến trái chiều không phù hợp thì chúng ta phải điều chỉnh ngay.

-Được biết, Hiệp hội nhỏ và vừa (DNNVV) do ông làm Chủ tịch cùng với các Hiệp hội ngân hàng, Hiệp hội chứng khoán đã có kiến nghị lên Chính phủ về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các DNNVV. Vậy Chính phủ đã có ý kiến gì về vấn đề này chưa, thưa ông ?

-Chính phủ đã phản hồi. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã họp bàn và giao cho các ngành chức năng giải quyết: về vốn thì các NH Đầu tư và Phát triển, NH Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, NH Ngoại thương...đã dành những khoản vốn lớn cho DNNVV vay, với lãi suất cho vay ưu đãi. Ngoài ra, Quỹ bảo lãnh tín dụng, rồi cải cách hành chính thì Chính phủ đang giao cho từng ngành với yêu cầu cụ thể về thời gian cũng như nội dung công việc cần hoàn thành...

-Xin cảm ơn ông !

Theo VNmedia